Smółka: czym jest smółka u noworodka?

2017-11-08 14:53 Tomasz Nęcki, lekarz
Smółka
Autor: Thinkstock|thinkstockphotos.com

Smółka to pierwszy oddawany w życiu dziecka stolec. Dla lekarzy informacja, czy dziecko oddało smółkę, jest bardzo ważna – w sytuacji, kiedy mijają kolejne doby od porodu, a rodzice nadal nie zauważyli oddania smółki przez niemowlaka, może to bowiem stanowić sygnał, że dziecko boryka się z jakąś chorobą. Czym jednak w ogóle smółka jest i kiedy tak właściwie dziecko powinno oddać smółkę?

Świeżo upieczeni rodzice bywają nieco oszołomieni przyjściem niemowlaka na świat. Pojawienie się dziecka wywołuje ogromną rewolucję w ich życiu. Muszą oswoić się z myślą, że stali się odpowiedzialni za maluszka i nauczyć się nowych umiejętności w zakresie pielęgnacji noworodka.

Czym jest smółka?

A jest tych nowości dość dużo. Jednym z terminów, z którym trzeba się zapoznać, jest smółka. Czym jest smółka u noworodka i co trzeba o niej wiedzieć? Dlaczego pediatrzy w pierwszych dobach po porodzie pytają, czy dziecko oddało smółkę?

Jak wygląda smółka?

Smółka to tak naprawdę nic innego, jak pierwsza oddana przez dziecko kupa. Nazwa pierwszego w życiu dziecka stolca może prowadzić nawet do rozbawienia, wzięła się ona jednak stąd, jak ta smółka wygląda. Otóż ma ona zazwyczaj czarną lub ciemnozieloną barwę, jest gęsta i dość lepka.

Co zawiera smółka?

Smółka złożona jest z różnych substancji, które dostały się do dziecięcego organizmu jeszcze podczas trwania ciąży. Smółka zaczyna powstawać w okolicy 16. tygodnia ciąży. W jej skład wchodzą głównie wody płodowe i maź płodowa, a także komórki nabłonka samego przewodu pokarmowego dziecka, bilirubina i cholesterol oraz enzymy trawienne. 

Dobrze wiedzieć

W składzie smółki znajdują się również… włosy – mowa tutaj o lanugo, czyli meszku pokrywającym ciało rozwijającego się wewnątrz macicy dziecka.

W jakim czasie po urodzeniu dziecko powinno oddać smółkę?

U przeważającej ilości noworodków do wydalenia smółki dochodzi w ciągu pierwszej doby od ich przyjścia na świat. Tak jest jednak przede wszystkim w przypadku dzieci z donoszonych ciąż – u maluchów urodzonych przedwcześnie do oddania smółki może dochodzić później niż standardowo (zwykle jednak rodzice takich pociech mogą zauważyć smółkę w ciągu pierwszych dwóch dób od porodu).

Co może oznaczać zbyt późne oddanie smółki?

Lekarze interesują się oddaniem przez dziecko smółki z tego powodu, że zbyt późne jej wydalenie może być sygnałem różnych schorzeń u noworodka. Nie jest jednak tak, że każdy niemowlak, u którego smółka pojawi się później niż standardowo, cierpi na poważną chorobę. Opóźnienie w wydaleniu smółki stanowi wskazanie do bliższego przyjrzenia się stanowi zdrowia dziecka.

Jakie choroby można oznaczać późne oddanie smółki?

Wśród schorzeń, które mogą stanowić przyczyny opóźnionego wydalenia smółki, wymieniane są:

  • choroba Hirschprunga -związana z brakiem części splotów nerwowych w ścianie jelita, przez co zaburzeniu ulega przebieg ruchów perystaltycznych w części przewodu pokarmowego
  • mukowiscydoza - w której dochodzić może do utrudnień w wydaleniu smółki spowodowanych zwiększeniem gęstości tejże wydaliny

 

Dobrze wiedzieć

O tym, że z dzieckiem rzeczywiście dzieje się coś niedobrego, sugerować mogą pojawiające się u niego inne – poza opóźnionym oddaniem smółki – dolegliwości. Wśród takowych wymienia się przede wszystkim:

  • drażliwość
  • płaczliwość
  • niepokój noworodka
  • niechęć do przyjmowania pokarmu (wyrażająca się poprzez niechęć do ssania matczynej piersi czy przyjmowania pokarmu z butelki)

Problemy związane ze zbyt wczesnym oddaniem smółki

Dziecko może oddać smółkę zbyt późno, ale i zbyt wcześnie – obie sytuacje są tak naprawdę niekorzystne. Zbyt wczesne oddanie smółki – czyli jeszcze podczas przebywania dziecka w łonie matki – stwarza różne zagrożenia, z których najistotniejszym jest zespół aspiracji smółki. Sprzyjać tej patologii może wiele różnych zjawisk, przede wszystkim odpowiedzialne za jej występowanie są takie problemy, w których przebiegu dochodzi do niedotlenienia u dziecka. Inną przyczyną przedwczesnego oddania smółki jest wystąpienie jakiegoś zakażenia wewnątrzmacicznego. Do oddania smółki jeszcze w łonie matki dochodzić może także u dzieci z ciąż przenoszonych.

Ciekawe możliwości badania smółki

Najczęściej lekarze zainteresowani są przede wszystkim tym, czy dziecko w ogóle oddało smółkę. W zagranicznych ośrodkach naukowych przeprowadzane bywają jednak różnorodne badania smółki badające występowanie w niej różnych substancji. Okazuje się bowiem, iż istnieje możliwość sprawdzenia, czy w czasie ciąży matka paliła tytoń – smółkę można przebadać na obecność specyficznych metabolitów związanych z paleniem wyrobów tytoniowych. Poprzez badanie smółki można się także przekonać, czy matka w czasie ciąży spożywała alkohol – w tym celu oznaczać można odpowiednie metabolity alkoholu etylowego. Obecnie – przynajmniej w Polsce – takie badania rzadko się wykonywane.

 

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jaki wpływ na zdrowie mamy i dziecka ma cesarskie cięcie oraz jakie jest ryzyko ciąży po 40. roku życia. Przeczytaj również, jak wybrać najlepsze krzesełko do karmienia i jak skompletować eko-wyprawkę

Kup dostęp od 2,50 zł
okładka 10/19
KOMENTARZE