Lanugo, czyli meszek płodowy. W jakim celu występuje?

Lanugo, czyli meszek płodowy. W jakim celu występuje?
Autor: Getty Images Lanugo to mieszek porodowy, który pokrywa ciało noworodka.

Noworodek może urodzić się z lanugo, czyli meszkiem płodowym, pokrywającym prawie w całości jego skórę. Co ciekawe owłosienie może występować także u starszych dzieci i być objawem choroby. Jak tworzy się lanugo i kiedy wypada?

Spis treści:

    1. Co to jest lanugo?
    2. Jak powstaje i kiedy zanika meszek płodowy?
    3. Czy meszek płodowy na ciele niemowlaka jest powodem do niepokoju?
    4. Kiedy meszek płodowy zniknie z ciała niemowlaka i czy warto wspomóc ten proces?
    5. Kiedy lanugo występuje u starszych dzieci i młodzieży?

Co to jest lanugo?

Lanugo, czyli meszek płodowy, to pierwsze owłosienie ciała dziecka powstające jeszcze w okresie płodowym. Tworzą je delikatne i miękkie włoski, nieposiadające rdzenia i w jasnym odcieniu, co wynika z ich słabej pigmentacji.

Lanugo powstaje na ciele dziecka w łonie matki nie bez przyczyny – jego zadaniem jest ochrona delikatnej skóry malucha przed negatywnym działaniem wód płodowych. Skóra pod wpływem maceracji, czyli długotrwałego procesu moczenia, uległaby uszkodzeniu, dlatego lanugo wraz z mazią płodową składającą się z martwych komórek naskórka oraz łoju, chroni delikatne ciałko dziecko.

Jak powstaje i kiedy zanika meszek płodowy?

Lanugo powstaje z warstwy rozrodczej naskórka około 17-20 tygodnia ciąży, czyli w tym samym czasie, gdy pojawiają się brwi na twarzy i włosy na głowie. Dziecko zwykle waży wtedy około 460 g, a ruchy płodu są już wyczuwalne. Około 7 miesiąca życia płodowego skóra malucha jest już prawie w całości pokryta jasnym owłosieniem i najwięcej jest go na plecach, twarzy i ramionach (lanugo nie występuje na podeszwach stóp, grzbietowych częściach paliczków oraz prąciu i żołędziach).

Meszek płodowy zazwyczaj zanika u dziecka przed narodzinami. Po urodzeniu tylko niektóre dzieci mają lanugo i najczęściej są nimi wcześniaki. Jeśli dziecko po urodzeniu ma na ciele meszek, to zwykle jest on grubszy i ciemniejszy niż lanugo płodowe, dlatego też jego usuwanie przebiega dłużej.

Co ciekawe lanugo może powstawać czasami również na skórze starszych dzieci i u młodzieży. Wtedy jest to zwykle objaw choroby, który należy skonsultować z lekarzem.

Czy meszek płodowy na ciele niemowlaka jest powodem do niepokoju?

Wiele mam zastanawia się, czy lanugo, czyli meszek płodowy, może występować zarówno u noworodków, czyli dzieci do czterech tygodni, jak i u niemowlaków.

Warto pamiętać, że chociaż zwykle włoski te zanikają jeszcze w łonie matki lub kilka dni po urodzeniu, to zdarza się i tak, że zostają na ciele malucha nawet do około 6 miesiąca życia. Taka sytuacja może mieć miejsce zarówno u wcześniaków, jak i dzieci donoszonych i najczęściej ma związek z uwarunkowaniami genetycznymi. Wtedy owłosienie to jest prawidłowe i nie powinno budzić niepokoju.

Jeśli jednak mama ma co do jego występowania wątpliwości, zawsze warto skonsultować to z lekarzem pediatrą, opiekującym się dzieckiem.

Kiedy meszek płodowy zniknie z ciała niemowlaka i czy warto wspomóc ten proces?

Lanugo u niemowlaka znika najczęściej na skutek naturalnego wycierania się włosków. Ma to związek m.in. z częstymi kąpielami malucha, jego naturalnymi ruchami (kręcenie, przewracanie na brzuszek itp.), a także masowaniem ciałka dziecka. Specjaliści podkreślają, że lanugo zanika samoistnie do kilku miesięcy po porodzie i w żadnym przypadku nie można go samodzielnie usuwać np. poprzez depilację.

Czytaj: Pierwsza kąpiel noworodka: 7 ważnych zasad

Kiedy lanugo występuje u starszych dzieci i młodzieży?

• Lanugo może być objawem anoreksji

Lanugo może występować także u starszych dzieci i młodzieży, gdyż pojawia się m.in. w związku z anoreksją, czyli zaburzeniem odżywiania wynikającym z zaburzeń emocjonalnych. Owłosienie zwykle pojawia się wtedy na klatce piersiowej, a nierzadko także pokrywa twarz, szyję, ramiona i ręce. Lanugo zanika stopniowo, gdy osoba chora zacznie jeść.

Jadłowstręt psychiczny (medyczne określanie anoreksji) występuje u dziewcząt oraz młodych kobiet 10 razy częściej niż u chłopców, i najczęściej rozpoznawany jest u dziewcząt w wieku 15-19 lat. Czasami chorobę stwierdza się także u dzieci w wieku 5-6 lat.

Anoreksja wiąże się z zaburzeniami zachowania takimi jak unikanie jedzenia, dążeniem do ubytku masy ciała, a także występującymi w wyniku głodzenia się i chudnięcia, zaburzeniami somatycznymi.

Oprócz lanugo, u osób chorych stwierdza się znaczne wychudzenie, zwolnienie czynności serca, zanik miesiączki, zaburzenia układu pokarmowego itp. Dodatkowo u dziewcząt może wystąpić także zatrzymanie procesu dojrzewania. U osób, u których diagnozuje się jadłowstręt psychiczny, konieczne jest wdrożenie leczenia – w najtrudniejszych przypadkach konieczna jest hospitalizacja, a poza tym także leczenie farmakologiczne i psychoterapia.

Więcej o anoreksji przeczytasz tutaj.

• Lanugo a hipertrichoza u dzieci i nastolatków

Hipertrichoza, nazywana także syndromem wilkołaka, to stan, w którym na całym ciele pojawia się nadmierne owłosienie. Wraz z jego rozwojem lanugo, czyli cienkie, miękkie i z małą ilością pigmentu włoski, przeobrażają się w ciemniejsze włoski meszkowe, a później przekształcają się one w grube, ciemne włosy terminalne typowe dla owłosienia krocza i pach.

Hipertrichozie, w zależności od przyczyny jej pojawienia się, mogą towarzyszyć inne objawy, w tym np. zaburzenia miesiączkowania, trądzik, otyłość brzuszna itp. Warto wiedzieć, że chociaż często ten stan związany jest z rodzinnymi predyspozycjami do nadmiernego owłosienia, to u dzieci i młodzieży, powinien zaniepokoić, gdyż w przeciwieństwie do dorosłych, u nich zwykle ma podłoże chorobowe.

Hipertrichoza u dzieci i młodzieży najczęściej związana jest z PCOS, czyli zespołem policystycznych jajników, wrodzonym przerostem nadnerczy lub porfirią skórną. Przyczyną występowania nadmiernego owłosienia może być także stosowanie niektórych leków, w tym np. fenytoiny (lek przeciwpadaczkowy), cyklosporyny (stosowana w chorobach autoimmunologicznych) lub glikokortykosteroidów (naturalne hormony stosowane np. w astmie oskrzelowej, atopowym zapaleniu skóry lub alergicznym nieżycie nosa).

Ze względu na negatywny wpływ objawów na rozwój dziecka, konieczna jest konsultacja stanu zdrowia ze specjalistą – najczęściej ginekologiem, endokrynologiem lub lekarzem pediatrą.

Czytaj: Hirsutyzm a ciąża: przyczyny nadmiernego owłosienia u kobiet

O autorze
Sonia Młodzianowska
Sonia Młodzianowska
Dziennikarka, redaktorka, copywriter. Publikuje w czasopismach i na portalach o tematyce zdrowotnej i parentingowej. Należy do Stowarzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE