- Wypalenie rodzicielskie to stan przewlekłego stresu, który nie znika nawet po odpoczynku.
- Objawia się m.in. ciągłym wyczerpaniem, dystansem emocjonalnym i poczuciem porażki jako rodzica.
- W przeciwieństwie do zwykłego zmęczenia energia nie wraca nawet po dobrze przespanej nocy lub weekendzie.
- Jednym z sygnałów ostrzegawczych jest działanie na „autopilocie” i wykonywanie tylko podstawowych obowiązków wobec dziecka.
- Rodzice mogą też doświadczać problemów ze snem i myśli o ucieczce od codzienności.
- Eksperci podkreślają, że kluczowe jest odpuszczenie perfekcyjnych oczekiwań wobec siebie.
Czym jest wypalenie rodzicielskie? Poznaj pierwsze sygnały
Każdy z nas czasem pada ze zmęczenia po całym dniu biegania za maluchem, ale wypalenie rodzicielskie to zupełnie inna sprawa. Zaczyna się dość niewinnie, od ciągłego uczucia wyczerpania, które nie mija nawet po dobrze przespanej nocy. Z czasem czujemy, że nie mamy już absolutnie nic więcej do zaoferowania naszemu dziecku, a codzienne, zwykłe obowiązki stają się barierą nie do pokonania.
Jak możemy przeczytać w badaniach opublikowanych w bazie PubMed Central, wypalenie to stan przewlekłego stresu, który bardzo mocno odbija się na naszej psychice. Zamiast radości z bycia mamą lub tatą, wkrada się ogromny dystans emocjonalny i poczucie, że jesteśmy beznadziejnymi rodzicami w porównaniu do tego, jacy byliśmy jeszcze jakiś czas temu. Nasze wyobrażenia o idealnej opiece zderzają się z twardą rzeczywistością, co z kolei prowadzi do głębokiego smutku i przygnębienia.
Jak odróżnić zwykłe zmęczenie od wypalenia rodzicielskiego?
Zwykłe fizyczne zmęczenie z reguły mija, gdy po prostu wyśpimy się w weekend, a rano znów mamy szczerą chęć na wspólne budowanie wieży z klocków z naszym maluchem. Wypalenie rodzicielskie charakteryzuje się jednak tym, że owo wyczerpanie w ogóle nie znika, a my powoli odsuwamy się od dziecka i ograniczamy kontakt do absolutnego minimum. Zaczynamy działać na tak zwanym autopilocie, czyli po prostu podajemy obiad czy pomagamy w toalecie, ale brakuje nam jakichkolwiek chęci na cokolwiek więcej. Bardzo często łapiemy się też na tym, że najchętniej ucieklibyśmy od własnego życia, co diametralnie różni się od standardowego, wieczornego marudzenia po ciężkim dniu na placu zabaw. To ewidentny sygnał, że nasze wewnętrzne baterie są całkowicie rozładowane na poziomie emocjonalnym i potrzebujemy wsparcia.
Ciche objawy wypalenia u rodzica. Na co zwrócić uwagę?
Kiedy codzienna opieka nad dzieckiem zaczyna nas mocno przytłaczać, warto szczerze przyjrzeć się swoim emocjom i poszukać konkretnych sygnałów ostrzegawczych, do których należą:
- nieustanne uczucie wyczerpania odczuwalne już od samego rana
- chłodne i wyraźnie zdystansowane podejście do własnego malucha
- wykonywanie tylko najbardziej podstawowych i niezbędnych obowiązków opiekuńczych
- silne poczucie porażki w roli rodzica i tęsknota za dawnym, lepszym sobą
- poważne problemy ze snem oraz powracające myśli o ucieczce od codzienności
Jeśli zauważasz u siebie te konkretne zachowania, to jasny komunikat, że twoje ciało i głowa potrzebują natychmiastowego odpoczynku oraz pomocy ze strony bliskich lub psychologa.
Co robić, gdy dopada nas silne wyczerpanie rodzicielskie?
Kiedy czujemy, że dłużej już tak nie pociągniemy, dobrym pomysłem może być sięgnięcie po wsparcie psychologiczne, które potrafi przynieść ogromną i trwałą ulgę w codziennym funkcjonowaniu. Wspomniane wcześniej źródła potwierdzają, że programy wsparcia w radzeniu sobie ze stresem potrafią bardzo skutecznie obniżyć poziom wypalenia u rodziców na długi czas. Warto rozważyć udział w krótkich, na przykład sześciotygodniowych warsztatach dla rodziców lub rozmowę z terapeutą, u którego nauczymy się odpuszczać i pracować nad obniżaniem napięcia. Czasem po prostu potrzebujemy drugiego człowieka, który podpowie nam, jak na nowo poukładać sobie relacje w domu, aby znów odzyskać radość z codziennego wychowywania dziecka.
