- Małe dzieci często nie odróżniają jeszcze fantazji od rzeczywistości i nie kłamią ze złych intencji.
- U starszych dzieci kłamstwo najczęściej służy uniknięciu kary, złości rodziców lub wstydu.
- Surowe kary i krzyki nie eliminują problemu, a uczą dziecko lepszego ukrywania błędów.
- Szczera rozmowa i spokojne wyjaśnienie konsekwencji pomagają budować zaufanie.
- Dzieci obserwują dorosłych – codzienne „małe kłamstwa” rodziców mogą utrudniać naukę uczciwości.
Dlaczego małe dziecko kłamie? Wyjaśniamy przyczyny i powody
Maluchy w wieku około 2 lub 3 lat często zaczynają mijać się z prawdą, co bywa dla nas sporym zaskoczeniem. Na tym etapie życia dzieci dopiero uczą się rozróżniać to, co dzieje się naprawdę, od zwykłej fantazji. Zazwyczaj takie zachowanie nie ma w sobie nic ze złośliwości czy chęci oszukania mamy lub taty.
Jak możemy przeczytać na portalu Cleveland Clinic, tak małe dziecko nie traktuje kłamstwa jako wyboru moralnego. Często jest to po prostu zwykła reakcja na nasz gniew lub zdenerwowanie, bo maluch chce za wszelką cenę naprawić napiętą sytuację. Brakuje mu jeszcze umiejętności przewidywania konsekwencji, więc wybiera najprostszą drogę, żeby znowu było dobrze.
Kłamstwa u ucznia. Jak unikanie kary wpływa na zachowanie dziecka
Kiedy nasze dziecko idzie do szkoły, doskonale już rozumie, że mówienie nieprawdy jest złe i krzywdzące. Mimo to często zataja fakty, żeby wymigać się od domowych obowiązków lub ukryć przed nami złą ocenę. W ten sposób stara się uniknąć niewygodnej sytuacji i po prostu ominąć naszą złość.
Zazwyczaj dzieci chcą postępować dobrze, ale w kryzysowych momentach brakuje im umiejętności radzenia sobie z trudnościami. Wybierają więc kłamstwo, bo jest ono po prostu łatwiejsze i pozwala szybko pozbyć się kłopotu. U starszych pociech i nastolatków dochodzi jeszcze presja rówieśników, chęć zaimponowania kolegom oraz naturalna potrzeba chronienia własnej prywatności przed dorosłymi.
Jak oduczyć dziecko kłamania? Najważniejsze zasady dla rodziców
Kiedy przyłapiesz swoją pociechę na kłamstwie, dobrym pomysłem może być spokojne podejście do tematu i zastosowanie kilku prostych kroków:
- powiedzenie wprost o tym, że wiemy o całej sytuacji
- unikanie surowych kar, bo one zazwyczaj nie przynoszą żadnego dobrego efektu
- zachęcenie malucha do szczerej rozmowy i wspólne rozwiązanie domowego problemu
- zapewnienie dziecka, że za mówienie prawdy poniesie znacznie mniejsze konsekwencje
Zbyt nerwowa reakcja rodzica i głośne krzyki sprawiają, że pociecha zaczyna się po prostu bać o własną skórę. W efekcie maluch uczy się tylko tego, że następnym razem pod żadnym pozorem nie może dać się złapać.
Podwójne standardy w domu. Dlaczego twój przykład ma znaczenie
Twoje własne zachowanie to najlepsza i najskuteczniejsza nauka dla każdego malucha. Według artykułu opublikowanego na stronie HealthyChildren prowadzonej przez Amerykańską Akademię Pediatrii, dzieci bywają mocno zdezorientowane, gdy w domu panują podwójne standardy. Jeśli z jednej strony zabraniasz pociesze kłamać, a z drugiej sam rzucasz drobne kłamstewka w codziennym życiu (czyli tak zwane białe kłamstwa), dajesz bardzo sprzeczny sygnał. Warto rozważyć szczerą umowę, w której obie strony obiecują sobie mówić tylko prawdę, żeby zawsze móc sobie w pełni ufać. Dobrze jest wiedzieć, że twoja codzienna postawa uczy dziecko znacznie więcej niż wszystkie długie i nudne kazania.
Zabawki z lat 90., które dzieci wciąż uwielbiają
12
