- Nocne zgrzytanie i zaciskanie zębów nazywane jest bruksizmem sennym i u części dzieci z czasem ustępuje.
- Zgrzytaniu mogą sprzyjać m.in. stres, niedobór snu, infekcja utrudniająca oddychanie przez nos, alergia lub ból.
- Jeśli dziecko również chrapie, oddycha przez usta, często się wybudza lub ma przerwy w oddychaniu, warto porozmawiać z pediatrą.
- Starte, pęknięte lub ukruszone zęby oraz ból szczęki, twarzy lub głowy są wskazaniem do konsultacji stomatologicznej.
- Przez około 2 tygodnie warto obserwować sen dziecka i notować zgrzytanie, chrapanie, wybudzenia oraz samopoczucie po przebudzeniu.
Bruksizm senny u dziecka. Na czym polega?
O nocnym zgrzytaniu zębami mówimy wtedy, gdy dziecko podczas snu mocno zaciska szczęki lub zgrzyta zębami. Fachowo nazywa się to bruksizmem sennym. Dziecko zwykle nie wie, że tak robi, dlatego najczęściej zauważa to rodzic albo inna osoba śpiąca w pobliżu.
Samo zgrzytanie nie oznacza od razu choroby ani nie wymaga pilnego leczenia. U małych dzieci może pojawiać się okresowo i z czasem ustępować. Problem warto jednak potraktować poważniej, jeśli zgrzytanie jest częste, głośne albo towarzyszy mu ból szczęki, głowy lub widoczne uszkodzenia zębów.
Nocne zgrzytanie zębami u dzieci ma różne przyczyny
Przyczyny nocnego zgrzytania zębami u dzieci są zwykle złożone. Zgrzytaniu może sprzyjać napięcie związane na przykład z trudnościami w przedszkolu lub szkole, konfliktami z rówieśnikami albo dużą zmianą w domu. Nie należy jednak zakładać, że zgrzytanie zawsze oznacza stres lub problemy emocjonalne.
Bruksizm częściej obserwuje się też przy zaburzeniach snu i oddychania w czasie snu. Zgrzytanie może nasilać się podczas infekcji, która utrudnia oddychanie przez nos, przy alergii, bólu związanym z ząbkowaniem lub bólu ucha. Czasem może też być działaniem niepożądanym niektórych leków. Badania pokazują związek między bruksizmem sennym a zaburzeniami oddychania podczas snu, ale samo zgrzytanie nie pozwala rozpoznać bezdechu.
Zgrzytanie zębami i chrapanie u dziecka. Kiedy warto skonsultować się z pediatrą?
Zgrzytanie zębami i chrapanie dziecka warto omówić z pediatrą, ponieważ mogą występować razem z problemami z oddychaniem podczas snu. Warto zwrócić uwagę na to, jak dziecko śpi przez całą noc, a nie tylko na pojedynczy epizod zgrzytania. Pomocne będzie zapisanie, jak często dziecko zgrzyta, czy chrapie i czy budzi się niewyspane.
Umów dziecko do stomatologa dziecięcego, a jeśli występują także niepokojące objawy podczas snu, skonsultuj się również z pediatrą. Zrób to, gdy zauważysz kilka z poniższych sygnałów:
- widoczne starcie, ukruszenie lub pęknięcie zębów
- ból szczęki, twarzy albo poranne bóle głowy
- głośne chrapanie, oddychanie przez usta lub częste wybudzenia
- zauważalne przerwy w oddychaniu, gwałtowne łapanie powietrza po takiej przerwie lub bardzo niespokojny sen
- senność, trudności z koncentracją lub wyraźna drażliwość w ciągu dnia
Jeśli podczas snu dziecko przestaje oddychać, sinieje, staje się bardzo blade lub wyraźnie słabnie, wezwij pilną pomoc medyczną. Takie objawy nie powinny być tłumaczone samym zgrzytaniem zębami.
Co robić, gdy dziecko zgrzyta zębami w nocy? Zacznij od obserwacji snu
Gdy dziecko zgrzyta zębami w nocy, przez około dwa tygodnie notuj, w które noce problem występuje i co mu towarzyszy. Notuj, czy dziecko chrapie, oddycha przez usta, często się budzi lub rano skarży się na ból. Zapisz też, czy w tym czasie przeżywało stresującą sytuację, na przykład zmianę w domu lub trudności w przedszkolu czy szkole. Taka krótka notatka ułatwia stomatologowi lub pediatrze ocenę, czy potrzebne są dalsze badania.
W domu warto zadbać o spokojny, powtarzalny wieczorny rytuał i odpowiednią ilość snu. Pomaga stała pora kładzenia się i wstawania, ograniczenie ekranów przed snem oraz rozmowa o tym, co dziecko przeżywa. Nie należy kupować na własną rękę gotowej szyny na zęby, zwłaszcza dla rosnącego dziecka, ponieważ jej dobór wymaga oceny stomatologicznej.
Najrozsądniej nie próbować zatrzymywać zgrzytania na siłę ani nie budzić dziecka w nocy z tego powodu. Najpierw sprawdź, czy dziecko nie ma bólu szczęki, uszkodzeń zębów, chrapania lub przerw w oddychaniu podczas snu. Jeśli dziecko nie odczuwa bólu, nie ma uszkodzeń zębów ani objawów problemów z oddychaniem podczas snu, zwykle wystarczy obserwacja i rozmowa ze stomatologiem podczas najbliższej wizyty kontrolnej.