- Przy bolesnych aftach ważniejsze od zjedzenia pełnego posiłku jest regularne przyjmowanie płynów.
- Najlepiej sprawdzają się miękkie, gładkie potrawy podawane chłodne lub lekko ciepłe.
- Dziecku można proponować m.in. jogurt, budyń, kaszę mannę, purée, miękki makaron, banana czy łagodną zupę krem.
- Cytrusy, pomidory, kiwi, ananas, kiszonki oraz ostre, słone i chrupiące produkty mogą nasilać ból.
- Brak moczu przez ponad 8 godzin, ciemny mocz, suche usta, brak łez, osłabienie lub senność mogą wskazywać na odwodnienie.
Afty u dziecka: dlaczego jedzenie tak bardzo boli?
Afta jest niewielkim, bolesnym owrzodzeniem w jamie ustnej, zwykle z jasnym środkiem i czerwoną obwódką. Może pojawić się po wewnętrznej stronie wargi lub policzka, na języku albo dziąśle. Nawet niewielka afta może boleć, gdy ociera się o nią jedzenie, zwłaszcza twarde, kwaśne lub słone.
Pojedyncze afty bez gorączki najczęściej goją się same w ciągu tygodnia lub dwóch. Nie każdy bolesny punkt w buzi jest jednak aftą. Jeśli dziecko ma wysoką gorączkę, liczne zmiany w buzi, zaczerwienione i obrzęknięte dziąsła, pęcherzyki na wargach albo jest wyraźnie osłabione, przyczyną może być infekcja wymagająca konsultacji lekarskiej.
Co podawać dziecku przy aftach? Miękkie i łagodne potrawy
Przy aftach najlepiej sprawdzają się dania, które nie wymagają mocnego gryzienia i nie mają twardych, ostrych kawałków. Podawaj je chłodne albo lekko ciepłe, nigdy parzące. Nie namawiaj dziecka do zjedzenia dużej porcji. Lepiej często proponować niewielkie ilości i pozwolić mu zdecydować, ile jest w stanie zjeść.
Dobrym wyborem będą produkty o gładkiej konsystencji i łagodnym smaku. Dopasuj je do wieku dziecka oraz do tego, co zwykle lubi jeść:
- jogurt naturalny, kefir, serek homogenizowany lub budyń, jeśli dziecko zwykle je je bez problemu
- owsianka, kasza manna, ryż na mleku albo dobrze rozgotowane płatki owsiane
- purée ziemniaczane, miękkie kluski, dobrze ugotowany makaron z łagodnym sosem
- kremowa zupa warzywna bez pomidorów i ostrych przypraw, podana po przestudzeniu
- jajecznica, miękka ryba, rozdrobnione mięso w sosie lub delikatne tofu
- banan, mus z dojrzałej gruszki, przecier jabłkowy bez dodatku cytryny
Czasem ulgę przynoszą chłodne produkty, na przykład jogurt, koktajl bez kwaśnych owoców czy domowy lód z rozgniecionego banana. Zimno może na krótko zmniejszyć ból. Jeśli jednak dziecko mówi, że chłodne jedzenie szczypie, nie trzeba go do niego przekonywać.
Czego unikać w diecie dziecka przy aftach?
Na czas gojenia warto zrezygnować z produktów, które drażnią śluzówkę albo mogą ocierać się o aftę. Dotyczy to przede wszystkim cytrusów, kiwi, ananasa, soków owocowych, pomidorów i potraw z koncentratem pomidorowym. Pieczenie często nasilają też ocet, kiszonki, ostre przyprawy oraz bardzo słone przekąski.
Lepiej nie podawać chipsów, krakersów, twardej skórki chleba, suchych ciastek, orzechów ani surowych warzyw wymagających mocnego gryzienia. Mogą mechanicznie podrażnić zmianę. Unikaj też gorących napojów i zup, ponieważ wysoka temperatura może nasilać ból.
Nie trzeba na stałe wykreślać z diety produktów, których dziecko nie jadło przez kilka dni z powodu aft. Jeśli jednak zmiany nawracają i po konkretnym jedzeniu regularnie pojawia się pieczenie lub afty, warto zanotować tę zależność i omówić ją z pediatrą lub dentystą. Nie eliminuj samodzielnie wielu produktów z diety dziecka bez konsultacji ze specjalistą.
Przy aftach pilnuj przede wszystkim picia
Gdy każda łyżka boli, dziecko może zjeść mniej niż zwykle. Krótkotrwały spadek apetytu jest wtedy zrozumiały, ale dziecko nie powinno pić zbyt mało. Proponuj często kilka łyków chłodnej wody, mleka lub innego napoju, który nie szczypie. Niektórym dzieciom łatwiej jest pić przez słomkę.
Jeżeli ból wyraźnie utrudnia dziecku picie, skontaktuj się z pediatrą lub farmaceutą, aby dobrać lek przeciwbólowy odpowiedni do jego wieku i masy ciała. Nie stosuj na własną rękę płukanek ani preparatów do jamy ustnej przeznaczonych dla dorosłych, bo nie wszystkie są bezpieczne dla małych dzieci.
Pilnej konsultacji wymaga podejrzenie odwodnienia, na przykład gdy dziecko nie oddaje moczu przez ponad 8 godzin, ma bardzo ciemny mocz, suche usta, płacze bez łez albo jest osłabione i senne. Warto też umówić wizytę u pediatry lub dentysty, gdy afty utrzymują się ponad dwa tygodnie, są duże, często wracają, nowe pojawiają się przed zagojeniem poprzednich albo towarzyszą im gorączka i trudności w piciu. W większości przypadków wystarczą łagodne, miękkie posiłki podawane w małych porcjach oraz częste proponowanie płynów.
Co jeść na odporność?
13
