- Płaskostopie fizjologiczne jest całkowicie normalne, a łuk stopy powinien w pełni ukształtować się do ósmego roku życia dziecka
- Zalecenia Amerykańskiej Akademii Pediatrii z 2024 roku wskazują, że ból nóg i niechęć do zabawy to kluczowe sygnały alarmowe przy płaskich stopach
- Badania z bazy PMC opublikowane w 2024 roku potwierdzają, że nieleczone płaskostopie u dzieci wiąże się z gorszym samopoczuciem i wyższym BMI
- Proste ćwiczenia na płaskostopie w formie zabawy są bardzo skuteczną metodą wspierania prawidłowego rozwoju stóp w domu
Płaskostopie fizjologiczne. Do którego wieku płaskie stopy u dziecka są normą?
Prawie każde niemowlę ma uroczo płaskie stópki. To zjawisko, nazywane przez specjalistów płaskostopiem fizjologicznym, jest całkowicie normalne i spowodowane obecnością specjalnej poduszeczki tłuszczowej w podeszwie. Dlatego nie ma powodu do paniki, gdy u malucha nie widać charakterystycznego łuku.
Jednak z czasem ta poduszeczka zanika, a stopa zaczyna się kształtować, co jest kluczowym etapem w prawidłowym rozwoju stopy dziecka. Według analizy opublikowanej w bazie PMC w ubiegłym roku, łuk stopy zaczyna się formować między drugim a czwartym rokiem życia. Cały proces trwa kilka lat, a w pełni widoczny i ukształtowany łuk powinien pojawić się do szóstego-ósmego roku życia dziecka.
Ból nóg i niechęć do zabawy. Kiedy płaskie stopy przestają być normą?
Chociaż płaskie stopy są normą u najmłodszych, istnieją sygnały, które powinny skłonić rodzica do konsultacji z fizjoterapeutą. Według zaleceń Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) z 2024 roku, szczególną uwagę warto zwrócić na ból stóp, kolan lub nóg, zwłaszcza po wysiłku. Niepokojące jest również, gdy dziecko unika aktywności fizycznej, szybko się męczy, nierównomiernie zdziera obuwie lub często się potyka. Jeśli takie objawy utrzymują się u dziecka powyżej ósmego roku życia, wizyta u specjalisty jest zdecydowanie wskazana.
Gorsze samopoczucie i wyższe BMI. Jakie są skutki nieleczonego płaskostopia?
Płaskostopie często jest postrzegane jedynie jako wada postawy, ale jego konsekwencje sięgają znacznie dalej. Nawet jeśli dziecko nie skarży się na ból, nieleczona wada może negatywnie wpływać na jego ogólną jakość życia. Problem dotyczy nie tylko komfortu fizycznego, ale też sfery emocjonalnej i społecznej.
Badanie opublikowane w bazie PMC w 2024 roku wykazało, że dzieci z płaskostopiem osiągają niższe wyniki w ocenie samopoczucia fizycznego, emocjonalnego, a nawet w funkcjonowaniu szkolnym. Co więcej, inne analizy z tej samej bazy potwierdzają, że dzieci te wykazują niższy poziom aktywności fizycznej i mają wyższy wskaźnik BMI. To pokazuje, jak ważne jest monitorowanie rozwoju stóp od najmłodszych lat.
Ćwiczenia na płaskostopie w formie zabawy. Jak wspierać rozwój stóp dziecka?
Wspieranie prawidłowego rozwoju stóp dziecka można zacząć od prostych zabaw i nawyków w domu. Co ważne, takie domowe ćwiczenia na płaskostopie dla dzieci są bardzo skuteczną metodą, co potwierdzają publikacje naukowe z bazy PMC z 2024 roku. Możecie razem „zgrabiać” palcami mały ręcznik, podnosić z podłogi kredki lub klocki, chodzić na palcach jak baletnica lub na piętach jak pingwin. Doskonałym nawykiem jest także chodzenie boso po zróżnicowanych, bezpiecznych powierzchniach, takich jak trawa, piasek czy miękki dywan.
Wkładki na płaskostopie. Kiedy są konieczne, a kiedy wystarczą same ćwiczenia?
Wkładki ortopedyczne to popularne narzędzie w walce z płaskostopiem, ale nie zawsze są one koniecznością. Decyzja o ich zastosowaniu powinna być zawsze poprzedzona diagnozą specjalisty, ponieważ źle dobrane mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. W wielu przypadkach, zwłaszcza przy płaskostopiu giętkim bez objawów bólowych, wystarczające okazują się same ćwiczenia.
Indywidualnie dopasowane wkładki mają największy sens, gdy płaskostopiu towarzyszy ból. Jak podaje publikacja z bazy PMC z ubiegłego roku, połączenie wkładek z odpowiednimi ćwiczeniami rozwiązuje problem u około 90 proc. małych pacjentów bez konieczności interwencji chirurgicznej. Pamiętajmy jednak, że wkładki nie leczą przyczyny, a jedynie korygują ustawienie stopy i łagodzą dolegliwości.
