Nastolatek ciągle liczy lajki? To może być zwykła potrzeba akceptacji albo ważny sygnał

• Lajki mogą wzmacniać potrzebę akceptacji, szczególnie ważną w okresie dorastania
• Sygnałem ostrzegawczym jest wpływ reakcji w sieci na sen, nastrój, naukę i relacje na żywo
• Polscy nastolatkowie spędzają w mediach społecznościowych średnio 4 godziny i 12 minut dziennie
• Rozmowa bez zawstydzania i wspólne zasady pomagają ograniczać kompulsywne sprawdzanie aplikacji

Dlaczego nastolatek ciągle sprawdza lajki?

Lajki, komentarze i liczba obserwujących to dla nastolatka szybka ocena jego pozycji w grupie. W tym wieku naturalnie rośnie potrzeba przynależności, akceptacji i sprawdzania, jak reagują rówieśnicy. Samo zaglądanie pod opublikowany post nie jest więc niczym niezwykłym, zwłaszcza gdy dziecko dzieli się ważnym dla siebie zdjęciem, filmem lub osiągnięciem.

Problem pojawia się, gdy reakcje w sieci stają się główną miarą samooceny. Dziecko może uznać małą liczbę lajków za dowód, że jest mniej lubiane, mniej atrakcyjne lub mniej ciekawe od rówieśników. Takie myślenie często nasila porównywanie się z wybranymi, poprawionymi filtrami i starannie skadrowanymi obrazami z życia znajomych czy influencerów.

Sygnały ostrzegawcze. Kiedy stałe sprawdzanie lajków staje się problemem?

Najważniejszy nie jest czas spędzony w aplikacji, ale to, jak wpływa ona na codzienne życie dziecka. Media społecznościowe mogą służyć kontaktowi, rozwijaniu zainteresowań i twórczości, ale mogą też napędzać napięcie oraz bierne przeglądanie cudzych profili. Według danych NASK nastolatki korzystają z mediów społecznościowych średnio 4 godziny i 12 minut dziennie, dlatego warto obserwować przede wszystkim skutki tego nawyku.

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, gdy dziecko ciągle odświeża aplikację, nie potrafi skupić się na innych rzeczach lub reaguje silnymi emocjami na brak polubień. Nie jest to automatycznie znak uzależnienia ani konkretnego zaburzenia. Może jednak oznaczać, że presja społeczna, konflikt w grupie lub niepewność związana z wyglądem zaczynają zajmować zbyt dużo miejsca.

Warto spokojnie przyjrzeć się zmianom, które pojawiają się obok aktywności online:

• pogorszenie jakości snu przez sprawdzanie telefonu wieczorem i w nocy
• wycofanie się z życia rodzinnego oraz ze spotkań z rówieśnikami na żywo
• silne zdenerwowanie, smutek lub złość po opublikowaniu posta
• spadek koncentracji na nauce, pasjach czy codziennych obowiązkach

Rozmowa z dzieckiem i domowe zasady

Rozmowę warto zacząć z ciekawością, zamiast od zarzutu, że dziecko 'za dużo siedzi w telefonie'. Można zapytać, co daje mu dana aplikacja, jakie treści ogląda najchętniej i jak czuje się po dodaniu posta. Taki sposób pomaga oddzielić zwykłe zainteresowanie reakcjami od sytuacji, w której nastolatek stale czeka na potwierdzenie swojej wartości.

Gdy polubienia w sieci pogarszają samopoczucie

Pomagają małe, wspólnie ustalone zasady, takie jak wyciszenie powiadomień, odkładanie telefonu przed snem, odobserwowanie profilów wywołujących presję czy czas bez ekranów podczas posiłków. Zasady działają lepiej, gdy dotyczą także dorosłych i można je co jakiś czas zmieniać. Warto równocześnie wzmacniać to, co daje dziecku poczucie sprawczości poza internetem, na przykład relacje, sport, hobby lub naukę nowych umiejętności.

Jeśli gorszy nastrój, lęk, wycofanie, problemy ze snem lub napięcie związane z internetem utrzymują się lub nasilają, warto skonsultować się z psychologiem dziecięcym, pedagogiem szkolnym czy pediatrą. Szczególnie ważna jest szybka reakcja, gdy pojawia się cyberprzemoc, nękanie, groźby lub treści zachęcające do zrobienia sobie krzywdy. Nie warto wtedy ograniczać pomocy wyłącznie do odebrania telefonu, ponieważ kluczowe jest zrozumienie, co dzieje się z nastolatkiem.

Źródła:

• Gov.pl / Baza wiedzy (Proszę, polub mnie. Dlaczego media społecznościowe mogą obniżać samopoczucie twojego dziecka i jak sobie z tym radzić)
• Gov.pl / Baza wiedzy (Młodzież w Internecie - raport „Nastolatki 3.0”)
• NASK (Scrollowanie bez końca – jak algorytmy reżyserują życie młodzieży)
• The Jed Foundation (Understanding social comparison on social media)
• ConnectSafely (Parent’s Guide to Social Media and Digital Wellness)
• YoungMinds (Social Media | Mental Health Advice for Parents)
• Child Mind Institute (Social Media and Self-Doubt)
• PMC / National Library of Medicine (Effects of Social Media Use on Youth and Adolescent Mental Health)
• PMC / National Library of Medicine (Social Media Use and Internalizing Symptoms in Clinical and Community Adolescent Samples)