Spis treści
Jaka lektura i tematy na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego 2026?
Tegoroczny egzamin potwierdził trend odchodzenia od sprawdzania wiedzy o jednej, głównej lekturze. Zamiast tego, arkusz został skonstruowany jako mozaika czterech różnych tekstów źródłowych, co wymagało od uczniów elastyczności, umiejętności czytania ze zrozumieniem oraz łączenia informacji z różnych kontekstów. Czas na rozwiązanie 18 zadań wynosił 150 minut.
Arkusz w pigułce: omówienie zadań krok po kroku
Część I: Czytanie ze zrozumieniem i zadania gramatyczne
Pierwsza część arkusza opierała się na czterech tekstach:
- Tekst literacki 1: Fragment opowiadania Stanisława Lema „Przyjaciel Automateusza” z tomu Bajki robotów.
- Tekst ikoniczny: Zestaw 6 fotografii do powiązania z „Małym Księciem”.
- Tekst literacki 2: Krótki fragment z „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego.
- Tekst popularnonaukowy: Fragment tekstu Stephena Hawkinga „Czy możemy kształtować naszą przyszłość?”.
Zadania do tekstu Stanisława Lema (Zadania 1-8):
- Zadanie 1 i 5 (Prawda/Fałsz): Sprawdzały podstawowe rozumienie fabuły i roli narratora. Uczniowie musieli ocenić, czy Automateusz chciał nakłonić wynalazcę do stworzenia przyjaciela (fałsz, bo urządzenie już istniało) oraz czy oczekiwał od niego wsparcia w podróży (prawda).
- Zadanie 2 i 3 (Wybór wielokrotny): Wymagały wyszukania informacji niezgodnej z tekstem (dotyczącej wierności elektroprzyjaciela) oraz zrozumienia komentarza narratora na temat konwencji językowych w bajkach.
- Zadanie 4 (Odpowiedź otwarta): Uczeń musiał sformułować argument, dlaczego wynalazca dobrze opanował sztukę perswazji, odwołując się do podanej definicji tego słowa.
- Zadanie 6 i 8 (Zadania gramatyczne): Sprawdzały wiedzę z zakresu słowotwórstwa (rodzina wyrazów, formanty) oraz składni (przekształcanie zdań pojedynczych w zdanie wielokrotnie złożone z użyciem podanych spójników).
- Zadanie 7 (Interpunkcja): Klasyczne zadanie polegające na uzupełnieniu trzech brakujących przecinków w krótkim tekście reklamowym.
Zadania do pozostałych tekstów (Zadania 9-17):
- Zadanie 9 (Tekst ikoniczny, „Mały Książę”): Uczniowie mieli wybrać dwa z sześciu zdjęć (kłosy zboża, pustynia, lecące ptaki, wąż, róża, lis) i wyjaśnić ich związek z tematem przyjaźni w „Małym Księciu”.
- Zadanie 10 (Fragment „Kamieni na szaniec”): Należało rozpoznać lekturę, z której pochodził fragment o „wiecznym piórze” Rudego, a następnie napisać, czy bohater podejmował się pracy nad wynalazkami, aby zaspokoić swoje ambicje, i uzasadnić swoje stanowisko.
- Zadania 11-14 (Tekst Stephena Hawkinga): Ta część sprawdzała umiejętność pracy z tekstem popularnonaukowym. Zadania polegały na dopasowaniu pytań do odpowiednich akapitów, wyszukaniu informacji zgodnej z tekstem oraz wyjaśnieniu związku między fragmentami (np. pasje z dzieciństwa a praca w dorosłym życiu).
- Zadanie 15 (Odwołanie do lektury): To zadanie łączyło się z przesłaniem tekstu Hawkinga. Uczeń musiał wskazać bohatera lektury obowiązkowej, który kierował się zasadą „Najważniejsze, aby się nie poddawać”, i uzasadnić swój wybór, przywołując konkretną sytuację z utworu.
- Zadanie 16 (Gramatyka): Ocena prawdziwości stwierdzeń dotyczących funkcji składniowej wyrazów w zdaniu z tekstu Hawkinga.
- Zadanie 17 (Krótka forma użytkowa): Zadanie polegało na zredagowaniu ogłoszenia o wykładzie na temat „Wybitni naukowcy”. Należało w nim użyć dwóch argumentów zachęcających do udziału.
Część II: Wypracowanie (Zadanie 18)
Ostatnie, najwyżej punktowane zadanie, wymagało napisania tekstu na co najmniej 200 słów na jeden z dwóch podanych tematów.
- Temat 1 – Przemówienie: „Napisz przemówienie skierowane do swoich rówieśników, w którym przekonasz ich, że każdy może kształtować swoją przyszłość. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.” Temat ten wyraźnie nawiązywał do przesłania tekstu Stephena Hawkinga i pozwalał na wykorzystanie przykładów z „Kamieni na szaniec” czy „Opowieści wigilijnej”.
- Temat 2 – Opowiadanie: „Napisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej. Podczas wspólnej przygody znaleźliście przedmiot o niezwykłych właściwościach, dzięki któremu Wasza przygoda zakończyła się pomyślnie. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.” Ten temat dawał pole do wykazania się kreatywnością. Naturalnie łączył się z fantastycznym światem Lema, ale pozwalał też na sięgnięcie po bohaterów takich lektur jak „Hobbit”, „Opowieści z Narnii” czy „Balladyna”.
Egzaminacyjny poranek a rzeczywistość. Co było w arkuszach?
Jak co roku, od samego rana w internecie panowało poruszenie. Na portalach społecznościowych, takich jak TikTok czy X (dawniej Twitter), pojawiały się fałszywe ogłoszenia o rzekomych przeciekach. Jako rodzice, dobrze wiemy, jak łatwo w przedegzaminacyjnym stresie ulec takim obietnicom.
Teraz, gdy znamy już oficjalną treść arkusza, możemy z całą pewnością potwierdzić: wszelkie rewelacje o krążących w sieci odpowiedziach okazały się próbą oszustwa. Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) skutecznie chroni tajności materiałów, a jedynym wiarygodnym źródłem są dokumenty publikowane po egzaminie.
Egzamin ósmoklasisty – kiedy CKE opublikuje oficjalne arkusze i odpowiedzi?
To naturalne, że po opuszczeniu szkolnych murów pojawia się mnóstwo pytań o to, czy zadania zostały rozwiązane prawidłowo. Nie trzeba jednak zgadywać ani opierać się na niepewnych informacjach z internetu. Zgodnie z wieloletnią praktyką, oficjalne materiały CKE publikowane są na jej stronie internetowej każdego dnia egzaminów w okolicach godziny 13:00. Opublikowane arkusze to świetna okazja, by na spokojnie zobaczyć, z czym mierzyły się dzieci, i wspólnie omówić ich wrażenia, na przykład to, jak poradziły sobie z analizą tekstów czy wypracowaniem.
Aby łatwiej było nam nawigować i zaplanować ten tydzień, dobrze jest mieć pod ręką kompletny harmonogram tegorocznych zmagań. Każdy egzamin ósmoklasisty rozpoczyna się w całej Polsce punktualnie o godzinie 9:00:
- 11 maja 2026 r. (poniedziałek): język polski – czas trwania 150 minut.
- 12 maja 2026 r. (wtorek): matematyka – czas trwania 125 minut.
- 13 maja 2026 r. (środa): język obcy nowożytny (najczęściej angielski) – czas trwania 110 minut.
Warto również pamiętać, że jeśli nasze dziecko z uzasadnionych przyczyn losowych lub zdrowotnych nie może przystąpić do majowych testów, zaplanowano dla niego termin dodatkowy, który odbędzie się w dniach 8-10 czerwca 2026 r. Z kolei na oficjalne wyniki trzeba będzie poczekać do 3 lipca 2026 roku – to właśnie wtedy logując się do systemu ZIU, dowiemy się, jak poszło naszym dzieciom i uzyskamy zaświadczenia niezbędne do rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.