Nie mam okresu. Co to może oznaczać i jakie zrobić badania?

2019-07-02 11:20 Wioletta Rupińska
Nie mam okresu
Autor: thinkstockphotos.com Brak okresu nie musi oznaczać ciąży. Może świadczyć o zaburzeniach hormonalnych.

Nie mam okresu. Brak miesiączki w spodziewanym terminie: pierwszą przyczyną o jakiej myślimy jest ciąża. Co jednak zrobić, gdy test ciążowy temu zaprzecza? Czy mamy powody do niepokoju? Dowiedz się, co może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania i jakie powinnaś wykonać badania diagnostyczne.

Opóźnienie okresu lub całkowity zanik miesiączki powinny wzbudzić nasz niepokój. Przypadłości te są bowiem sygnałem zmian zachodzących w organizmie kobiety. Mogą być zarówno objawem upragnionej ciąży, jak i poważnych problemów hormonalnych.

Do najczęstszych przyczyn zaburzeń miesiączkowania należą:

  • zespół policystycznych jajników
  • anoreksja
  • hiperprolaktynemia
  • nadczynność i niedoczynność tarczycy.

Niekiedy jednak przyczynę mogą stanowić nowotwory - łagodne lub złośliwe guzy jajników oraz okolicy podwzgórzowo–przysadkowej.

Castagnus: co to za lek? Reguluje cykle i ułatwia zajście w ciążę?

Nie mam okresu: co to może oznaczać?

Ciąża to najczęstsza i najprostsza do zdiagnozowania przyczyna braku menstruacji. Gdy dochodzi do zapłodnienia, stabilizuje się, a nawet wzrasta poziom hormonów takich jak estrogeny i progesteron. W przypadku cyklu niezakończonego zapłodnieniem, to właśnie spadek poziomu tych hormonów wywołuje menstruację.

Kalkulator dni płodnych

Próby ciążowe polegają na stwierdzeniu w organizmie kobiety podwyższonego poziomu hormonu gonadotropiny kosmówkowej, czyli beta-HCG. Test ciążowy potwierdzający ciążę można wykonać w domu (są to testy paskowe, które badają stężenie beta-HCG w moczu, aczkolwiek nie dają one całkowitej pewności), jak również w laboratorium, gdzie ocenie zostaje poddana zawartość beta-HCG w surowicy krwi.

Test ciążowy laboratoryjny może być wykonywany już w tydzień po spodziewanym zapłodnieniu, test paskowy nie wcześniej niż po 2 tygodniach, ponieważ wcześniej wynik może być niejednoznaczny i niewiarygodny.

Nie mam okresu: zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników (PCOS) dotyka obecnie coraz większej ilości kobiet. Stanowi on zbiór zaburzeń w funkcjonowaniu układu hormonalnego, który objawia się przede wszystkim zaburzeniami miesiączkowania, niepłodnością, nadmiernym owłosieniem i problemami z utrzymaniem właściwej masy ciała.

Aby zdiagnozować PCOS, należy wykonać usg transwaginalne narządów rodnych, a także oznaczyć poziom hormonów we krwi. W obrazie ultrasonograficznym jajników stwierdza się dużą ilość niepękniętych pęcherzyków Graffa, które umiejscawiają się blisko zewnętrznej powierzchni jajników. Niejednokrotnie jajniki są znacznie powiększone.

W badaniach hormonalnych należy oznaczyć poziom androgenów, czyli męskich hormonów płciowych, występujących fizjologicznie w niewielkich ilościach również u kobiet, a zwiększających swoje stężenie w przebiegu zespołu policystycznych jajników. Warto więc zbadać poziom androstendionu, wolnego testosteronu i DHEA – SO4.

LH i FSH, a więc hormony wydzielane przez przysadkę mózgową, również biorą udział w regulacji cyklu miesiączkowego. Należy zbadać ich poziom 10. dnia cyklu. Stosunek LH/FSH powinien w przybliżeniu wynosić 1. W przypadku występowania PCOS zwiększa się on i wynosi 1,5 lub więcej.

Badaniem, które w ostatnich latach odgrywa coraz istotniejszą funkcję w diagnozowaniu zespołu policystycznych jajników, jest krzywa cukrowa i krzywa insulinowa. Badania te polegają na trzykrotnym oznaczeniu poziomu cukru i insuliny we krwi: na czczo, po godzinie od obciążenia glukozą i po dwóch godzinach. W przebiegu PCOS najczęściej mamy do czynienia z insulinoopornością, a więc takim stanem organizmu, w którym zapewnienie odpowiedniego poziomu glukozy we krwi wymaga wielokrotnie wyższego stężenia insuliny niż u osoby zdrowej.

Pierwsza miesiączka po porodzie: co wpływa na czas jej pojawienia się?

Nie mam okresu: hiperprolaktynemia

Prolaktyna jest to hormon wydzielany w przysadce mózgowej. Odpowiada m.in. za wzrost piersi u dziewcząt oraz za laktację u matek karmiących.

Charakterystycznym objawem nadmiaru prolaktyny w organizmie są zaburzenia cyklu miesiączkowego i płodności. Prolaktyna wytwarzana w dużych ilościach blokuje wydzielanie LH i FSH, blokując owulację i menstruację. W warunkach fizjologicznych dzieje się tak w pierwszych tygodniach po porodzie.

Poziom prolaktyny oznacza się w badaniu krwi. Badanie to powinno przeprowadzać się na czczo, w godzinach porannych. Drugą próbkę krwi pobiera się po godzinie od pierwszego badania i po zażyciu tabletki metoklopramidu.

Normy prolaktyny:
•    pierwsze badanie: 127 – 637 mlU/l.
•    drugie badanie: nie więcej niż pięciokrotność pierwszego wyniku

W przypadku stwierdzenia hiperprolaktynemi, lekarz najpewniej wdroży leczenie farmakologiczne, którego efekty widoczne będą po 1-2 miesiącach stosowania.

Nie mam okresu: nadczynność i niedoczynność tarczycy

Hormony tarczycy współdziałają z estrogenami i progesteronem w utrzymaniu prawidłowej czynności macicy. Wpływają bezpośrednio na cykl menstruacyjny przez receptory dla hormonów tarczycy obecne w jajnikach oraz pośrednio (m.in, przez wpływ na SHBG, które jest nośnikiem hormonów płciowych w organizmie). Dlatego też u kobiet z zaburzeniami czynności tarczycy pojawiają się zaburzenia miesiączkowania i zaburzenia płodności.

W przebiegu niedoczynności tarczycy dochodzi do spadku całkowitego poziomu estradiolu i wzrostu poziomu prolaktyny. W konsekwencji prowadzi to do wydłużenia cyklów miesiączkowych, braku owulacji, a w przypadku dużej niedoczynności – do całkowitego zaniku miesiączki. Jeżeli kobiecie uda się zajść w ciążę, niedoczynność tarczycy może mieć niekorzystny wpływ na rozwój płodu.

Nadczynność tarczycy prowadzi do wzrostu stężenia estradiolu w organizmie, co w konsekwencji również prowadzi do zaburzeń płodności, wydłużenia cyklu menstruacyjnego, a także do problemów w sferze seksualnej.

Aby zdiagnozować problemy z tarczycą należy wykonać badanie poziomu TSH, czyli tyreotropiny, hormonu stymulującego tarczycę do pracy. Wynik TSH poniżej normy może wskazywać na nadczynność tarczycy, powyżej normy zaś na niedoczynność. W drugiej kolejności oznaczamy poziom ft3 i ft4, a więc wolnej tyroksyny i wolnej trójjodotyroniny. Wyniki tych badań powinny być zawsze interpretowane ze ścisłym uwzględnieniem poziomu TSH.

Pomocne w diagnostyce jest również wykonanie usg tarczycy, dzięki któremu możemy wykryć guzki i torbiele.

Nie mam okresu: nowotwory

Do najczęstszych nowotworów powodujących zaburzenia miesiączkowania zaliczamy:
•    Guzy okolicy podwzgórzowo-przysadkowej
•    Guzy jajnika
•    Raka błony śluzowej macicy

Najczęściej występującym guzem w okolicy przysadki są gruczolaki. Są to łagodne zmiany wydzielające prolaktynę i prowadzące do hiperprolaktynemi, a więc w efekcie do zaburzeń hormonalnych i problemów z regularnością cyklu.

Leczenie zazwyczaj jest farmakologiczne, w przypadku guzów powyżej 10 mm, leczeniem z wyboru jest zabieg operacyjny.

Guzy jajnika hormonalnie czynne mogą zaburzać prawidłowy cykl miesiączkowy przez produkcję dodatkowych hormonów. Ich przebieg i objawy zależą od skali nadprodukcji hormonów i ich rodzaju: androgenów, estrogenów, progesteronu lub kortyzolu. Guzy wywodzące się z komórek Sertoliego i Leydiga produkują głównie androgeny, przez co mogą prowadzić do zatrzymania miesiączek. Podstawową metodą leczenia jest zabieg operacyjny. Dalsze postępowanie jest zależne od wyników badań histopatologicznych, mówiących o ewentualnej złośliwości wyciętej zmiany.

Rak trzonu macicy wywodzi się z endometrium (błona śluzowa macicy). Na skutek wysokiego stężenia estrogenu i niskiego stężenia progesteronu, które towarzyszą temu nowotworowi, dochodzi do nadmiernej stymulacji błony śluzowej macicy, a w konsekwencji do zaburzeń miesiączkowania w postaci obfitych, nieregularnych miesiączek, braku miesiączek lub cykli bezowulacyjnych. Leczenie jest ściśle uzależnione od stopnia zaawansowania choroby.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jak jakie prawa i przywileje mają ciężarne zatrudnione na etacie, a także: co pomoże ci urodzić naturalnie i jak wspierać wcześniaka. Przeczytaj również, jaką matę edukacyjną kupić niemowlakowi.

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 09/19
KOMENTARZE