Poziom LH: jaki wpływ ma lutropina na dni płodne?

2019-07-08 11:17 Katarzyna Hubicz
Poziom LH
Autor: Getty Images

LH, zwany również hormonem luteinizującym lub lutropiną to jeden z hormonów, produkowanych przez przysadkę mózgową. Jego stężenie jest bardzo ważne dla osób starających się o dziecko, bo w pewnym stopniu to dzięki niemu kobieta może zajść w ciążę. Jak działa lutropina, jak bada się poziom LH i o czym świadczą wyniki?

Lutropina jest jednym z tak zwanych hormonów gonadotropowych, wydzielanych przez przedni płat przysadki mózgowej (pozostałe to TSH, FSH i ACTH). Jego budowa nie jest skomplikowana: składa się z części glikoproteinowej oraz dwóch tzw. podjednostek - α i ß. Jego produkcja regulowana jest przez inne hormony, w tym luliberdynę wydzielaną przez podwzgórze oraz estrogeny produkowane przez jajniki.

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jaką rolę pełni hormon LH?
  2. Od czego zależy poziom hormonu LH?
  3. Kiedy trzeba wykonać badanie lutropiny?
  4. Jak wygląda badanie oznaczające poziom LH?
  5. O czym świadczy podwyższony poziom lutropiny?
  6. O czym może świadczyć za niski poziom lutropiny?

Jaką rolę pełni hormon LH

Lutropina jest jednym z hormonów, które "rządzą" płodnością. U mężczyzn w okresie dojrzewania hormon ten odpowiedzialny jest za procesy związane z wydzielaniem męskich hormonów płciowych - androgenów - przez komórki jąder (pobudza m.in. syntezę testosteronu).

Z kolei u kobiet hormon luteinizujący kończy comiesięczną fazę płodności, doprowadza bowiem do pęknięcia pęcherzyka jajnikowego (pęcherzyka Graafa), dzięki czemu dochodzi do kolejnej fazy cyklu - owulacji, w trakcie której ma miejsce uwolnienie jajeczka do jajowodu. Owulacja sprawia, że komórka jajowa luteinizuje się, przekształcając w komórkę luteinową, która wytwarza progesteron. Hormon LH uczestniczy także w procesie powstawania ciałka żółtego i wspiera jego funkcję wydzielniczą.

Od czego zależy poziom hormonu LH?

Wydzielanie hormonu LH ma charakter pulsacyjny.

  • w fazie folikularnej cyklu miesiączkowego poziom estrogenów wzrasta, przez co przysadka mózgowa wydziela mniej hormonu LH
  • mniej więcej na 48 godzin przed owulacją stężenie tego hormonu zaczyna wzrastać i jest najwyższe w momencie pęknięcia pęcherzyka jajnikowego
  • jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, w fazie lutealnej cyklu miesiączkowego poziom lutropiny ponownie spada. Na kilka dni przed miesiączką ciałko żółte zanika - spada wówczas poziom estrogenów, ponownie natomiast wzrasta stężenie LH. W tej fazie cyklu wysoki poziom lutropiny jest sygnałem rozpoczynającym kolejny cykl miesiączkowy oraz impulsem do wzrostu pęcherzyków pierwotnych.

Na podstawie stężenia lutropiny w organizmie można wyznaczyć moment owulacji oraz szczyt dni płodnych.

Kiedy trzeba wykonać badanie lutropiny?

Najczęstszym wskazaniem do wykonania badania stężenia hormonu luteinizującego są problemy z zajściem w ciążę, zwłaszcza podejrzenie niepłodności, i to zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Ale badanie to wykonuje się również w trakcie diagnostyki różnych innych chorób i zaburzeń. Należą do nich między innymi:

  • zaburzenia miesiączkowania, których przyczyną mogą być zaburzenia endokrynologiczne, zwłaszcza choroby nadnerczy, tarczycy lub guzy jajnika.
  • choroby i dysfunkcje jąder i jajników
  • podejrzenie obecności guza produkującego lutropinę.
  • zbyt wczesne lub zbyt późne dojrzewanie
  • podejrzenie zaburzeń pracy lub schorzeń przysadki mózgowej (np. gruczolaków)
  • podejrzenie hipogonadyzmu
  • konieczność wyznaczenia terminu owulacji
  • potwierdzenie wieku menopauzalnego.

Jak wygląda badanie oznaczające poziom LH?

Stężenie LH można zbadać na podstawie próbki moczu - w taki sposób działają popularne paskowe testy owulacyjne, które wykrywają LH o stężeniu równym lub wyższym niż 40 mlU/ml. Mogą być one przydatne dla osób, które starają się o dziecko - ich wykonywanie na kilka dni przed spodziewaną owulacją może pomóc w zapłodnieniu.

Jednak do celów diagnostycznych poziom lutropiny oznaczany jest na podstawie stężenia we krwi. Krew do badania pobierana jest w ten sam sposób, co w trakcie morfologii - z żyły łokciowej. Do badania trzeba być na czczo co najmniej przez osiem godzin.

Warto pamiętać, że u kobiet termin badania zależy od wskazań - w przypadku monitorowania owulacji należy je wykonać około 12-14 dnia cyklu (przy cyklu trwającym 28 dni). W pozostałych wskazaniach badanie poziomu LH wykonuje się zwykle w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego (około 3-5 dnia) lub w drugiej połowie (około 21. dnia cyklu). Na wyniki lutropiny czeka się jeden dzień.

O czym świadczy podwyższony poziom lutropiny?

Nadmiar hormonu luteinizującego fizjologicznie występuje u kobiet po menopauzie, może też być związany z pierwotną niewydolnością jajników i związanych z nią chorób, np. zespołem Turnera, guzami jajników, czy chorobami nadnerczy lub tarczycy, a także z pierwotną niedoczynnością jąder.

Może również świadczyć o niedoczynności gonad, gruczolaku przysadki oraz nowotworze przysadkowym, który wydziela lutropinę. U kobiet utrzymujący się stale zbyt wysoki poziom lutropiny może świadczyć o okresie menopauzy i stopniowym wygaszaniu funkcji jajników. 

O czym może świadczyć za niski poziom lutropiny?

Z kolei niedobór hormonu LH może świadczyć o uszkodzeniu przysadki lub podwzgórza, prowadzących do wtórnej niedoczynności jajników lub jąder. U kobiet może się to wiązać z problemami z płodnością i nieregularnym cyklem miesiączkowym.

Na poziom hormonu LG mogą wpływać zaburzenia wytwarzania innych hormonów, np. testosteronu lub estradiolu, a także niektóre leki

Normy lutropiny

Stężenie hormonu LH u mężczyzn mieści się w zakresie 1,5 - 9,2 mlU/ml. U kobiet natomiast poziom lutropiny nie jest stały: zmienia się nie tylko w różnych fazach cyklu miesiączkowego, ale również wraz z wiekiem. Normy:

  • faza folikularna 1,4 - 9,6 mlU/ml;
  • owulacja 2,3 - 21 mlU/ml; |
  • po menopauzie 42 - 188 mlU/ml.
Zobacz e-poradnik
Kobieta i hormony

Autor: redakcja

Z poradnika dowiesz się:

  • Jakie są hormony „kobiece” i za co odpowiadają.
  • Kiedy sprawdzić stężenie hormonów?
  • Gdy kobieta ma za dużo testosteronu...
  • Kiedy hormony szaleją?
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

Sprawdź
okladka m jak mama 1/20
KOMENTARZE