Szkoła kontra biologia. Dlaczego nastolatki nie mogą zasnąć wcześniej

2026-04-23 12:09

Wieczorne siedzenie do późna i trudne poranki to codzienność wielu rodzin z nastolatkami. Wbrew pozorom nie chodzi o lenistwo ani brak dyscypliny. Naukowcy wskazują, że winny jest przesunięty zegar biologiczny młodego organizmu. Sprawdź, jak pogodzić naturalny rytm snu ze szkolnymi obowiązkami.

Dlaczego nastolatek nie może zasnąć? Zegar biologiczny i szkoła

i

Autor: Rawpixel/ Getty Images Dlaczego nastolatek nie może zasnąć? Zegar biologiczny i szkoła
  • Zegar biologiczny nastolatka przesuwa się naturalnie o ok. 2 godziny
  • Melatonina wydziela się później, dlatego młodzi nie zasypiają przed 23:00
  • Wczesne wstawanie powoduje chroniczne niewyspanie i napięcia w domu
  • Długie drzemki po szkole pogarszają problemy z zasypianiem
  • Stałe godziny snu i ograniczenie ekranów pomagają poprawić rytm dnia

Dlaczego nastolatek nie może zasnąć wieczorem? Wyjaśniamy powody

Kiedy twoje dziecko wchodzi w okres dojrzewania, wieczorne kładzenie go do łóżka często zaczyna przypominać przeciąganie liny. Maluch, który kiedyś padał ze zmęczenia o wczesnej porze, nagle siedzi do późna w nocy i twierdzi, że zupełnie nie chce mu się spać. Nam rodzicom wydaje się to zwykłym buntem lub uzależnieniem od telefonu, ale w rzeczywistości sprawa ma podłoże czysto biologiczne.

Jak przeczytamy w raporcie American Medical Association, wewnętrzny zegar biologiczny nastolatka przesuwa się naturalnie o około dwie godziny do przodu. Oznacza to, że melatonina, czyli hormon snu, zaczyna się wydzielać dopiero w okolicach w pół do jedenastej w nocy, podczas gdy u młodszych dzieci proces ten rusza już godzinę wcześniej. W efekcie młody organizm po prostu nie jest gotowy na nocny odpoczynek przed godziną dwudziestą trzecią.

Czy matematyka powinna być na maturze? - Plac Zabaw, odc 18

Wczesne wstawanie do szkoły. Skutki braku snu u starszych dzieci

Zderzenie naturalnego rytmu nastolatka z dzwonkiem na pierwszą lekcję to gotowy przepis na poranną katastrofę. Naturalna pora pobudki dla szesnastolatka to ósma rano, a osiemnastolatek najchętniej spałby aż do dziewiątej. Zmuszanie ich do wstawania skoro świt sprawia, że wędrują po domu nieprzytomni, co szybko prowadzi do niepotrzebnych spięć.

Jak sugerują informacje opublikowane przez placówkę Children's Hospital of Philadelphia, to co często bierzemy za typowe fochy okresu dojrzewania, to zazwyczaj po prostu potężne niewyspanie. Brak odpowiedniej dawki snu podnosi emocjonalną temperaturę w domu i prowadzi do ciągłych kłótni o najmniejsze głupoty. Zadbanie o zdrowy sen całej rodziny naprawdę pomaga ostudzić te emocje i odzyskać poranny spokój.

Trudne poranki u nastolatków. Te proste zasady ułatwią pobudkę

Na portalu American Thoracic Society znajdziemy podpowiedzi dotyczące higieny snu, które warto wprowadzić w życie młodego człowieka w formie prostych nawyków:

  • trzymanie się w miarę stałych godzin zasypiania i wstawania również w weekendy, przy czym odchylenie nie powinno być większe niż dwie godziny
  • wyłączanie wszystkich ekranów takich jak telefony, tablety i telewizory na około dwie godziny przed planowanym pójściem spać
  • wprowadzenie spokojnego rytuału na pół godziny przed snem, na przykład relaksującej kąpieli lub czytania tradycyjnej książki
  • wpuszczanie do pokoju porannego słońca, które naturalnie i łagodnie pomaga rozbudzić zaspany organizm

Te drobne kroki sprawiają, że sypialnia staje się cichym, chłodnym i przytulnym miejscem, idealnym do nocnej regeneracji. Dzięki temu codzienne szykowanie się do wyjścia przestaje przypominać pole bitwy, a staje się dużo łatwiejsze dla wszystkich domowników.

M jak Mama Google News

Drzemka po szkole a problemy ze spaniem. Najważniejsze porady

Kiedy twój nastolatek wraca z zajęć całkowicie wyczerpany, zazwyczaj marzy tylko o tym, aby rzucić plecak w kąt i zamknąć oczy. Choć krótka drzemka trwająca maksymalnie do trzydziestu minut bywa pomocna, to dłuższe spanie w ciągu dnia tylko pogarsza sprawę i drastycznie opóźnia wieczorne zasypianie. Dobrym pomysłem może być również zrezygnowanie z picia napojów energetycznych i kawy w godzinach popołudniowych, idealnie na sześć godzin przed położeniem się do łóżka, aby dać organizmowi szansę na naturalne wyciszenie. Jeśli dołożymy do tego przygotowanie ubrań i szkolnego plecaka już poprzedniego wieczoru, to zyskamy cenne minuty i unikniemy porannej nerwówki.

Jakie doświadczenia seksualne mają polscy nastolatkowie? 7 faktów, które zaskakują