- Deepfake to fałszywe nagranie lub dźwięk stworzone przy pomocy sztucznej inteligencji.
- Dzieci mogą mieć trudność z odróżnieniem prawdziwych materiałów od spreparowanych.
- Alarmujące sygnały to m.in. nienaturalne ruchy ust, dziwne dłonie czy niespójny głos.
- Rozmowy i wspólna analiza filmów są skuteczniejsze niż sama kontrola treści.
- Jeśli dziecko przestraszy się fałszywego nagrania, najważniejsze jest spokojne wyjaśnienie sytuacji.
Czym jest deepfake i dlaczego oszukuje nasze dzieci?
Kiedy przeglądamy z maluchem internet, coraz częściej możemy trafić na zjawisko tak zwanego deepfake. Jak tłumaczy portal Internet Matters, są to filmy lub nagrania dźwiękowe, które udają prawdziwe osoby i pokazują coś, co nigdy się nie wydarzyło. Dziecko może zobaczyć na przykład ulubionego piosenkarza robiącego dziwne rzeczy albo usłyszeć głos kolegi z przedszkola, chociaż ten nic takiego w rzeczywistości nie powiedział.
Takie oszustwa powstają przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji, które po prostu nakładają czyjąś twarz lub głos na inne nagranie. Ludzie tworzą je czasem dla żartu, ale niestety coraz częściej używają ich do oszukiwania innych i wyłudzania pieniędzy. Dla nas jako rodziców to jasny sygnał, że warto od małego uczyć dziecko, by nie wierzyło we wszystko, co widzi na ekranie telefonu.
Jak rozpoznać przerobione zdjęcia i filmy w internecie?
Podczas wspólnego oglądania bajek czy śmiesznych filmików warto pokazać dziecku, na co powinno uważać. Jak możemy przeczytać na stronie Better Internet for Kids, takie fałszywe obrazki i nagrania często mają widoczne błędy:
- dziwnie wyglądające dłonie, którym brakuje palców lub mają ich za dużo
- nienaturalne ruchy ust, które zupełnie nie pasują do wypowiadanych słów
- nagłe zmiany tonu głosu lub dziwne szumy w tle nagrania
Zwracanie uwagi na te drobne szczegóły to świetny trening dla oka naszego dziecka. Dzięki temu maluch szybciej zorientuje się, że ma do czynienia z komputerową sztuczką, a nie prawdziwym wydarzeniem.
Jak rozmawiać z dzieckiem o fałszywych treściach w sieci?
Najlepiej zacząć od zwykłego pytania o to, co dziecko już wie o sztucznej inteligencji i co widziało w sieci. Dobrym pomysłem może być wymyślanie różnych sytuacji, czyli tak zwane gry w "co by było gdyby", co pomaga przećwiczyć trudne momenty na sucho. Warto zachęcać malucha do sprawdzania, skąd pochodzi dany obrazek, a w razie wątpliwości uczyć go szukania prawdziwych informacji w wyszukiwarce. Zawsze zapewniajmy nasze pociechy, że jesteśmy po ich stronie i mogą do nas przyjść z każdym dziwnym filmikiem, który je zaniepokoi. Zrozumienie, że nawet znajoma twarz na ekranie może być tylko zmyśloną bajką, da dziecku poczucie bezpieczeństwa.
Co zrobić gdy ktoś straszy dziecko fałszywym nagraniem?
Czasami oszuści potrafią podrabiać głosy i wysyłać fałszywe wiadomości z prośbą o pilną pomoc, co może mocno przestraszyć każdego rodzica i dziecko. Jak radzi portal Canadian Centre for Child Protection, w takiej sytuacji najważniejsze jest spokojne wytłumaczenie maluchowi, że ten straszny materiał po prostu nie jest prawdziwy. Warto porozmawiać o tym, jak takie fałszywe filmy krzywdzą innych ludzi i dlaczego nie wolno przesyłać ich dalej do znajomych. Pamiętajmy, by uważnie słuchać dziecka i zgłaszać każde niepokojące zachowanie nauczycielom w szkole lub na policji. Dzięki temu nasze dzieci będą wiedziały, że w internecie mogą spotkać się z kłamstwem, ale zawsze mogą liczyć na naszą pomocną dłoń.
Jak nauczyć dzieci mądrego korzystania z elektroniki? 5 najważniejszych zasad
5
