- Ciągłe zabawianie dziecka prowadzi do zmęczenia rodziców i ogranicza kreatywność malucha
- Nuda pomaga dziecku rozwijać wyobraźnię i uczy samodzielnego organizowania czasu
- Rotowanie zabawek i ograniczenie ich liczby wydłuża skupienie podczas zabawy
- Kartony, garnki i drewniane klocki często angażują dzieci bardziej niż grające gadżety
- Samodzielna zabawa wzmacnia pewność siebie i uczy radzenia sobie z emocjami
Dlaczego ciągłe zabawianie dziecka to błąd?
Wielu rodziców czuje ogromne poczucie winy, kiedy ich maluch zaczyna się nudzić i marudzić. Wydaje nam się, że naszym obowiązkiem jest wymyślanie coraz to nowszych aktywności na każdą minutę dnia, aby tylko dziecko nie było smutne. Jak możemy przeczytać na portalu Mayo Clinic Health System, ciągłe podrzucanie maluchowi gotowych rozwiązań sprawia, że jesteśmy po prostu zmęczeni, a nasze dziecko nie ma szansy samo wymyślić sobie zajęcia.
Tymczasem odrobina nudy to dla dziecka naprawdę świetna sprawa. Kiedy maluch nie ma podanego wszystkiego na tacy, jego mózg odpoczywa, a po chwili naturalna ciekawość bierze górę i budzi się prawdziwa kreatywność. Warto pamiętać, że rodzic nie jest animatorem czasu wolnego i nie ma w tym nic złego, jeśli powiemy dziecku, żeby spróbowało samo znaleźć sobie zajęcie z dala od grających ekranów.
Jak nauczyć dziecko samodzielnej zabawy w domu?
Aby zachęcić dziecko do zabawy w pojedynkę, warto przede wszystkim stworzyć mu bezpieczną przestrzeń, w której nie będzie zbyt wielu nakazów i zakazów. Dobrym pomysłem jest schowanie na ten czas telefonu czy tabletu, a także ograniczenie liczby zabawek na widoku (na przykład do trzech lub czterech ulubionych przedmiotów), ponieważ zbyt duży wybór przytłacza malucha i mocno skraca czas jego skupienia. Zgodnie z informacjami z portalu organizacji Zero To Three, świetnie sprawdza się rotowanie zabawek, czyli chowanie części z nich do szafy i wyciąganie po kilku tygodniach, dzięki czemu znów wydają się nowe i ciekawe. Następnie wystarczy usiąść niedaleko z kubkiem kawy i dać dziecku działać w swoim tempie, pozwalając mu na swobodne odkrywanie otoczenia.
Najlepsze zabawki do samodzielnej zabawy twojego dziecka
Wybierając rzeczy do zabawy dla dziecka, warto zrezygnować z tych grających, świecących i głośnych na rzecz zwykłych przedmiotów domowego użytku:
- kartonowe pudełka po butach w różnych rozmiarach
- plastikowe pojemniki na żywność z pokrywkami
- zwykłe drewniane klocki i proste figurki
- pluszaki i miękkie piłki do rzucania
- garnki i drewniane łyżki wyciągnięte prosto z szafki kuchennej
Zwykłe rzeczy domowe, o których wspomina między innymi poradnik Mayo Clinic, dają dziecku mnóstwo możliwości do testowania, układania i budowania po swojemu. Warto rozważyć stworzenie specjalnego koszyka z takimi skarbami, który będziemy wyciągać tylko wtedy, gdy chcemy zachęcić dziecko do zabawy bez naszej ciągłej pomocy.
Co daje dziecku samodzielna zabawa na dywanie? Główne korzyści
Zabawa, którą dziecko kieruje zupełnie samo i bez naszego dorosłego scenariusza, to najlepszy trening dla jego rozwijającej się głowy. Często wydaje nam się, że pozostawiony sam sobie maluch traci czas, ale w rzeczywistości właśnie wtedy zachodzą najważniejsze procesy uczenia się. Jak pokazują materiały udostępnione przez rządowy serwis nidirect, kiedy maluch sam decyduje, co i jak chce robić, uczy się niezależności, radzenia sobie w trudnych sytuacjach i buduje własną pewność siebie.
Kiedy więc następnym razem poczujesz wyrzuty sumienia, że nie układasz z dzieckiem wieży z klocków, przypomnij sobie, że dajesz mu w ten sposób przestrzeń do poznawania własnych emocji. Dziecko, które potrafi zająć się samo sobą na dywanie, znacznie lepiej radzi sobie później w relacjach z rówieśnikami w przedszkolu czy na placu zabaw. Samodzielność wypracowana w takich prostych momentach w domu szybko procentuje i sprawia, że codzienne życie całej rodziny staje się po prostu o wiele łatwiejsze.
Skąd bierze się niechęć do samodzielnej zabawy? Perspektywa emocjonalna i środowiskowa
Niechęć dziecka do samodzielnej zabawy często ma swoje źródło w jego potrzebach emocjonalnych. Maluch, który doświadcza napięcia, na przykład w związku ze zmianami w domu czy dłuższą rozłąką z rodzicem, naturalnie szuka bliskości, by poczuć się bezpiecznie. Czasem jest to także kwestia temperamentu. Niektóre dzieci są po prostu bardziej towarzyskie i potrzebują stałego kontaktu. Pamiętajmy, że domaganie się uwagi po powrocie rodzica z pracy to nie manipulacja, lecz próba nasycenia się jego obecnością.
Istotną rolę odgrywa również otoczenie i dotychczasowe nawyki. Jeśli dziecko od małego było przyzwyczajone, że to dorosły jest animatorem każdej aktywności, trudno mu będzie nagle przejąć inicjatywę. Problemem bywa też nadmiar zabawek, który zamiast inspirować, przytłacza i rozprasza. Otoczenie, które nie jest w pełni bezpieczne i prowokuje ciągłe zakazy, również nie sprzyja swobodnej eksploracji. Warto więc zadbać o przestrzeń, w której dziecko ma dostęp do kilku otwartych, kreatywnych zabawek, dających pole do własnej inwencji.
Źródła:
- nidirect (Northern Ireland government) — “How play helps children's development”
- Mayo Clinic — Early Childhood Developmental Milestones (MC5354-11)
- ZERO TO THREE — “I is for Independent Play”
- Mayo Clinic Health System — “Boost your brain with boredom”
Urodzeni w latach 90. doskonale znają te filmy familijne
10
