- Pierwszą kontrolę ortodontyczną warto zaplanować około 7. roku życia, nawet jeśli zęby dziecka wyglądają na proste.
- Nie trzeba czekać, aż wyrosną wszystkie zęby stałe. W okresie uzębienia mieszanego ortodonta może już ocenić rozwój zgryzu i szczęk.
- Zgryz krzyżowy, asymetria szczęk, mocno wystające siekacze czy brak miejsca dla zębów są powodem do wcześniejszej konsultacji.
- Pierwsza kontrola nie oznacza automatycznie aparatu. Czasem wystarczy obserwacja i kolejna wizyta po kilku miesiącach lub roku.
- W Polsce NFZ finansuje m.in. aparaty ruchome dla dzieci do ukończenia 12. roku życia oraz kontrole w trakcie leczenia.
Kiedy zapisać dziecko na pierwszą wizytę u ortodonty?
Pierwszą wizytę u ortodonty warto umówić do około 7. roku życia, nawet jeśli zęby dziecka na pierwszy rzut oka wyglądają prosto. W tym czasie zwykle wyrzynają się już pierwsze zęby stałe, a jednocześnie nadal obecne są zęby mleczne. Ortodonta może wtedy ocenić, czy szczęki rozwijają się prawidłowo, czy jest wystarczająco dużo miejsca dla kolejnych zębów oraz jak układa się zgryz.
Nie trzeba czekać do siódmych urodzin, jeśli coś budzi niepokój. Konsultację warto umówić wcześniej, jeśli dentysta zwrócił uwagę na wadę zgryzu albo rodzic zauważa, że zęby lub szczęki dziecka układają się nieprawidłowo. Jeśli dziecko ma już więcej niż 7 lat i nie było jeszcze u ortodonty, nadal warto umówić wizytę. Nie jest za późno na ocenę zgryzu i zaplanowanie leczenia.
Objawy wady zgryzu u dziecka. Na co zwrócić uwagę?
Niektóre wady zgryzu widać podczas uśmiechu, inne dopiero wtedy, gdy dziecko zamyka usta i styka zęby. Nie każdy nierówny ząb wymaga szybkiego leczenia, ale poniższe sytuacje są dobrym powodem, by nie odkładać konsultacji:
- po zamknięciu ust górne zęby znajdują się za dolnymi, co może wskazywać na zgryz krzyżowy
- żuchwa wyraźnie wysuwa się przed górną szczękę albo dziecko przesuwa ją na bok przy zamykaniu ust
- górne siekacze mocno wystają i łatwo mogą ulec urazowi
- zęby stałe wyrzynają się poza łukiem zębowym, brakuje dla nich miejsca albo między zębami są duże przerwy
- zęby mleczne wypadają bardzo wcześnie albo długo pozostają w jamie ustnej, mimo że powinny już ustąpić miejsca zębom stałym
- dziecko nadal często ssie palec, smoczek lub wargę, a na zębach widać zmiany związane z tym nawykiem
Ból zęba, obrzęk dziąsła, uraz zęba albo nagły, silny ból szczęki wymagają szybkiej wizyty u dentysty. Ortodonta zajmuje się oceną rozwoju zgryzu, ale nie zastępuje leczenia nagłego problemu stomatologicznego.
Jak wygląda pierwsza wizyta dziecka u ortodonty?
Podczas pierwszej wizyty ortodonta pyta zwykle o zdrowie dziecka, przebyte leczenie stomatologiczne, nawyki oraz powód zgłoszenia. Następnie ogląda zęby, sprawdza, jak stykają się przy zamykaniu ust, oraz ocenia położenie szczęk i rozwój twarzy. Sprawdza też, czy zęby mleczne wypadają, a stałe wyrzynają się we właściwym czasie i miejscu.
Czasem do dokładnej oceny potrzebne są zdjęcia, skan zębów albo badanie RTG. Nie każde dziecko potrzebuje takich badań. Ortodonta zleca je wtedy, gdy mogą pomóc w postawieniu rozpoznania lub wyborze leczenia. Warto zabrać na wizytę informacje o przyjmowanych lekach, chorobach i wcześniejszych zdjęciach zębów, jeśli gabinet prosi o ich dostarczenie.
Kontrola ortodontyczna nie oznacza od razu aparatu
Podczas kontroli ortodonta ocenia, czy dziecko potrzebuje leczenia i kiedy najlepiej je rozpocząć. U części dzieci ortodonta nie zaleci żadnych działań poza regularnymi wizytami u dentysty. Innym pacjentom proponuje obserwację, na przykład co kilka miesięcy lub raz w roku, aby sprawdzić wyrzynanie zębów i wzrost szczęk.
Wczesne leczenie jest potrzebne tylko w niektórych sytuacjach, na przykład przy wadach szczęk, zgryzie krzyżowym, dużym braku miejsca dla zębów lub zmianach w zgryzie związanych z długim ssaniem palca czy smoczka. Wiele dzieci zaczyna właściwe leczenie później, gdy wyrżnie się więcej zębów stałych. Termin zależy od konkretnej wady i rozwoju dziecka, a nie wyłącznie od wieku w metryce.
Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty u ortodonty?
Przed wizytą najlepiej powiedzieć dziecku prosto, że ortodonta obejrzy zęby i sprawdzi, jak rosną. Nie warto zapewniać dziecka, że w gabinecie na pewno odbędzie się tylko oglądanie zębów. Ortodonta może zalecić dodatkowe zdjęcie albo kolejną wizytę. Warto powiedzieć dziecku, że w każdej chwili może zapytać ortodontę, co robi i po co.
W Polsce NFZ finansuje między innymi aparaty ruchome dla dzieci do ukończenia 12. roku życia oraz wizyty kontrolne w trakcie leczenia. Zakres świadczeń i dostępne terminy warto potwierdzić w wybranej placówce przed zapisem. Najważniejsza jest sama konsultacja. Wizyta około 7. roku życia pozwala ocenić rozwój zgryzu i odpowiednio wcześnie zauważyć wadę, która wymaga leczenia.
Jak zachęcić dziecko do mycia zębów? Czytając książeczki
10
