Szczepionka na meningokoki - jakie są jej rodzaje i ile kosztuje szczepionka przeciw meningokokom

2023-06-13 16:22

Szczepionka na meningokoki może być podana pacjentom w każdym wieku. Najbardziej jednak zalecana jest tym, dla których bakterie te są najgroźniejsze – małym dzieciom. Jaka jest cena, rodzaje szczepionek przeciw meningokokom i jakie są przeciwwskazania do ich podawania?

Dziecko w czasie szczepienia na kolanach pielęgniarki
Autor: Getty images Szczepionka na meningokoki - jakie są jej rodzaje i ile kosztuje szczepionka przeciw meningokokom

Szczepionka na meningokoki to najlepsza ochrona przed bardzo groźnymi bakteriami, o których  mówi się coraz więcej. Zagrożenie związane z zakażeniami tymi drobnoustrojami zdecydowanie trzeba traktować poważnie. 

Dowiedz się wszystkiego o szczepieniu przeciw meningokokom, poznaj rodzaje i ceny szczepionek dla najmłodszych.

Spis treści

  1. Czym są groźne meningokoki?
  2. Kto powinien się zaszczepić przeciw meningokokom?
  3. Czy warto zaszczepić dziecko na meningokoki?
  4. Rodzaje szczepionek na meningokoki
  5. Szczepionka na meningokoki - czy jest bezpieczna?
  6. Przeciwwskazania do szczepień
  7. Szczepionka na meningokoki - cena
Tu liczy się czas. Jak rozpoznać sepsę wyjaśnia dr n. med. Alicja Karney

Czym są groźne meningokoki?

Meningokoki mogą bowiem wywoływać bardzo groźne dla życia infekcje – największe niebezpieczeństwo związane jest z ryzykiem wystąpienia u pacjenta inwazyjnej choroby meningokokowej, która przebiega pod postacią sepsy i/lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Pierwsze objawy choroby przypominają przeziębienie lub grypę, dlatego trudno ją rozpoznać, a rozwija się błyskawicznie – w ciągu zaledwie 24 godzin może doprowadzić do zagrożenia zdrowia i życia. Szczepionka na meningokoki nie jest jednak wymieniona w kalendarzu szczepień obowiązkowych, ale znajduje się w gronie szczepień zalecanych. U jakich jednak pacjentów sugerowana jest więc potrzeba zaszczepienia się przeciwko meningokokom?

Czytaj również: Od małej plamki na ciele do hospitalizacji dziecka w 12 h - jak rozpoznać zagrożenie?

Tej wysypki nie pomylisz z niczym innym. Ratownik pokazał, jak wygląda sepsa u dziecka

Kto powinien się zaszczepić przeciw meningokokom?

Zaszczepienie się przeciwko meningokokom najbardziej zalecane jest tym pacjentom, u których najczęściej spotykane są infekcje wywołane przez te drobnoustroje. Przede wszystkim są to dzieci mające mniej niż 5 lat, zwłaszcza do 1. roku życia – w tym wieku jest najwięcej przypadków zakażeń meningokokowych o najcięższym przebiegu. Dlatego przeprowadzenie szczepienia na meningokoki zalecane jest wcześnie, bo już na etapie niemowlęctwa.

Drugą  grupą ryzyka zakażeń meningokokowych są nastolatki i młodzi dorośli, dlatego im również zalecane jest – jeżeli nie wykonano tego szczepienia wcześniej – zaszczepienie się przeciwko meningokokom.

Istnieją również pewne problemy, których wystąpienie – czy to u dorosłego, czy u dziecka – mogą skłonić ku zaszczepieniu się przeciwko meningokokom. Takimi są m.in.:

  • planowanie podróży w rejony świata, w których odnotowuje się zwiększoną częstość zakażeń meningokokowych,
  • osłabienie odporności (wynikające np. z zakażenia wirusem HIV czy ze stosowania leków immunosupresyjnych),
  • zachorowanie na nowotwór złośliwy,
  • wystąpienie przewlekłej choroby nerek czy wątroby.

Warto wiedzieć, że chociaż szczepionka na meningokoki zalecana jest przede wszystkim młodym pacjentom, to jednak przebycie tego szczepienia jest możliwe w dowolnym wieku.

Czy warto zaszczepić dziecko na meningokoki?

Szacunkowo w Polsce rocznie odnotowuje się około 200 przypadków inwazyjnej choroby meningokokowej. Wydawać by się mogło, że nie jest to dużo – czy więc szczepienie przeciwko meningokokom rzeczywiście ma sens? Jak najbardziej – przekonać o tym mogą pewne inne liczby.Na świecie rocznie odnotowuje się powyżej miliona najcięższych zakażeń meningokokowych i aż ponad 10% z nich skutkuje zgonem pacjenta. Do tego warto dodać, iż meningokokami nie jest się trudno zarazić. Dochodzi do tego drogą kropelkową, np. poprze kaszel, kichanie. Do choroby może doprowadzić kontakt z osobą, która sama cierpi na infekcję meningokokową, ale nie tylko.

U części ludzi (nawet u 80 proc. osób w społecznościach zamkniętych, tj. żłobki, przedszkola) występuje stan nosicielstwa – bakteria może bytować u takiej osoby i nie wywoływać przy tym żadnych objawów. Kontakt z wydzieliną z dróg oddechowych takiego człowieka może doprowadzić do tego, że osoba, która będzie na niego narażona – zwłaszcza osoba podatna, np. niemowlak – zostanie zarażona i u niej dojdzie już do rozwinięcia się choroby.

Warto podkreślić, że inwazyjna choroba meningokokowa zawsze ma ciężki przebieg, wysoką śmiertelność i często skutkuje poważnymi powikłaniami, tj. utrata słuchu, upośledzenie rozwoju, ubytki skóry, amputacje kończyn.

Rodzaje szczepionek na meningokoki

Wyróżnia się kilka różnych rodzajów chorobotwórczych meningokoków: A, B, C oraz Y i W (każda z tych liter oznacza inną grupę meningokoków). Z tego właśnie powodu istnieje kilka różnych szczepionek przeciwko meningokokom – dostępne są preparaty:

  • przeciwko tylko meningokokom grupy B,
  • przeciwko tylko meningokokom grupy C,
  • przeciwko meningokokom grupy A, C, W i Y.

Za większość przypadków inwazyjnej choroby meningokokowej odpowiadają meningokoki serogrupy B i C. W ostatnim czasie rośnie udział meningokoków serogrupy W. Najwięcej zakażeń wywoływanych przez meningokoki serogrupy B, odnotowano u dzieci do 1 roku życia (dane z portalu https://szczepienia.pzh.gov.pl/). Dlatego eksperci zalecają, by profilaktykę zakażeń meningokokowych u dzieci w Polsce rozpoczynać od szczepień przeciw meningokokom typu B.

W przypadku osób często podróżujących, korzystniejsze może być zaszczepienie się preparatem skoniugowanym, wytwarzającym odporność przeciwko kilku różnym typom bakterii.

Poszczególne preparaty różnią się schematami dawkowania, a także tym, od jakiego wieku można je stosować (np. szczepienie przeciw meningokokom typu B można rozpocząć od ukończenia 2. miesiąca życia). Rozważając więc zaszczepienie na meningokoki, najkorzystniej jest porozmawiać z pediatrą czy z lekarzem rodzinnym – medyk będzie w stanie wskazać pacjentowi ten preparat, który będzie dla niego najkorzystniejszy.

Szczepionka na meningokoki - czy jest bezpieczna?

Powyższe pytanie zasadniczo pojawia się w przypadku każdego szczepienia. Tutaj zaznaczyć trzeba bardzo jasno – szczepionka przeciwko meningokokom jest bezpieczna. Owszem, mogą pojawiać się po jej zastosowaniu podobne problemy, jak w przypadku innych szczepień, takie jak np. zaczerwienienie w miejscu iniekcji, rozdrażnienie czy gorączka. Mają one jednak typowo niewielkie nasilenie, a oprócz tego szybko ustępują.

Obawiając się wystąpienia po szczepieniu gorączki (co zdarza się w przypadku szczepień przeciw meningokokom typu B), warto pomyśleć o profilaktyce w postaci podania dziecku leku przeciwgorączkowego, np. paracetamolu.

Warto wiedzieć: Dolegliwości i odczyny po szczepieniu – które są nieprawidłowe?

Przeciwwskazania do szczepień

Rzeczywiście istnieją przeciwwskazania do szczepionki przeciwko meningokokom, jednakże są one takie same, jak w przypadku innych szczepień. Mowa tutaj m.in. o ostrych zakażeniach (takich jak np. angina paciorkowcowa czy zapalenie płuc) czy o zaostrzeniach przewlekłych chorób pacjenta (np. astmy oskrzelowej), po których ustąpieniu możliwe jest już zaszczepienie pacjenta.

Szczepionka na meningokoki - cena

Szczepienie na meningokoki, znajduje się wśród szczepień zalecanych, a nie wśród obowiązkowych – z tego powodu niestety pacjenci sami muszą ponieść jego koszt.

Cena tej szczepionki jest różna – zależna jest ona w głównej mierze od konkretnego rodzaju preparatu. Ogólnie jednak koszt pojedynczej dawki szczepionki przeciwko meningokokom waha się pomiędzy około 150 a 400 złotych.