Zespół sawanta – zaburzenie czy wyjatkowy dar?

Zespół sawanta – zaburzenie czy wyjatkowy dar?
Autor: Getty Images Dzieci z zespołem sawanta obdarzone są wyjątkowymi umiejętnościami.

Zespół sawanta dotyczy osób z dysfunkcjami układu nerwowego i charakteryzuje się ponadprzeciętnymi, wybiórczymi umiejętnościami, które ujawniają się głównie w postaci niezwykłej pamięci mechanicznej, zdolności matematycznych, artystycznych lub językowych.

Zespół sawanta zwykle kojarzy się z autyzmem, ponieważ występuje u co dziesiątej osoby z tym zaburzeniem. Rzadziej pojawia się u osób z niepełnosprawnością intelektualną lub uszkodzeniami mózgu.

Cechy syndromu mają charakter wrodzony, natomiast może się on pojawić w wyniku urazów, uszkodzeń lub chorób mózgu. Przyczyny występowania syndromu sawanta nie są jednoznaczne. Najczęściej pojawia się kwestia aktywności prawej półkuli, która odpowiedzialna jest za pamięć, zdolności artystyczne i przestrzenne. Zdecydowana większość zdiagnozowanych sawantów to mężczyźni.

Czytaj: Zespół Aspergera – jak funkcjonuje dziecko z syndromem Aspergera

Zespół sawanta – niezwykłe umiejętności


Osoby z cechami zespołu sawanta wykazują pewne wybiórcze i wybitne zdolności, mimo znacznych trudności w samodzielnej egzystencji, funkcjonowaniu społecznym i poznawczym w wyniku wrodzonych lub nabytych deficytów układu nerwowego. Posiadają niezwykłą pamięć (wzrokową, słuchową, czuciową), która umożliwia im idealne odtwarzanie np. usłyszanej muzyki, widzianego obrazu, przeczytanej książki lub danych z różnych dziedzin. Charakterystyczne i wybiórcze umiejętności ujawniają się w kilku obszarach, opisane przypadki osób z zespołem sawanta dotyczyły:

  • zdolności rachunkowych - błyskawicznego i bezbłędnego przeliczania skomplikowanych działań, precyzyjnego odmierzania czasu i podawania dnia tygodnia na podstawie wyznaczonej daty (nawet o kilkadziesiąt lat wstecz lub przód);

  • zdolności manualnych, plastycznych i wizualnych, które umożliwiają min. kopiowanie lub tworzenie dzieł malarskich i rzeźbiarskich z pamięci (widzianych przez chwilę), zachowując najdrobniejsze szczegóły,

  • umiejętności językowych umożliwiających posługiwanie się kilkoma językami (często bez pełnego rozumienia), odtwarzanie z pamięci jednorazowo przeczytanej książki lub dialogów z filmu (także bez rozumienia treści);

  • zdolności muzycznych tj. granie na kilku instrumentach i odtwarzanie usłyszanych utworów, bez wcześniejszego uczenia się;

Czytaj: Niepełnosprawność intelektualna. Jak pomóc dziecku z niepełnosprawnością intelektualną?


Warto podkreślić, że umiejętności te nie są wynikiem wieloletniej nauki i ćwiczeń określonych czynności. Pojawiają się nagle, bez znaczącego zaangażowania. Są to zdolności wyizolowane, obejmujące pewien obszar umiejętności, które dla przeciętnego człowieka są niemożliwe do pełnego opanowania. Posiadane zdolności osobie z zespołem sawanta mogą towarzyszyć całe życie, natomiast zdarza się, że nagle zanikają.

Zespół sawanta – terapeutyczne zdolności

Zespół sawanta współwystępuje z innymi zaburzeniami. Dotyczy osób zmagających się z wieloma trudnościami w wykonywaniu codziennych czynności. Fenomenalne zdolności które posiadają, mogą natomiast być dla nich pewną formą terapii. Wykorzystując swoje mocne strony, osoba z syndromem sawanta może rozwijać zainteresowania, budować pewność siebie, a także poczucie sprawczości i przynależności do grupy społecznej. Dlatego w przypadku osób z zespołem sawanta, nie należy traktować wybiórczych umiejętności jako cechy zaburzeń, natomiast rozwijać je i jak najlepiej wykorzystać w codziennym funkcjonowaniu.

Obecnie opisano około 100 osób z zespołem sawanta, najsłynniejszymi są Leslie Lemke, Daniel Tammet, Alonzo Clemons oraz Kim Peek Jednym, którego historię można zobaczyć w filmie „Rain Men”.

Czytaj: Kiedy z dzieckiem pójść do psychologa, a kiedy do pedagoga i psychiatry?

Agnieszka Jaszczuk
Agnieszka Jaszczuk
Neurologopeda, pedagog specjalny, terapeuta wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, terapeuta Integracji Senosorycznej. Posiada kilkuletnie doświadczenie w pracy z dziećmi, także z wyzwaniami rozwojowymi. Ukończyła wiele kursów i szkoleń, które umożliwiają jej całościowo spojrzeć na rozwój dziecka.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE