Kaszel u niemowlaka: jak rozpoznać kaszel i jak pomóc dziecku

2018-09-28 12:09 Katarzyna Hubicz, konsultacja: dr n. med. Marek Pleskot, pediatra, członek Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego

Kaszel u niemowlaka nie zawsze jest oznaką choroby, ale zawsze budzi niepokój rodziców. Kaszel utrudnia nomowlakowi oddychanie i przerywa sen. Nieraz utrzymuje się tygodniami, czasem trudno ustalić, z jakiej przyczyny się pojawił. Jak rozpoznać, z którym rodzajem kaszlu u niemowlęcia masz do czynienia i w jaki sposób pomóc dziecku?

Kaszel jest naturalną reakcją obronną organizmu. Chroni płuca i oskrzela przed tym, co może się do nich dostać. Maluszek może kasłać przez mocny zapach środków czystości, dym z papierosów albo kiedy do dróg oddechowych przedostanie się odrobina mleka.

Nie ma się czym martwić, jeśli malec kaszle sporadycznie. Działać trzeba dopiero, kiedy kaszel u niemowlaka się nasila, staje się uporczywy lub pojawiają się dodatkowe objawy.

Spis treści:

Suchy kaszel u niemowlaka

Przyczyny suchego kaszlu u niemowlaka

Suchy kaszel a karmienie

Domowe sposoby na suchy kaszel u niemowlaka

Mokry kaszel u dziecka

Leczenie mokrego kaszlu u dziecka

Domowe sposoby na mokry kaszel

Szczekający kaszel u niemowlaka

Leczenie szczekającego kaszlu u niemowlaka

Suchy kaszel u niemowlaka

Od innych rodzajów kaszlu odróżnia się brakiem odkrztuszanej wydzieliny – śluzu czy flegmy. Zazwyczaj jest też pierwszą oznaką przeziębienia albo innej infekcji wirusowej lub bakteryjnej.

Przyczyny suchego kaszlu u niemowlaka

Chory maluszek kaszle, bo wysuszoną śluzówkę gardła podrażnia spływająca z nosa wydzielina. W przypadku infekcji suchy, bardzo męczący kaszel z towarzyszącym mu silnym bólem gardła (wywołanym przez wirusy rozmnażające się w śluzówce wyściełającej drogi oddechowe) utrzymuje się zwykle przez kilka dni, po czym przechodzi w kaszel mokry.

Czytaj:

Jak rozpoznać, czy dziecko jest przeziębione, czy ma alergię?

Czy kaszel zawsze jest objawem choroby?

Suchy kaszel a karmienie

Suchy kaszel może być też wywołany przez substancje drażniące obecne w otoczeniu maluszka, a także przez zbyt ciepłe, suche powietrze w pomieszczeniu. Występuje również przy refluksie żołądkowo-przełykowym. Ta dolegliwość spowodowana jest niedojrzałością anatomiczną przewodu pokarmowego.

Można podejrzewać, że jest przyczyną kaszlu wówczas, gdy maluszek zaczyna kasłać podczas karmienia albo po nim, a przede wszystkim kiedy kładziesz go do łóżeczka oraz podczas snu. W tym przypadku suchemu kaszlowi towarzyszy również silne ulewanie.

Czytaj:

Katar u niemowlaka. Co na katar u noworodka?

Plamki i krostki: jak rozpoznać o czym świadczy wysypka u dziecka?

Leczenie suchego kaszlu

To zależy od przyczyny kaszlu. Jeśli są nią czynniki drażniące – dym z papierosów, perfumy itp. – zwykle wystarczy je wyeliminować z otoczenia malca, by problem zniknął. W przypadku refluksu albo infekcji o sposobie leczenia decyduje pediatra.

U niemowląt zazwyczaj nie stosuje się leków przeciwkaszlowych, chyba że kaszel jest tak silny, że nie pozwala dziecku normalnie funkcjonować.

Domowe sposoby na suchy kaszel

Są jednak domowe metody, które pomagają złagodzić suchy kaszel. Pomieszczenie, w którym leży malec, trzeba często wietrzyć i nawilżać powietrze. Suche powietrze w pokoju podrażnia śluzówki, co zwiększa ból gardła i sprawia, że kaszel się nasila.

Powietrze można nawilżać z pomocą nawilżacza (najlepiej takiego, który ma funkcję pomiaru wilgotności oraz sam się włącza, gdy wyczuje, że w pomieszczeniu zrobiło się zbyt sucho).

Jeśli nie masz takiego sprzętu, na boku łóżeczka (a w sezonie grzewczym na kaloryferze) możesz powiesić np. mokry, dobrze odciśnięty ręcznik.

W pokoju dziecięcym powinno być chłodno, ok. 18˚C. Warto też poić i karmić malca częściej niż zazwyczaj, bo mleko i ciepła, przegotowana woda albo herbatka do picia łagodzą podrażnienie gardła.

Czytaj:

Trzydniówka u dziecka: czy trzeba iść do lekarza? [WYWIAD z pediatrą]

Co oznacza zielony, a co żółty katar u dziecka?

Mokry kaszel u dziecka

Czyli taki, kiedy dziecko „odkasłuje” śluz. Najczęściej jest objawem infekcji wirusowej lub bakteryjnej, np. przeziębienia, zapalenia zatok, oskrzeli. Mokry kaszel umożliwia pozbycie się z oskrzeli wydzieliny, dlatego może się utrzymywać nawet przez kilka tygodni.

Leczenie mokrego kaszlu

Mokrego kaszlu nie wolno hamować, bo pomaga oczyścić płuca i oskrzela. Sposób leczenia zawsze dobiera pediatra, który może zalecić podawanie maluszkowi środków mukolitycznych, które rozrzedzają wydzielinę, ułatwiając jej odkrztuszenie.

Czytaj: Katar u niemowlęcia – jak sobie z nim radzić?

Domowe sposoby na mokry kaszel

  • Podobnie jak w przypadku kaszlu suchego, dziecko powinno przebywać w dobrze przewietrzonym pokoju, z dala od dymu papierosowego.
  • Warto też włączyć nawilżacz powietrza.
  • Skuteczne jest oklepywanie pleców dziecka dłonią – należy to robić raz dziennie, po nocnym śnie, ale jeśli wydzieliny jest dużo, warto to także robić dodatkowo przed każdym karmieniem. 
  • Klatkę piersiową malca można też smarować maścią rozgrzewającą albo skropić poduszkę olejkiem eukaliptusowym lub miętowym, które również pomagają złagodzić mokry kaszel (pod warunkiem że dziecko nie jest alergikiem).
  • Skuteczne są również inhalacje. Do inhalacji wystarczy para wodna (możesz np. nalać do wanny gorącej wody i przez kilka minut posiedzieć z dzieckiem w łazience). Jeśli malec nie ma alergii, do inhalacji można używać również olejków, np. eukaliptusowego. Warto też przygotować napar ziołowy. W dużym i szerokim garnku zagotuj kilka litrów wody, wsyp do niej po jednej płaskiej łyżce szałwii, rumianku i tymianku, pogotuj przez chwilę, a gdy zaczną parować, ustaw garnek przy łóżeczku, tak by zawartość parowała.
Dobrze wiedzieć

Jak oklepywać dziecko?

1. Usiądź, ułóż malca tak, aby brzuszkiem leżał na twoich udach, a jego główka była niżej niż tułów.

2. Lewą ręką przytrzymuj go na wysokości barków.

3. Pleców nie wolno oklepywać otwartą dłonią. Złóż więc ją w łódkę, palce złącz i zegnij w taki sposób, by we wnętrzu dłoni utworzyło się niewielkie zagłębienie.

4. Oklepywanie zacznij na środku pleców, na wysokości dolnych żeber, potem przesuń dłoń wyżej, wzdłuż kręgosłupa, a następnie wróć do środka pleców i oklepuj miejsca pod łopatkami.

Najlepiej to robić w krótkich seriach – trzy klepnięcia i przerwa, potem znów trzy klepnięcia. Cały seans oklepywania nie powinien trwać dłużej niż cztery, pięć minut.

Szczekający kaszel u niemowlaka

Nieco innym rodzajem kaszlu jest kaszel suchy, „szczekający”, poprzedzony chrypką. Często towarzyszy mu świst podczas nabierania powietrza. Ten rodzaj kaszlu związany jest z niebezpieczną dla niemowląt chorobą – zapaleniem krtani.

Krtań niemowląt jest wąska, tymczasem podczas choroby dochodzi do obrzęku wyściełającej ją błony śluzowej. To powoduje, że malec ma problemy z nabraniem powietrza. Próbując złapać oddech, zaczyna kasłać, a kaszel przypomina szczekanie psa. Charakterystyczne jest to, że pojawia się najczęściej w nocy.

Leczenie szczekającego kaszlu u niemowlaka

Krtań maluszka, którego kaszel przypomina szczekanie, należy schłodzić, bo niska temperatura zmniejsza obrzęk. Dziecko trzeba owinąć kołderką i wyjść na dwór – albo dać coś zimnego do picia.

Dzieciom, u których zapalenie krtani zdarza się regularnie, podaje się sterydy zalecone wcześniej przez lekarza.

Jeśli nic nie pomaga i u niemowlaka, który kaszle w ten sposób, pojawia się duszność wdechowa, (czyli dziecko ma poważne kłopoty z nabraniem powietrza), trzeba wezwać karetkę.

miesięcznik "M jak mama"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jak jakie prawa i przywileje mają ciężarne zatrudnione na etacie, a także: co pomoże ci urodzić naturalnie i jak wspierać wcześniaka. Przeczytaj również, jaką matę edukacyjną kupić niemowlakowi.

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 09/19
KOMENTARZE
Tomasz Kwiatkowski
|

Jakie powinna być wilgotność w pokoju maluszka?