- Dzieci wyczuwają napięcie, nawet jeśli dorośli nie mówią o problemach.
- Milczenie może nasilać lęk, poczucie niepewności i osamotnienia.
- Trudną rozmowę warto zacząć od pytania, co dziecko już wie i czego się obawia.
- Informacje powinny być szczere, ale dostosowane do wieku i dojrzałości dziecka.
- Zaufanie po kryzysie odbudowuje przede wszystkim konsekwencja, szczerość i dotrzymywanie obietnic.
Dlaczego rodzice ukrywają problemy przed dziećmi? Wyjaśniamy
W każdym domu zdarzają się gorsze momenty i trudniejsze chwile. Czasem to poważna choroba kogoś bliskiego, brak pieniędzy na rachunki, a czasem po prostu ostre kłótnie między dorosłymi. Zamiast o tym rozmawiać, często udajemy, że nic się nie dzieje i tworzymy takiego domowego słonia w pokoju, którego wszyscy widzą, ale nikt o nim nie mówi.
Ciekawie tłumaczy to badanie opublikowane w czasopiśmie SAGE Journals, które sprawdzało powody naszego milczenia w takich sytuacjach. Okazuje się, że dorośli najczęściej boją się o zdrowie psychiczne dzieci i myślą, że maluch jest zbyt mały na zrozumienie sytuacji. Często też czujemy po prostu wstyd lub wierzymy, że omijanie trudnego tematu pomoże całej rodzinie szybciej o nim zapomnieć i wrócić do normalności.
Jak brak rozmowy o kłopotach wpływa na psychikę dziecka
Dzieci są doskonałymi obserwatorami i od razu czują niewypowiedziane napięcie wiszące w powietrzu. Kiedy dorośli nagle milkną i unikają spojrzeń, maluch zostaje sam ze swoimi domysłami, co budzi w nim ogromny strach i poczucie niepewności. Jak czytamy w podręczniku wydawnictwa Springer, takie ukrywanie rodzinnych tajemnic sprawia, że dzieci czują się bardzo samotne i zupełnie nie wiedzą, gdzie szukać oparcia.
Długie trzymanie dziecka w takiej bańce milczenia może przynieść odwrotny skutek do zamierzonego. Zamiast chronić nasze dziecko, dokładamy mu ciężaru, co czasem prowadzi do sporych kłopotów z psychiką i ciągłego życia w ogromnym stresie. W skrajnych przypadkach trudnych sytuacji domowych dzieci mogą stać się nadmiernie czujne, co objawia się na przykład częstymi koszmarami sennymi, a sam dom przestaje być dla nich bezpiecznym miejscem odpoczynku.
Jak zacząć rozmawiać z dzieckiem o trudnych sytuacjach
Przełamanie pierwszych lodów wcale nie musi być bolesne, a warto rozważyć szczere postawienie sprawy od samego początku. Serwis HealthyChildren podpowiada kilka prostych kroków na to, jak zabrać się za taką rozmowę z naszym maluchem bez wywoływania u niego paniki:
- zaczynanie rozmowy od sprawdzenia, co dziecko już wie i co przypadkiem usłyszało z rozmów dorosłych
- pytanie o uczucia i spokojna prośba, aby maluch sam opowiedział o swoich największych obawach
- stawianie na prosty przekaz i podawanie tylko najbardziej podstawowych informacji o waszej sytuacji
- omijanie drastycznych szczegółów, które mogłyby tylko niepotrzebnie przestraszyć dziecko
- dopasowanie trudności używanych słów do etapu rozwoju malucha, a nie tylko do jego daty urodzenia
Warto pamiętać o najważniejszym przesłaniu dla twojego dziecka w takich momentach. Dobrym pomysłem może być jasne pokazanie mu, że ma pełne prawo czuć smutek lub złość, a wy jesteście rodziną i zawsze będziecie się wspierać w trudnych chwilach. Na początek zawsze lepiej powiedzieć trochę mniej i na spokojnie poczekać na reakcję, niż od razu zarzucić dziecko lawiną trudnych informacji.
Jak odbudować zaufanie u dziecka po rodzinnych kryzysach?
Kiedy najgorsza burza już minie, przychodzi czas na powolne klejenie relacji w domu. Wskazówki amerykańskiej organizacji Child Welfare Information Gateway pokazują, że kluczem jest tutaj nasza spójność i zwykłe dotrzymywanie słowa. Jeśli obiecujesz swojemu dziecku wysłuchanie jego żali, to po prostu usiądź i to zrób, bo w ten sposób uczysz je zaufania do drugiego człowieka i poczucia bezpieczeństwa. Dobrym pomysłem może być głośne mówienie o własnych emocjach i pokazanie na swoim przykładzie, że po każdym upadku można wstać i iść dalej. Dzięki takiemu wsparciu z twojej strony dzieci uczą się wewnętrznej siły i potrafią normalnie funkcjonować nawet po bardzo ciężkich przejściach.
Jak nie rozmawiać z dziećmi?
12
