Dlaczego dziecko kłamie? Poznaj przyczyny i dowiedz się, jak mądrze reagować zamiast od razu karać

Odkrycie kolejnego kłamstwa u własnego dziecka potrafi mocno podnieść ciśnienie po całym dniu pracy. Zaczynamy wtedy prawić długie kazania o uczciwości i wyciągamy kary z nadzieją na szybką poprawę zachowania. Często jednak powód takiego zmyślania leży zupełnie gdzie indziej i wcale nie wynika ze złośliwości malucha.

Uśmiechnięta dziewczynka zakrywająca dłońmi usta. O przyczynach kłamania u dzieci przeczytasz na MJM.
Autor: splendens/ Getty Images Dziecko kłamie?
  • Jak podaje portal Healthline, małe dzieci często nie potrafią jeszcze odróżnić bujnej wyobraźni od rzeczywistości
  • Starsze dziecko najczęściej zmyśla ze strachu przed rozczarowaniem rodziców oraz surową karą za złe zachowanie
  • Z materiałów platformy HealthyChildren wynika, że prosta domowa umowa o szczerości działa znacznie lepiej niż nerwowe krzyki
  • Surowe kary zazwyczaj odnoszą odwrotny skutek i sprawiają, że przerażony młody człowiek zaczyna oszukiwać jeszcze częściej
Plac zabaw: Sposoby na katar u dziecka - rodzice podpowiadają, jak sobie radzić

Dlaczego małe dziecko kłamie i zmyśla niestworzone historie?

Kiedy twój przedszkolak opowiada o smoku w szafie albo zarzeka się, że to nie on zjadł ciastko, to zupełnie normalne zjawisko. Dzieci poniżej trzeciego roku życia w ogóle nie kłamią specjalnie, a te trochę starsze po prostu sprawdzają, jak można bawić się słowami. Tego typu zmyślanie u dzieci to na wczesnym etapie po prostu niewinna część ich rozwoju oraz codziennej zabawy.

Jak możemy przeczytać na portalu Healthline, maluchy do około siódmego roku życia bardzo często nie potrafią jeszcze w pełni oddzielić rzeczywistości od bujnej wyobraźni. Z tego względu po prostu nie zdają sobie sprawy, że mówią nieprawdę, więc ich opowieści nie są celowym zatajaniem faktów. Dopiero z czasem dorastające dziecko zaczyna rozumieć, czym tak naprawdę jest kłamstwo i uczy się domowych zasad.

Dziecko wie, że kłamstwo jest złe, ale nadal oszukuje. Wyjaśniamy przyczyny

Kiedy maluch idzie do szkoły i z czasem staje się nastolatkiem, zaczyna już mijać się z prawdą w pełni świadomie. Najczęstsze powody takiego zachowania to między innymi:

  • strach przed rozczarowaniem rodziców i chęć uniknięcia kary za złe zachowanie
  • potrzeba ochrony własnej prywatności oraz pokazania niezależności od mamy i taty
  • chęć zwrócenia na siebie uwagi rówieśników poprzez opowiadanie barwnych historii
  • ukrywanie innych kłopotów (na przykład słabych ocen w szkole lub konfliktów na podwórku)
  • odczuwanie dużej presji ze strony dorosłych i szukanie ucieczki z trudnej sytuacji

Starsze dzieci często czują się źle z tym, że kłamią, ale zwyczajnie boją się przyznać do błędu w obawie przed twoją gwałtowną reakcją. Oszukiwanie wydaje im się wtedy jedynym ratunkiem, bo pozwala na chwilę schować się przed trudnymi obowiązkami czy wysokimi oczekiwaniami otoczenia.

Jak mądrze reagować na kłamstwa dziecka? Kluczowe zasady

Jeśli złapiesz swoje dziecko na oszustwie, warto od razu spokojnie powiedzieć, że wiesz o minięciu się z prawdą. Krzyk oraz surowe kary zazwyczaj w ogóle nie działają, a wręcz mogą sprawić, że przerażony młody człowiek zacznie kłamać jeszcze częściej, żeby uchronić się przed twoim gniewem w przyszłości. Z materiałów platformy HealthyChildren wynika, że świetnym sposobem może być zawarcie prostej umowy, w której ustalacie w domu, że zawsze staracie się ze sobą szczerze rozmawiać. Dzięki temu znacznie łatwiej będzie wam budować zaufanie i rozwiązywać codzienne kłopoty na spokojnie. Warto też mieć na uwadze, że twój własny przykład i uczciwość uczą dziecko znacznie więcej niż długie rodzicielskie kazania.

Źródła:

American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (AACAP) – Facts for Families: “Lying and Children”

Healthline — “Lying | Definition & Patient Education”

HealthyChildren.org (American Academy of Pediatrics)