Funkcjonowanie poznawcze - czym są zdolności poznawcze?

Funkcje poznawcze
Autor: GettyImages

Funkcjonowanie poznawcze jest zdolnością organizmu człowieka do odbierania, przetwarzania i zapamiętywania informacji płynących z otaczającego nas świata. Informacje te są przez nas wykorzystywane do codziennego funkcjonowania. Jakie są podstawowe zdolności poznawcze i jak je wspierać?

Każdy dzień dostarcza nam nowych doświadczeń, poznajemy ludzi, odwiedzamy dotąd nieznane nam miejsca, zdobywamy nowe informacje.

Poznanie świata i możliwość odnalezienia się w społeczeństwie oraz wykorzystanie zdobytej wiedzy w codziennym życiu umożliwiają nam nabywane od najmłodszych lat funkcje poznawcze.

Z artykułu dowiesz się:

Funkcje poznawcze - spostrzeganie

Spostrzeganie - czyli odbiór i interpretacja bodźców docierających z otoczenia. Proces spostrzegania warunkują zmysły (dotyk, czucie głębokie, wzrok, słuch, węch, smak), dzięki którym mamy możliwość rozpoznania cech i znaczenia obiektów znajdujących się w naszym zasięgu.

Funkcje poznawcze - uwaga

Uwaga jest umiejętnością, która umożliwia selekcję bodźców docierających jednocześnie do naszego ciała, ze względu na ich przydatność. Wybieramy i koncentrujemy się na bodźcu, który w danym momencie jest dla nas ważny, ignorując inne.

U małych dzieci uwaga jest mimowolna, wyzwalana przez nowy i atrakcyjny dla nich bodziec z otoczenia (głośny dźwięk, kolorowe ilustracje).

Dzieci nie są wstanie w pełni kontrolować uwagi, bodziec przyciąga ją bez ich woli.

Od około trzeciego roku życia zaczyna rozwijać się uwaga dowolna, dzięki której mamy możliwość skupienia się na tym, co w danym momencie jest najistotniejsze.

Czas skupienia uwagi na bodźcu wydłuża się równocześnie ze zdolnościami rozwijającego się mózgu.

Funkcje poznawcze - pamięć

Pamięć - to dzięki tej funkcji rejestrujemy, gromadzimy, a następnie przywołujemy zdobyte informacje z różnych źródeł zmysłowych.

To dzięki pamięci zdobywamy i wykorzystujemy wiedzę, uczymy się nowych czynności.

Umożliwia nam ona również codzienne funkcjonowanie społeczne i zawodowe - zapamiętujemy m.in. drogę do pracy, zasady panujące w określonym otoczeniu, imiona członków rodziny.

Funkcje poznawcze - język

Język - jest ukształtowanym społecznie systemem symboli, który służy do komunikowania się. Dzięki językowi możemy wyrażać swoje myśli, ale również odbierać informacje werbalne z otoczenia.

U dzieci młodszych (do 3.-4. roku życia) proces uczenia opiera się głównie na doświadczeniach motorycznych, manipulacyjnych i sensorycznych, ponieważ ich zasób słownictwa biernego oraz czynnego jest w trakcie rozwoju, pamięć słowna jak i trwałość odebranych informacji werbalnych może być słabsza.

Funkcje poznawcze - myślenie logiczne

Myślenie logiczne - jest złożoną zdolnością, dzięki której wykorzystujemy zdobytą wiedzę i doświadczenia do zaplanowania i wykonania codziennych czynności. Myślenie logiczne pozwala nam integrować nowe informacje z już uzyskanymi, jak również modyfikować je.

Rola rodziców w rozwoju funkcji poznawczych dziecka

Mózg dziecka rozwija się bardzo dynamicznie (najintensywniej w pierwszych trzech latach życia). Każdego dnia uczy się ono nowych umiejętności.

By proces poznawania świata był jak najbardziej efektywny, ważne są warunki w jakich wychowuje i rozwija się dziecko oraz jaka jest świadomość opiekunów w zakresie stymulacji malucha.

Do wspierania funkcji poznawczych niekoniecznie potrzebujemy pięknych, kolorowych książeczek czy zabawek dydaktycznych. Aktywności dnia codziennego są idealnym sposobem na rozwijanie samodzielności i umiejętności dziecka.

  • Nie wyręczajmy go w ubieraniu się, myciu zębów czy sprzątaniu zabawek. Powtarzana czynność rozwija pamięć
  • Zaangażujmy malucha do przygotowywania posiłków, poeksperymentujmy w kuchni. Zmysł dotyku możemy stymulować przesypywaniem ryżu do pojemnika, zmysł węchu czując zapach różnych owoców i warzyw, zmysł smaku próbując nowych potraw.
  • Podczas spaceru w parku lub na ulicy zatrzymajmy się, zwróćmy uwagę na to co nas otacza - dźwięki, miejsca, przedmioty. Istotne w rozwoju dzieci jest zaspokojenie potrzeby ruchu i aktywność ruchowa.

Place zabaw, jazda na hulajnodze, rowerze i wspólne spędzanie czasu z rodzicami ma niesamowity wpływ na rozwój poznawczy, ale przede wszystkim emocjonalny małego dziecka.

Rozejrzyjmy się dookoła, a uświadomimy sobie jak wiele w najbliższym otoczeniu znajduje się sytuacji do działania. Pozwólmy dziecku na własną kreatywność, obserwujmy i wspierajmy samodzielne czynności.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE