KASZEL U DZIECKA: mokry, suchy, szczekający... Sposoby na różne rodzaje kaszlu

2014-04-25 17:05 Anna Jaworska, lekarz rodzinny

Kaszel u dziecka może przytrafić się nawet kilka razy w roku, bez względu na wiek i płeć malca. A także bez względu na to, czy malec chodzi do żłobka, przedszkola, czy zostaje w domu. Zobacz, jak radzić sobie z kaszlem u dziecka w zależności od jego rodzaju.

Kaszel jest objawem, a nie chorobą. A to oznacza, że może za nim stać wiele przyczyn: od poważnych, jak zapalenie płuc, po najbardziej banalne, jak suche powietrze lub drażnienie śluzówki przez częste u dzieci wkładanie rączek do buzi. Aby skutecznie dziecku pomóc, trzeba znać przyczynę kaszlu u dziecka. Pomóc w tym może opisanie rodzaju kaszlu i występowanie innych objawów. Najczęściej lekarze dzielą kaszel na suchy i wykrztuśny, ale możemy u dziecka obserwować także inne. Pokasływanie od czasu do czasu jest zupełnie normalne u zdrowych maluchów. U co dwudziestego zdrowego dziecka obserwuje się regularne pojawianie się kaszlu w nocy.

Kaszel suchy u dziecka

Jest bardzo dokuczliwy, zwłaszcza jeśli dziecko często kaszle. Zwykle pojawia się na początku infekcji. Może go wywołać także podrażnienie dróg oddechowych przez pył, kurz, dym lub wiatr. Jeśli przyczyną suchego kaszlu jest infekcja, to zwykle towarzyszą mu inne dolegliwości: katar, gorączka, osłabienie, mniejszy apetyt, niechęć do zabawy. Trzeba wtedy zadbać, aby malec często pił (nawilżone śluzówki lepiej się bronią przed chorobą), odpoczywał i kilka razy dziennie wietrzyć przez kilka minut mieszkanie. Jeśli to nie wystarcza i suchy kaszel mocno daje się we znaki, sprawia dziecku ból lub zakłóca sen, doraźnie można zastosować lek przeciwkaszlowy. Wspomóc leczenie mogą także syropy z ziół, które działają łagodząco na śluzówkę dróg oddechowych, nie pobudzają ani nie hamują kaszlu, np. Solbaby Tussi lub Prospan. Suchy kaszel występujący na początku infekcji stopniowo się nasila i po 2–3 dniach przechodzi w kaszel mokry, czyli wykrztuśny.

Dobrze wiedzieć

Jaki syrop wybrać?

Suchy, męczący kaszel, który pojawia się na początku infekcji, złagodzi lek przeciwkaszlowy (Sinecod, Dexapico, Supremin). Podając go dziecku, kierujmy się zasadą: im mniej i im rzadziej, tym lepiej. Na mokry kaszel pomóc może lek mukolityczny, np. Flegamina, Ambrosol, Mucosolvan, ACC, Flavamed. Nie wolno łączyć leku przeciwkaszlowego z mukolitykiem ani podawać dziecku dwóch leków o tym samym działaniu, np. Ambrosolu i Mucosolvanu lub Flavamedu – ta sama substancja kryje się tu pod różnymi nazwami i łatwo lek przedawkować. Bez względu na charakter kaszlu złagodzić go mogą syropy wspomagające leczenie, które nie nasilają ani nie tłumią kaszlu, np. Prospan, Herbapect czy Solbaby Tussi (ten syrop na bazie miodu z roślinnymi wyciągami można podawać przed snem).

>> Co robić, gdy dziecko męczy kaszel? >>

Kaszel mokry u dziecka

Kaszel wykrztuśny, czyli mokry, występuje u dzieci w trakcie infekcji dróg oddechowych: przeziębienia, zwykłego nieżytu nosa (czyli kataru), w zapaleniu oskrzeli lub płuc. Na skutek podrażnienia dróg oddechowych przez wirusy, bakterie i wydzielinę zapalną dochodzi do pobudzenia zakonczeń nerwowych i pojawia się kaszel. Jest nazywany mokrym, bo słychać, jak malec odkrztusza wydzielinę. Najczęściej powodem kaszlu jest ściekanie zapalnej wydzieliny z nosa do gardła. Gęsta, śluzowa wydzielina drażni nos i tylną ścianę gardła, prowokując kaszel, który czasem może się skończyć wymiotami. Ogromne znaczenie ma wtedy podawanie dziecku często picia, stosowanie inhalacji i wody morskiej do nosa. Pomóc mogą także leki na mokry kaszel, u dzieci w postaci syropu, u niemowląt w kroplach. Pomagają rozrzedzić wydzielinę i ułatwiają jej odkrztuszanie. Trzeba jednak pamiętać, że tych leków nie wolno podawać późnym popołudniem ani na noc, aby nie zakłócać snu dziecka. Zwykle po kilku dniach skutecznego leczenia, gdy infekcja ustępuje, kaszel ponownie zmienia się w suchy. Taki poinfekcyjny kaszel jest niegroźny i może się utrzymywać nawet kilka tygodni.

Kaszel szczekający u dziecka

Nie sposób go pomylić z żadnym innym. Szczekający kaszel jest wywołany zapaleniem krtani. Krtań dzieci jest wąska i wystarczy niewielki obrzęk śluzówki na skutek stanu zapalnego (najczęściej wirusowego), aby pojawił się kaszel, a nawet trudności z oddychaniem, zwłaszcza nabraniem powietrza. Problem w tym, że zapalenie krtani u dzieci i szczekający kaszel występują prawie zawsze tylko w nocy. Co wtedy robić? Dziecko trzeba szybko otulić kocem i stanąć z nim na balkonie lub w otwartym szeroko oknie. Chłodne powietrze złagodzi obrzęk krtani i kaszel. Po złagodzeniu dolegliwości można zrobić inhalację z soli fizjologicznej. Zwykle to wystarcza, aby choroba ustąpiła, a malec obudził się rano jedynie z łagodnym pokasływaniem. Dziecku z zapaleniem krtani nie wolno podawać syropów na mokry kaszel. Uwaga! Gdy oddychanie zimnym powietrzem nie łagodzi szczekającego kaszlu, a dziecko ma trudności z oddychaniem, wezwij pogotowie lub jedź na ostry dyżur.

Dobrze wiedzieć

UWAGA!

Kaszel u dzieci bywa także spowodowany przedostaniem się do dróg oddechowych ciała obcego, np. koralika, orzeszka, elementu zabawki. Jest wtedy zwykle dość męczący i uporczywy. Powodem bywa także zapalenie zatok lub refluks żołądkowo-przełykowy: cofający się z żołądka do przełyku pokarm podrażnia gardło, prowokując kaszel. Nie wolno także zapominać o papierosach: gdy dorośli palą papierosy w otoczeniu dziecka, malec kaszle i gorzej się rozwija. Dzieci palaczy częściej są niedotlenione, mają słabszy apetyt i są szczególnie zagrożone rozwojem alergii oraz astmy.

Kaszel nocny i poranny

Kaszel, który nasila się głównie w nocy i rano, jest zwykle skutkiem przebytej infekcji. Dziecko kaszle także w pierwszej chwili po wyjściu na powietrze i po powrocie do domu. Powody takiej nadwrażliwości mogą być dwa. Pierwszy to zaleganie niewielkiej ilości bardzo gęstej wydzieliny w nosie i gardle, szczególnie w nocy i nad ranem, gdy siła grawitacji zatrzymuje ją na tylnej ścianie gardła. Kaszel nasila się po wstaniu z łóżka, bo wtedy zalegająca wydzielina zaczyna „zalewać” gardło i drażniąc je, prowokuje kaszel. Pomoże oczyszczenie nosa za pomocą wody morskiej i aspiratora, a także podanie dziecku ciepłego napoju, co rozrzedzi wydzielinę. Drugi powód kaszlu po infekcji to uszkodzenie nabłonka w drogach oddechowych. Na skutek tych przemijających zmian dochodzi do odsłonięcia zakończeń nerwowych, które reagują kaszlem na wiele różnych banalnych czynników, np. zmianę temperatury otoczenia (stąd kaszel po wejściu do domu lub na powietrze), wilgotności (kaszel bardziej dokucza w suchym pomieszczeniu) czy dym (częściej kaszlą dzieci palaczy). Kaszlącego malca musi zbadać lekarz. Jeśli nie stwierdzi żadnych nieprawidłowości, potrzeba czasu, zwykle 3–4 tygodni, aby doszło do odbudowania zniszczonego nabłonka dróg oddechowych i ustąpienia nadwrażliwości. Problem w tym, że u dzieci, które chodzą do żłobka lub przedszkola, nim dojdzie do całkowitego powrotu do formy, pojawia się kolejna infekcja. Dlatego zdarza się, że małe dzieci pokasłują niemal przez cały sezon zimowy.

>> Grypa u dziecka: jak rozpoznać chorobę i jak ją leczyć? >>

Kaszel napadowy u dziecka

Kaszel suchy, który pojawia się znienacka i nie towarzyszu mu gorączka, a jedynie wodnisty katar, jest najczęściej skutkiem alergii. O kaszlu alergicznym może także świadczyć pojawianie się u dziecka duszącego, napadowego kaszlu i świszczącego oddechu zawsze w tych samych okolicznościach, np. po wizycie u cioci, która ma kota, lub po zjedzeniu jajka. W takiej sytuacji konieczna jest wizyta u alergologa (ze skierowaniem od pediatry). Lekarz po rozmowie z rodzicami, zbadaniu dziecka i wykonaniu badań z krwi (testy alergiczne skórne wykonuje się raczej u przedszkolaków), zaleci leki przeciwalergiczne. Bardzo ważne jednak dla łagodzenia dolegliwości, zwłaszcza kaszlu, jest unikanie alergenu, czyli tego, co prowokuje napady kaszlu u dziecka.

Dobrze wiedzieć

Kiedy do lekarza?

Poradź się pediatry lub lekarza rodzinnego, gdy:

  • kaszlowi u dziecka towarzyszy wysoka gorączka
  • kaszel utrzymuje się od 2–3 dni i przybiera na sile
  • kaszel jest napadowy, duszący, utrudnia swobodne oddychanie lub zakłóca dziecku sen
  • dziecko jest apatyczne, nie chce jeść, jest blade
  • kaszel pojawia się u noworodka

Kaszel duszący u dziecka

Taki kaszel u niemowląt może świadczyć o zapaleniu oskrzelików. Infekcja zaczyna się pokasływaniem i katarem. Stopniowo kaszel przybiera na sile. Dziecko oddycha szybko i z wysiłkiem, czasem słychać świst podczas oddychania. Malec niechętnie je, gorączkuje i jest osowiały. Zalegający w drogach oddechowych śluz utrudnia mu oddychanie. Ponieważ chorobę wywołują wirusy, antybiotyki nie pomogą. Skuteczne w leczeniu są natomiast inhalacje, częste pojenie dziecka i chłodne powietrze w mieszkaniu.

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, dlaczego w ciąży boli kręgosłup i jak można sobie pomóc w takiej sytuacji. A także: jakie formalności trzeba załatwić po urodzeniu dziecka, kiedy warto kupić niemowlakowi szumiącą zabawkę i jak przystawiać malca do piersi.

Kup dostęp od 2,50 zł
mjm 12/19
KOMENTARZE
sabinkaduchess
|

Najlepszym sposobem na szczekający kaszel u dziecka jest wizyta u lekarza, a nie leczenie malca na własną rękę. On już będzie wiedział co dla dziecka będzie najlepsze. U nas pomogła inhalacja z jakimś nowym lekiem.

Magdalena Stefańska
|

Moje zdanie jest takie, na mokry kaszel inhalacje i kropelki wykrztuśne do inhalatora, na suchy kaszel świetnie się sprawdzi bobolen, złagodzi kaszel a na gardle zrobi taką osłonkę, że podrażnieniem też się zajmie. Natomiast jeśli chodzi o szczekający to biegiem do lekarza, albo nawet szpital bo to zapalenie krtani pewnie a u dziecka bardzo szybko się rozwija.

ostryga19
|

Powiem wam, że jest tak wiele różnych kaszli i tak naprawdę każdy wymaga innego leczenia. Ja jestem zwolennikiem wizyt lekarskich. Nie zawsze jesteśmy w stanie stwierdzić czy dziecku trzeba podać mocniejszy lek. Zgadzam się z Emilką, my również korzystamy z tego syropu przy męczącym kaszlu i wiem, że na bank jest skuteczny. Jeśli jednak zalegającej wydzieliny jest za dużo wolę konsultować się z lekarzem, żeby nie zeszło na oskrzela lub płuca. Na szczęście z krtanią nigdy nie mieliśmy kłopotów. Tak naprawdę nikt w naszej rodzinie nigdy nie miał zapalenia krtani.