BMI dzieci. Jak obliczyć wskaźnik BMI dla dzieci?

2016-12-13 10:43
Prawidłowy rozwój dziecka - odpowiednia waga niemowlęcia
Autor: Shutterstock

Wskaźnik BMI dzieci jest najpopularniejszym indeksem do obliczania masy ciała. BMI u dzieci odczytujemy inaczej niż u dorosłych.  Interpretujemy go na podstawie siatek centylowych ze względu na to, że wskaźnik masy ciała zmienia się ze wzrostem dziecka. Sprawdź, jak obliczyć prawidłowe BMI dla dziecka? Jaki jest przelicznik BMI dzieci? Zobaczcie, jak poprawnie zinterpretować wyniki BMI u dzieci!

Lekarz pediatra lub specjalista medycyny rodzinnej opiekuje się dzieckiem od momentu wizyt patronażowych do osiągnięcia przez pacjenta 18 roku życia. Podczas kolejnych wizyt należy śledzić, jak dziecko się rozwija, jak zmienia się jego wzrost i waga. Do oceny rozwoju somatycznego dziecka służą odpowiednie normy w zależności od wieku, płci, wagi, wzrostu, obwodu głowy, rasy itp.. U dzieci używamy do tego siatek centylowych. Prawidłowo przeprowadzona ocena umożliwia odpowiedź na pytanie, czy stan zdrowia, sposób żywienia i poziom opieki zdrowotnej oraz wychowawczej zapewniają prawidłowy rozwój dziecka.

Sprawdź również kalendarz rozwoju dziecka >>

Dlaczego warto obliczać wskaźnik BMI dzieci?

Jednorazowa ocena pozwala określić jedynie to, czy stopień rozwoju badanego dziecka jest prawidłowy, natomiast powtarzanie pomiarów umożliwia śledzenie procesu rozwojowego dziecka na przestrzeni dłuższego czasu. Interpretacja wyników oceny nie jest łatwa, ponieważ każde dziecko rośnie i dojrzewa we własnym tempie, realizując własny program genetyczny, w warunkach swojego własnego środowiska zewnętrznego. Na jego rozwój ma więc wpływ wiele czynników całkowicie niezależnych od małego pacjenta.

Wzrost dziecka. Do jakiego wieku dziecko rośnie? >>

Czym są siatki centylowe?

Należy napisać kilku słów czym są siatki centylowe. Na siatce centylowej wykreślone są linie krzywe, które pokazują, jaki procent dzieci w całej populacji (3%, 10%, 25%, 50%, 75% lub 97%) w danym wieku osiąga taką lub mniejszą wartość pomiaru (masy ciała, długości/wysokości lub obwodu głowy - zależnie od rodzaju siatki, parametrów, które chcemy zmierzyć). Linie te wyznaczają kanały centylowe. Siatki centylowe znajdują się na końcu książeczki zdrowia dziecka, są również dostępne dla rodziców w każdej przychodni, a zaznaczanie na nich kolejnych pomiarów pozwala monitorować przebieg wzrastania w czasie oraz ustalić, czy mieści się on w szerokiej normie, za która uznaje się przedział między linią 3. a 97. centyla.

Wzór BMI czyli jak obliczyć wskaźnik BMI u dzieci?

BMI obliczamy ze wzoru:

BMI = masa ciała w kg/(wysokość ciała w m)2

Zarówno u dziecka niskiego, jak i wysokiego, ale z adekwatną masą ciała do swojej wysokości ciała, wartość BMI będzie się mieściła w przedziale wąskiej normy dla danej płci i wieku (w pobliżu 50. centyla).  Należy zwrócić uwagę, że u dzieci, inaczej niż u osób dorosłych, BMI zależy również od wieku i płci. Wynika to z faktu, że ilość tkanki tłuszczowej różni się u dzieci w zależności od wieku i płci. Nie interpretuje się u dzieci  tego wskaźnika wyłącznie liczbowo (p. 26, 28 itp.), trzeba wartość nanieść na siatkę centylową. 

Ćwiczenia dla dzieci. Edukacyjne i ruchowe zabawy dla dzieci >>

Interpretacja wyników BMI

Interpretacja wyników przedstawia się następująco:

< 3 centyla   niedowaga

3-25 centyla – szczupłość

25-90 centyl – waga prawidłowa

90-97 centyl – nadwaga

>97 centyl     - otyłość

Należy pamiętać, że BMI nie jest dobrym narzędziem diagnostycznym u dzieci. Gdy dziecko za wysoki wskaźnik BMI jak na swój wiek i swoją płeć, w celu ustalenia, czy problemem jest nadmiar tłuszczu, dalszą ocenę będzie musiał przeprowadzić lekarz. Ocena ta może obejmować pomiar grubości fałdy skórnej, ocenę prowadzonej diety i nawyków żywieniowych, aktywności fizycznej, a nawet wywiad środowiskowy.

Sprawdź, jakie są zabawy i ćwiczenia manualne dla niemowlaków >>

Wskaźnik BMI a diagnostyka chorób

Z uwagi na to, że BMI u dzieci może nie być dobrą wartością diagnostyczną otyłości, wprowadzono pojęcie „odchylenie standardowe”. Wartości BMI dzieci i młodzieży należy zatem wyrażać w tzw. wartościach unormowanych (z) obliczanych wg wzoru: z = (x – M) / SD , gdzie x jest wartością cechy zmierzoną dla danej osoby, M jest średnią wartością tej cechy dla danego wieku, a SD – odchyleniem standardowym tej cechy dla danego wieku. Jako nadwagę przyjmuje się wartości między 1,5 a 2 odchylenia standardowego (SD) i analogiczie jako otyłość wartości powyżej 2 odchylenia standardowego.

Ogólnopolskie badanie prowadzone przez Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka w latach 2010-2012 dotyczące dzieci w wieku przedszkolnym –3-6 lat wykazało, że częstość występowania nadwagi i otyłości wynosi od 9-18%. Przy czym częstość występowania nadwagi i otyłości u dzieci w wieku 3 lat wynosiła u chłopców 9%, u dziewcząt 12,6%, natomiast w wieku 6 lat - odpowiednio 14,8% i 18%.

Polecamy wideo: Zdrowe przekąski dla dzieci

Nasz ekspert, dietetyk, Agnieszka Piskała radzi jak wybierać zdrowe przekąski dla dzieci, kiedy je podawać i wyjaśnia dlaczego nie powinny zastępować posiłków.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jak jakie prawa i przywileje mają ciężarne zatrudnione na etacie, a także: co pomoże ci urodzić naturalnie i jak wspierać wcześniaka. Przeczytaj również, jaką matę edukacyjną kupić niemowlakowi.

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 09/19
KOMENTARZE