Dziady część III - streszczenie lektury

2018-12-21 12:08 Małgorzata Wójcik
Dziady
Autor: Getty images

"Dziady" część III należy do cyklu dramatów "Dziady" i stanowi jej ostatnią ukończoną część. Przez krytyków uznawana jest za najwybitniejsze dzieło Adama Mickiewicza i zarazem najbardziej charakterystyczny utwór z gatunku dramatu romantycznego.

"Dziady" powstawały w 1832 roku w Dreźnie, stąd niekiedy nazywane są "Dziadami Drezdeńskimi". Uznaje się je za utwór ekspiacyjny. Autor, który czas Powstania Listopadowego (1830-1831) spędził poza granicami kraju, stara się swoim dramatem przeprosić czytelników, że nie dotarł na czas, by wziąć udział w narodowym zrywie. Trzecia część "Dziadów" jest więc wyznaniem miłości do Ojczyzny, ukazaniem jej cierpienia i uznaniem jej szczególnego miejsca w historii świata.

Spis treści:

  1. "Dziady"- dramat romantyczny
  2. Treść dramatu
  3. "Dziady i koncepcja mesjanizmu oraz prometeizmu

"Dziady" - dramat romantyczny

Związki trzeciej części z całością cyklu oparte są na dwóch filarach, postaci głównego bohatera, Gustawa, który przybiera nowe imię Konrad oraz tytułowego obrzędu Dziadów, ludowej ceremonii przedstawionej w scenie IX.

Rozpatrując kompozycję dramatu, trzeba powiedzieć, że jest to utwór bardzo nowoczesny, zupełnie odbiegający od dramatu klasycznego. Fabuła jest rwana, fragmentaryczna, ma wiele wątków (ale żaden z nich nie jest do końca wyjaśniony) oraz ogromną ilość postaci (których ostateczne losy pozostają niedopowiedziane). W dodatku całość jest mieszaniną gatunków, zawiera obszerny „Ustęp” o charakterze epickim a w skład całości wchodzi też liryczny wiersz „Do przyjaciół Moskali”.

Pod względem formalnym trzecia część "Dziadów" jest typowym przykładem dramatu romantycznego i jako taki stoi w opozycji do teatru klasycznego. Zrywa z zasadą trzech jedności, miejsca, czasu i akcji, na której budowano szkielet wcześniejszych utworów dramatycznych. Prezentuje synkretyzm literacki, przez wprowadzenie do dramatu innych gatunków. Miesza świat, który znamy ze światem fantastycznym, poszczególne wątki prowadzi równolegle bez ścisłego związku przyczynowo-skutkowego.

Czytaj:

Boska Komedia - streszczenie lektury

Makbet - streszczenie lektury

Lalka Bolesława Prusa - tom 1

Lalka Bolesława Prusa - tom 2

Treść dramatu

Akcja dramatu toczy się w latach 1820-1823 i prowadzona jest na dwóch płaszczyznach. Część scen odbywa się w więzieniu, w którym przebywają młodzi polscy patrioci, wśród nich Konrad, poeta i mistyk. Obserwujemy jego rozterki wewnętrzne, bunt przeciwko Bogu i przemianę serca. Wszystko to na tle opowiadań współwięźniów, aresztowanych za spisek przeciw Caratowi.

Druga płaszczyzna to arystokratyczne salony, gdzie bawi się ówczesna śmietanka towarzyska. Mamy więc spotkanie towarzyskie w salonie warszawskim i bal u senatora Nowosilcowa, rosyjskiego, wysokiej rangi urzędnika. Jesteśmy świadkami zderzenia obrazu cierpiącej Ojczyzny symbolizowanej przez uwięzionych młodych spiskowców z wystawnym życiem przedstawicieli świata zaborców. Oprócz tego kontrastu mamy też kontrast dwóch rzeczywistości przedstawianych w dramacie. Sceny realistyczne przeplatają się z mistycznymi, postacie ziemskie z tymi, które pochodzą z zaświatów, zjawami, diabłami i aniołami.

Czytaj:

Potop - streszczenie lektury

George Orwell, Rok 1984

Dżuma

"Dziady" i koncepcja mesjanizmu oraz prometeizmu

Warstwa publicystyczna Dziadów stanowi komentarz do współczesnych Mickiewiczowi wydarzeń. Nienawiść do zaborcy osiągająca szczyt w pieśni Konrada („Zemsta, zemsta, zemsta na wroga”), rozpacz z powodu klęski zrywu powstańczego i w końcu miłość do Ojczyzny posunięta aż do mesjanizmu, jest wyrazem jego przekonania, że Polska cierpi na wzór cierpienia Chrystusa, jako wybrana, by zostać odkupicielem narodów. Pojęcie to pojawia się w Widzeniu księdza Piotra.

Koncepcja mesjanizmu Polski, choć nie nowa, to jednak w okresie romantyzmu i epoki zaborów nabrała szczególnego znaczenia w chrześcijańskiej kulturze polskiej, którą starano się zachować za wszelką cenę mimo zakazów i ograniczeń stawianych przez zaborców. W trzeciej cześć dziadów mamy również do czynienia z koncepcją prometeizmu, której wyraz oddaje Wielka Improwizacja, w której Konrad rozmawia z Bogiem, zastanawiając się nad losem poety i jego misją. Scena ta jest obrazem buntu przeciw Bogu, jednak wyrażonego dla dobra ludzkości.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jaki wpływ na zdrowie mamy i dziecka ma cesarskie cięcie oraz jakie jest ryzyko ciąży po 40. roku życia. Przeczytaj również, jak wybrać najlepsze krzesełko do karmienia i jak skompletować eko-wyprawkę

Kup dostęp od 2,50 zł
okładka 10/19
KOMENTARZE