Alergia pokarmowa u dzieci. Przyczyny, objawy i zapobieganie uczuleniom pokarmowym

2013-07-01 13:06 Agata Nowicka, Konsultacje: Ewa Ordyńska, dermatolog, alergolog
Alergia pokarmowa u dzieci: przyczyny, objawy, zapobieganie
Autor: photos.com Alergia pokarmowa u dzieci

Alergia pokarmowa u dzieci może mieć różne objawy. Wysypka po truskawkach, drapanie w gardle i łzawienie po lodach z orzechami... Sprawdź, jakie produkty najczęściej prowokują takie reakcje. Uczulenie pokarmowe, tak jak i inne rodzaje alergii, to nieprawidłowa reakcja systemu odpornościowego na określony czynnik. W przypadku alergii pokarmowej alergenem jest składnik diety. Organizm uznaje go mylnie za zagrożenie i stara się z nim walczyć. Alergia pokarmowa jest często mylona z nietolerancją pokarmową. Przeczytajcie, jakie są objawy alergii pokarmowej u dzieci i jak jej zapobiegać!

Alergia to nieprawidłowa reakcja systemu odpornościowego na określony czynnik czyli alergia pokarmowa u dzieci pojawia się, gdy alergenem jest składnik diety. Organizm uznaje go mylnie za zagrożenie i stara się z nim walczyć. Alergia u niemowląt jest często mylona z nietolerancją pokarmową, która nie ma nic wspólnego z systemem immunologicznym – spowodowana jest brakiem jakiegoś enzymu trawiennego, co sprawia, że organizm dziecka nie jest w stanie przyswoić pewnych składników. Najwięcej osób nie toleruje laktozy, bo ich organizm nie produkuje laktazy – enzymu niezbędnego do trawienia tego składnika mleka. Częsta jest również nietolerancja glutenu, fruktozy, alkoholu. Różnica polega m.in. na tym, że nietolerancja jest trwała, a z alergii, np. na krowie mleko, można z czasem wyrosnąć.

Przeczytaj również: Czym są alergeny i dlaczego wywołują reakcję alergiczną?

Różne objawy, jedna przyczyna alergii pokarmowej u dzieci

Objawy alergii pokarmowej u dzieci rzadko pojawiają się przy pierwszym kontakcie z produktem, częściej dopiero po kilkakrotnym, kiedy wykształci się nadwrażliwość na alergen. Każda alergia, też pokarmowa, powoduje reakcję ogólnoustrojową – może wystąpić nie tylko w obrębie przewodu pokarmowego, ale także na skórze, w drogach oddechowych, powodując napady kichania.

Dobrze wiedzieć

Jajko ma rekordową ilość alergenów
W białku jaja kurzego jest kilkadziesiąt substancji alergizujących. Cztery główne to: owoalbumina, owomukoid, owotransferyna i lizozym. Alergia na nie zazwyczaj pojawia się we wczesnym dzieciństwie. Warto wiedzieć, że białko jaja kurzego występuje także w ciastach i deserach, niektórych cukierkach i... czopkach dopochwowych.

Najczęstsze objawy alergii pokarmowej to świąd, pokrzywka, mrowienie języka i warg, obrzęk gardła, nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia oddychania. Reakcja alergiczna może być bardzo gwałtowna, w ciężkich przypadkach pojawia się nagły spadek ciśnienia i utrata świadomości, dochodzi do wstrząsu anafilaktycznego. Rozpoznać alergię pokarmową wcale nie jest łatwo. Duże znaczenie ma wywiad lekarski, wykonuje się też testy alergiczne i badanie krwi. W trudnych przypadkach pomocne są próby prowokacyjne i badanie próbki błony śluzowej wyścielającej jelita.

Które produkty najczęściej powodują uczulenie pokarmowe?

W różnych rejonach świata uczulają różne typy żywności. Często są to najpopularniejsze na danym obszarze produkty, np. ryż w Japonii, dorsz w Skandynawii. Osobną grupą są dodatki, zwłaszcza siarczany (dodawane do soków, wina, piwa, dań z owoców morza), a także glutaminian sodu obecny w mieszankach przypraw, zupach w proszku, gotowych potrawach i kuchni chińskiej. Alergicy powinni więc unikać żywności wysoko przetworzonej i dań wyprodukowanych metodą przemysłową. U dorosłych alergie pokarmową wywołują zwykle produkty pochodzenia roślinnego, u dzieci – zwierzęcego. Uczulać może każdy produkt, ale lista najczęstszych sprawców alergii jest krótka.

Przeczytaj również: Noworodek w wielkim mieście. Jak uchronić niemowlaka przed alergią?

  • Mleko – a dokładnie zawarte w nim białko – jest częściej niż wszystkie inne produkty główną przyczyną alergii. Zwykle uczpone są na nie dzieci. Zastąpienie mleka krowiego sojowym nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem, bo białko sojowe też jest silnym alergenem. Mleko kozie lub owcze także może się nie sprawdzić. Należy więc szukać alternatywnych źródeł wapnia, np. w mięsie. Uczpenie na mleko w 90 proc. przypadków mija z wiekiem.
  • Jajka – z tym rodzajem alergii trudno walczyć, jajka są bowiem składnikiem wielu produktów – ciast, makaronów, pierogów, zup w proszku i sosów. Na białka jajek kurzych najczęściej uczpone są dzieci.
  • Orzechy – a zwłaszcza orzeszki ziemne – są tak silnym alergenem, że nawet ich śladowa ilość może wywołać wstrząs anafilaktyczny. Na szczęście na opakowaniach żywności producenci umieszczają informację, czy w zakładzie się ich używa. Trudniej jest w restauracjach – trzeba pytać, czy w zamawianych potrawach znajdują się fistaszki. Uczpają także orzechy włoskie, pekan, nerkowce i migdały.
  • Ryby – by wystąpiła reakcja alergiczna, czasem nie trzeba zjeść ryby: wystarczy jej zapach, dotknięcie (zwłaszcza makreli, śledzia, łososia). Objawy mogą pojawić się po zjedzeniu mięsa zwierzęcia karmionego mączką rybną lub przetworów mięsnych z dodatkiem rybnych półproduktów. Alergii na ryby niekiedy towarzyszy alergia na skorupiaki.
  • Zboża – uczpenie na białko zawarte w pszenicy, życie, owsie (rzadziej w ryżu) występuje zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Ten rodzaj alergii trudno zdiagnozować, bo np. w pszenicy znajduje się 20 rodzajów białek odpowiedzialnych za celiakię, alergię pokarmową i wziewną.
  • Owoce – najczęściej uczpają cytrusy i truskawki. W truskawkach groźna jest histamina, alergia na nie objawia się pokrzywką lub świądem. Przy uczpeniu na cytrusy należy unikać także soku z tych owoców. Właściwości uczpające ma też kiwi, papaja i mango.
  • Dobrze dobrana dieta zapobiega alergii pokarmowej!

    Zapobiegać objawom alergii pokarmowej jest łatwiej niż np. wziewnej – wystarczy nie jeść tego, co uczpa. Problemem jest jednak wychwycenie alergenu w gotowych daniach i żywności przetworzonej.  Z drugiej strony zbyt monotonna eliminacyjna dieta może zaszkodzić zdrowiu. Dlatego osobom z uczpeniem pokarmowym na powszechnie używane składniki (jajka, mleko) w ustaleniu jadłospisu pomoże dietetyk. Trzeba też wiedzieć, że niektóre składniki uczpają mniej po zagotowaniu (np. mleko).

    Zobacz: 

    Ortoreksja - gdy zdrowe odżywianie staje się chorobą

    Polecamy wideo: Metody leczenia alergii pokarmowej u dzieci

    miesięcznik "Zdrowie"
    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W nowym M jak Mama o tym, jaki wpływ na zdrowie mamy i dziecka ma cesarskie cięcie oraz jakie jest ryzyko ciąży po 40. roku życia. Przeczytaj również, jak wybrać najlepsze krzesełko do karmienia i jak skompletować eko-wyprawkę

    Kup dostęp od 2,50 zł
    okładka 10/19
    KOMENTARZE