Nocne karmienie piersią niemowlęcia – 10 pytań o karmienie dziecka w nocy

2020-08-28 13:50 Agnieszka Roszkowska, konsultacja: mgr Beata Sztyber, położna, międzynarodowy konsultant laktacyjny, Zakład Dydaktyki Ginekologiczno-Położniczej WUM
Nocne karmienie piersią niemowlęcia
Autor: Getty Images

Nocne karmienie wzbudza wiele wątpliwości młodych mam, które mają dylemat: budzić dziecko i karmić je w nocy, ryzykując, że potem nie zaśnie, czy czekać, aż obudzi się samo? Odpowiadamy na pytania o nocne karmienie niemowląt.

Posłuchaj odpowiedzi na popularne pytania o nocne karmienie piersią niemowlęcia. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Spis treści

  1. Nocne karmienie – czy niemowlę bezwzględnie tego potrzebuje?
  2. Dlaczego nocne karmienie piersią jest takie ważne?
  3. Karmienie w nocy – czy to prawda, że nocą piersi wytwarzają więcej pokarmu?
  4. Co się stanie, jeśli noworodek będzie spał 6 godzin lub dłużej?
  5. Nocne karmienie – można karmić niemowlę przez sen?
  6. Karmienie w nocy – w jaki sposób obudzić maluszka do karmienia?
  7. Czy konieczne jest noszenie dziecka po nocnym karmieniu, aż mu się odbije?
  8. Nocne karmienie – kiedy malec prześpi wreszcie całą noc?
  9. Lepiej spać z dzieckiem czy osobno?
  10. Jeśli maluch ma już ząbki, trzeba je czyścić po karmieniu?

Nocne karmienie – czy niemowlę bezwzględnie tego potrzebuje?

Karmienie w nocy zależy przede wszystkim od wieku dziecka. Przez pierwsze sześć tygodni życia każdy maluszek powinien jeść również nocą. Przerwa w karmieniu piersią w tym okresie nie powinna trwać dłużej niż cztery godziny. Nie wolno jej bezwzględnie przekraczać zwłaszcza w przypadku dzieci słabszych, czyli: urodzonych przedwcześnie, z niską wagą urodzeniową, po przebytej żółtaczce, z osłabionym napięciem mięśniowym.

W przypadku niemowlęcia starszego, w wieku 3–6 miesięcy, również zalecane jest jedno karmienie nocne, jednak tu już przerwa w karmieniu może trwać sześć godzin. Konsultanci laktacyjni radzą różnicować postępowanie w zależności od rozwoju konkretnego dziecka: jeśli cztero- czy pięciomiesięczny maluch dobrze się rozwija, rośnie i przybiera na wadze, to nie trzeba go budzić, jeśli ma ochotę przespać całą noc.

Dlaczego nocne karmienie piersią jest takie ważne?

Karmienie w nocy jest ważne, ponieważ nocny pokarm ma inny skład niż dzienny. Zawiera więcej kalorii, maleństwo dostaje więc duży zastrzyk energii, aby rosnąć. Dlatego nocne karmienia są szczególnie korzystne dla niejadków i maluszków słabo przybierających na wadze. W nocnym pokarmie jest aż trzy razy więcej tłuszczów niż w tym wytwarzanym ciągu dnia! A co najważniejsze, są to głównie nienasycone kwasy tłuszczowe LCPUFA, które są bardzo ważne dla rozwoju mózgu, tkanki nerwowej dziecka, a także siatkówki oka.

Czytaj: Laktator elektryczny czy ręczny? TOP 5 laktatorów sprawdzonych i polecanych przez mamy

materiał partnera
Ochroń dziecko przed sepsą

Droga Mamo,

W trosce o zdrowie twojego maleństwa pomyśl o szczepieniu przeciw meningokokom. Meningokoki to groźne bakterie, które wywołują sepsę i zapalenie opon mózgowych. Najczęściej atakują najmłodsze dzieci, do 1. roku życia1.

Początkowe objawy zakażenia meningokokami są mało charakterystyczne – przypominają przeziębienie lub grypę, dlatego chorobę trudno rozpoznać. A rozwija się ona błyskawicznie i w ciągu 24 godzin może doprowadzić do stanu zagrożenia zdrowia, a nawet życia2.

Chroniąc dziecko przed meningokokami musisz wiedzieć, że najwięcej zakażeń w Polsce – zwłaszcza wśród małych dzieci – wywołują meningokoki typu B. Dlatego w pierwszej kolejności zaleca się szczepienie przeciw temu typowi bakterii3. Można je rozpocząć już od ukończenia 2. miesiąca życia1.

Zapytaj lekarza o szczepienie przeciw meningokokom typu B.

1. MP, https://www.mp.pl/szczepienia/artykuly/przegladowe/143395,szczepionka-przeciwko-meningokokom-grupy-b, dostęp: lipiec 2020
2. BJFM, https://www.bjfm.co.uk/early-recognition-of-meningitis-and-septicaemia (dostęp: czerwiec, 2020)
3. Wysocki J., Inwazyjna Choroba Meningokokowa – w pytaniach i odpowiedziach [w:] Praktyka Lekarska, styczeń 2016 (126)
GSK Commercial Sp. z o.o., ul. Rzymowskiego 53, 02-697 Warszawa, tel.: 22 576 9000, fax: 22576 9001, pl.gsk.com Szczepienie, podobnie jak podanie leku, może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych. Wszystkie działania niepożądane produktów leczniczych należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel. (22) 492-13-01, fax (22) 492-13-09, zgodnie z zasadami monitorowani bezpieczeństwa produktów leczniczych. Formularz zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego dostępny jest na stronie Urzędu www.urpl.gov.pl lub Podmiotu Odpowiedzialnego za produkt, którego zgłoszenie dotyczy. Treści zamieszczone w materiale mają wyłącznie charakter informacyjny, nie mogą być traktowane jako forma konsultacji medycznej i nie mogą zastąpić konsultacji lekarza, do którego należy ostateczna decyzja o sposobie i zakresie stosowanego leczenia. NP-PL-MNX-ADVR-200001, lipiec 2020

Karmienie w nocy – czy to prawda, że nocą piersi wytwarzają więcej pokarmu?

Tak. Jest to związane z tym, że w nocy wzrasta stężenie we krwi prolaktyny – hormonu stymulującego organizm matki do wytwarzania mleka. Wysokie stężenie prolaktyny powoduje zwiększenie ilości wytwarzanego w piersiach pokarmu. Najwięcej prolaktyny we krwi jest około godziny 3–4 nad ranem, a potem jej stężenie stopniowo się obniża. Jeśli zatem czujesz, że masz niewiele pokarmu wieczorem, karmienia wczesnym rankiem mogą być szczególnie cenne.

Co się stanie, jeśli noworodek będzie spał 6 godzin lub dłużej?

Taka sytuacja jest niekorzystna z kilku powodów. Dziecko do ukończenia pierwszego miesiąca życia ma tak mały żołądek, że zjada niewiele i szybko zaczyna mu brakować składników odżywczych. Noworodkowi, który nie je przez kilka godzin, bardzo szybko spada poziom cukru we krwi, a to powoduje senność i osłabienie. Im dłużej dziecko śpi bez jedzenia, tym mniej ma sił. Jego organizm funkcjonuje wtedy w trybie „stand-by” – zaczyna oszczędzać energię, zamiast ją magazynować. W rzadkich przypadkach dobudzenie malucha może być trudne, czasami trzeba szukać pomocy medycznej.

Zachowanie całodobowego rytmu karmień ma też znaczenie dla procesu wydzielania prolaktyny. Długie, ponadsześciogodzinne przerwy szkodzą laktacji, bo dla organizmu jest to sygnał, że pokarm nie jest potrzebny, w wyniku czego laktacja będzie się zmniejszać i pokarmu może wkrótce zabraknąć.

Czytaj: Jak się wyspać mimo karmienia dziecka w nocy?

Nocne karmienie – można karmić niemowlę przez sen?

Tak, nie ma ku temu przeciwwskazań, pod warunkiem że dziecko rzeczywiście efektywnie ssie, a nie tylko trzyma pierś w ustach. Śpiącego maluszka trzeba wyjąć z łóżeczka, wziąć go na ręce i delikatnie położyć na jego dolnej wardze brodawkę sutkową – to wywoła odruch ssania. Dziecko powinno ssać (połykać pokarm) przez minimum 7–10 minut. Gdy karmienie przez sen się nie sprawdza, trzeba je jednak obudzić.

Karmienie w nocy – w jaki sposób obudzić maluszka do karmienia?

W tej kwestii istnieją dwie szkoły. Jedna zaleca, by noworodka (czyli malca do ukończenia 4.–6. tygodnia życia) budzić w sposób zdecydowany, ponieważ tylko wtedy będzie efektywnie ssał pierś. Należy go więc rozebrać do pieluchy (albo zmienić pieluchę), położyć nagiego na nagiej mamie, i tak proponować pierś. Druga szkoła jest łagodniejsza, preferuje metody mniej drastyczne: zmianę pieluchy, zapalenie lampki, delikatne drapanie w policzek albo uszko, mówienie do dziecka.

Czy konieczne jest noszenie dziecka po nocnym karmieniu, aż mu się odbije?

Ogólna zasada jest taka, że po nocnym karmieniu trzeba potrzymać malca pionowo, aż mu się odbije połknięte powietrze. Jednak kiedy maluszek ssie pierś bez obudzenia się, prowokowanie odbijania nie jest konieczne, bo śpiące niemowlę jest zwykle tak odprężone, że nie połyka powietrza podczas ssania. Poza tym zawsze trzeba obserwować swoje dziecko. Zdarza się, że dobrze śpi ono i bez odbijania, a gdy się je nosi, to się wybudza i potem nie może zasnąć – w takich przypadkach lepiej nie upierać się przy odbijaniu, tylko dać dziecku spać, kładąc je na boku – wtedy nie zachłyśnie się, nawet gdyby mu się ulało.

Nocne karmienie – kiedy malec prześpi wreszcie całą noc?

Z reguły niemowlęta pijące mleko mamy domagają się ssania w nocy przez cały okres karmienia piersią. Ale już dwumiesięczne dziecko może nie jeść w nocy przez 6 godzin, więc jeśli zostanie nakarmione ok. północy, może pozwoli pospać mamie – przy pewnej dozie szczęścia – prawie do rana. Jeśli chcesz karmić wyłącznie piersią, przez pierwsze pół roku nocna przerwa w karmieniu nie powinna być dłuższa niż sześć godzin. Trzeba pamiętać o tym, że dzieci budzą się nie tylko na jedzenie, ale też z innych powodów.

Lepiej spać z dzieckiem czy osobno?

To zależy od indywidualnych upodobań. Maluch lubi być blisko mamy, więc chętnie śpi w jej łóżku. To rozwiązanie jest też wygodniejsze dla mamy w sytuacji, gdy dziecko budzi się bardzo często, bo nie musi ona wstawać z łóżka, by je nakarmić. Ale jeśli dziecko nie jest marudne – budzi się tylko na karmienie i potem szybko zasypia, nie ma przeszkód, by spało w swoim łóżeczku.

Jeśli maluch ma już ząbki, trzeba je czyścić po karmieniu?

W przypadku karmienia piersią nie ma takiej konieczności, bo naturalny pokarm nie powoduje próchnicy. Ale gdy dziecko jest pojone w nocy słodkim soczkiem czy glukozą – choć nie powinno przed ukończeniem pół roku! – musi mieć potem oczyszczone dziąsła i ząbki, bo w przeciwnym razie próchnica będzie się rozwijać w najlepsze. Można to robić czystym gazikiem zwilżonym wodą lub specjalną szczoteczką zakładaną na palec wskazujący.

miesięcznik "M jak mama"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W magazynie Dziecko Zakupy i My: ponad 200 polecanych produktów dla mamy, dziecka i kobiet w ciąży, a także inspiracje i porady dla całej rodziny! Sprawdź, jak zadbać o najbliższych – czytaj już za 3 zł!

Sprawdź
Dziecko zakupy i my
KOMENTARZE
Kasia Wojciechowska
|

Już w szpitalu mój syn był kładziony na bok po karmieniu. Tak bylo bezpieczniej w razie ulania sie i przyzwyczail sie do tego. Trzeba tylko pamietać żeby klaść raz na jednym a raz na drugim boku to główka nie będzie sie odkształcać.

nini
|

jestem w koncowce ciazy i tak czytam te wsz porady.. zamierzalam karmic wylacznie na zadanie, bez zadnych grafikow.. kombinowalam ze w warunkach dobrobytu zaden ssak nie da sobie zrobic krzywdy wiec sam wyreguluje karmienie (i potrzebna laktacje?) najlepiej, chyba ze jest chory lub oslabiony. Ale o kladzeniu dziecka na boku to jeszcze nie slyszalam? do snu zaleca sie tylko i wylacznie na plecach, czy ktos z Was zostawil dzidzie na boku i mogl sam wtedy spokojnie usnac?

Paulina Chybowska
|

Moja córka skończyła 3miesiace. Już wcześniej zdarzało jej się spać ciągiem 5-6godzin, nawet było 7. Nie budziłam jej na karmienie. Szkoda mi jej było,bo w dzień nie umie spać dłużej niż 40minut ciągiem, przez co wieczorem jest rozdrażniona. Mi się wydaje,że nie ma co patrzeć na niektóre rady. Mała duzo je w ciągu dnia i wieczorem przed snem. I wiem,że jeśli jest glodna,to się budzi. Czasem jest to 3godziny,a czasem 5-6.

Maria Antonina Jarzębina
|

Dziecko karmi sie na zadanie a nie wg schematow. Rowniez w nocy. Owszem dla malutkich dzieci warto dbac o to by po 4-5 godzinach mimo wszystko karmienie sie odbylo. Nawet dzieci starsze budza sie w nocy (to zwykla ludzka rzecz) i czasem potrzebuja mleka. Do 1 r z bezwzglednie nie ma co nawet probowac ograniczac potrzeb dziecka.

Ilona
|

Kurcze.. moja córka właśnie skończyła 6 tydzien i już w nocy dziś mi się po 6 godzinach nie obudzila (jedynie trochę się pokrecila właśnie koło 6 godziny spania z zamknietymi oczywiscie oczami i dalej spała) więc gdy minęło dodatkowo 10 minut postanowilam ją jednak nakarmic (w zasadzie to na snie i musiałam ją troszke pobudzac podczas ale 10 minut pojadla) i teraz pytanie... gdyż w artykule jest żeby nawet 3 miesięczne dziecko chociaz co 6 godzin karmic... ale czy jeśli nie boje się zaniku laktacji (gdyż karmie jeszcze jedno dziecko) a 6tygodniowa coreczka wręcz sporo przybiera na wadze to czy naprawdę muszę ją tak karmic? Jasne, wiem że nocny pokarm ma podobno inny w pewnym sensie lepszy sklad ale czy pomijajac to wszystko to czy przesypianie więcej niż 6 godzin w nocy grozi czymś więcej?

Kama
|

Ciekawy artykuł... poza kwestią 'drastycznej' metody położenia dziecka w samej pieluszce na mamie (skóra do skóry) i karmienie piersią - bo chyba nie ma nic cudowniejszego dla niemowlęcia niż taka bliskość mamy. Budzenie, zapalanie światła - to raczej zachwytu maleństwa nie wzbudzi.

Laura Kaczor
|

Mój maluszek za tydzień kończy 3 miesiące, a od dwóch tygodni juz przesypia całe noce. Ostatnie karmienie o 19,a budzi sie o 6 nad ranem, naje sie i idzie spac dalej, aż do 9. Rodzic sie niepokoi gdy za często je i gdy za rzadko je. Postanowiłam go w nocy karmić przez sen żeby poprawić laktację bo widzę ze szykuje nam sie skok rozwojowy i większe zapotrzebowanie na mleczko w dzień. A rzecz jasna karmie piersią.