- Strach przed ciemnością pojawia się często około 2. roku życia, gdy rozwija się wyobraźnia.
- Nadmierne pocieszanie może wzmacniać lęk, zamiast go redukować.
- Najważniejsze jest spokojne słuchanie dziecka i nazywanie jego emocji.
- Regularne przychodzenie do łóżka rodziców może utrwalać problem zasypiania.
- Pomagają proste metody: zabawa w ciemności w dzień, rytuały i spokojna rutyna.
Dlaczego dwulatek nagle boi się ciemności i cieni?
Wielu rodziców zaskakuje moment, gdy ich dziecko nagle zaczyna płakać podczas wieczornego gaszenia światła. Strach przed ciemnością to bardzo powszechny problem, z którym spotykamy się w domach każdego dnia. Zwykły cień rzucany przez krzesło potrafi w mroku zamienić się w groźnego potwora z bajki, która była czytana tuż przed snem.
Żeby zrozumieć ten problem, warto spojrzeć na rozwój malucha. Jak możemy przeczytać na stronie organizacji ZERO TO THREE, w okolicach drugiego roku życia wyobraźnia dziecka rusza z pełną mocą, a granica między fikcją a rzeczywistością niemal całkowicie się zaciera. Na pojawienie się nocnych lęków często wpływają też drobne i codzienne zmiany w życiu, takie jak nowa niania czy narodziny młodszego brata.
Jak rozmawiać z maluchem o strachu przed zasypianiem?
Kiedy dziecko mówi wprost, że czuje strach, dobrym pomysłem jest zadawanie mu prostych pytań otwartych o to, co dokładnie widzi i dlaczego czuje niepokój. Brytyjska organizacja Oxford Health NHS Foundation Trust podpowiada, żeby słuchać bez oceniania i powtarzać na głos to, co usłyszeliśmy od malucha. Dzięki temu pokazujemy, że jego obawy są dla nas ważne i naprawdę próbujemy je zrozumieć. Co bardzo ciekawe, lepiej nie przesadzać z uspokajaniem i ciągłym powtarzaniem, że pokój jest w stu procentach bezpieczny. Nadmierne pocieszanie może dać dziecku fałszywy sygnał, że sytuacja jest na tyle poważna, iż rzeczywiście ma ono ogromne powody do zmartwień.
Co robić, gdy bojące się dziecko wchodzi do waszego łóżka?
Czasami nocne lęki są tak silne, że maluch z płaczem przychodzi do sypialni rodziców i chce spać pod jedną kołdrą. To całkowicie naturalny odruch poszukiwania bezpieczeństwa u najbliższych osób, który zna prawie każdy z nas. Serce pęka, gdy widzimy zapłakane oczy, dlatego tak łatwo jest po prostu ustąpić i zrobić dziecku miejsce obok siebie.
Regularna zgoda na takie nocne wędrówki może jednak z czasem mocno utrwalić lęk u dziecka. Przedstawiciele szpitala Children's Hospital Colorado sugerują, by za każdym razem łagodnie i spokojnie odprowadzać malucha z powrotem do jego pokoju. Zamiast zabierać go do swojego łóżka, warto usiąść przy nim, pogłaskać po plecach i dodać mu otuchy mówiąc, że wiemy o jego strachu, ale mocno wierzymy w to, że da radę zasnąć u siebie.
Jakie są dobre sposoby na strach przed ciemnością u dziecka?
Walka z nocnymi lękami wcale nie musi być trudna, jeśli weźmiemy pod uwagę wyobraźnię samego dziecka. Wśród sprawdzonych domowych nawyków pomagających oswoić lęk przed zasypianiem, warto rozważyć następujące pomysły:
- ćwiczenie przebywania w ciemnych miejscach w środku dnia, zaczynając od krótkich, trzydziestosekundowych zabaw
- napisanie wspólnie z dzieckiem listu do wyimaginowanego potwora i ustalenie z nim domowych zasad
- zadbanie o spokojny rytuał przed snem z wyciszającą książką oraz ulubioną przytulanką
- zrezygnowanie z trudnych rozmów o strachu tuż przed zgaszeniem światła na rzecz rozmów w ciągu dnia
- zostawienie w pokoju najwyżej jednej, bardzo słabej lampki nocnej, która nie rozbudzi malucha
Naszym głównym zadaniem nie jest całkowite usunięcie ciemności i cieni z dziecięcego pokoju. Zamiast tego skupmy się na tym, aby każdego dnia wspierać malucha i budować w nim poczucie, że jest naprawdę odważny i świetnie poradzi sobie w każdej sytuacji.