- Jak pokazują badania z czasopisma British Journal of Developmental Psychology, zmuszanie malucha do przeprosin rzadko wywołuje u niego prawdziwy żal
- Automatyczne rzucanie wyuczonych formułek to dla dziecka tylko sprytny sposób na szybkie uniknięcie kary
- Jak podaje portal Michigan.gov, mądra nauka przepraszania opiera się na szczerym przyznaniu do błędu i zaplanowaniu zadośćuczynienia
- Prawdziwe naprawienie wyrządzonej szkody uczy malucha odpowiedzialności za własne czyny o wiele lepiej niż puste słowa
- Spokojna rozmowa o cudzych emocjach pomaga dziecku autentycznie zrozumieć skutki swojego złego zachowania
Dlaczego wymuszanie słowa przepraszam u dziecka nie działa?
Często zdarza się tak, że rodzice każą maluchowi natychmiast przeprosić za złe zachowanie na placu zabaw. Dziecko rzuca szybkie słowo pod nosem, ale wcale nie czuje, że zrobiło coś złego. Okazuje się, że takie automatyczne rzucanie przeprosin nie uczy malucha brania odpowiedzialności za to, co się stało.
Jak pokazują badania opublikowane w czasopiśmie British Journal of Developmental Psychology, wymuszane przez dorosłych przeprosiny często nie mają nic wspólnego z prawdziwym żalem. Dziecko mówi to, co chcemy usłyszeć, tylko po to, żeby uniknąć kary lub zadowolić rodzica. Zamiast budować w sobie empatię, maluch uczy się po prostu szybko odhaczać niewygodny obowiązek.
Jak nauczyć dziecko przepraszać w czterech prostych krokach
Kiedy twoje dziecko jest gotowe na spokojną rozmowę o swoim zachowaniu, warto skorzystać z metody polecanej przez portal Michigan.gov, która wygląda tak:
- przyznanie się do błędu i dokładne nazwanie tego, co się wydarzyło
- wyrażenie szczerego żalu za wyrządzoną komuś przykrość
- zapytanie poszkodowanego o to, jak można szybko naprawić sytuację
- wspólne ustalenie planu na to, żeby sytuacja nie powtórzyła się w przyszłości
Taki schemat sprawia, że maluch zaczyna rozumieć, dlaczego jego zachowanie kogoś zabolało. Dzięki temu uczy się wyciągać wnioski na przyszłość, a nie tylko odruchowo recytować wyuczone formułki.
Czym naprawianie błędów przez dzieci różni się od przeprosin
Zwykłe rzucenie słowa na wiatr to zupełnie co innego niż faktyczne naprawienie wyrządzonej komuś szkody. Zadośćuczynienie polega na wzięciu na siebie odpowiedzialności za dany problem i podjęciu konkretnych, namacalnych działań. Może to być na przykład naprawienie zepsutej zabawki, pomoc koledze w posprzątaniu rozsypanych klocków lub zrobienie dla niego czegoś miłego.
Jak możemy przeczytać w materiałach King County Superior Court, naprawianie błędów to proces, który uczy dziecko, że złe zachowanie pociąga za sobą obowiązki wobec innych ludzi. Rodzic odgrywa tu ogromną rolę, bo spokojne wyjaśnienie maluchowi, jak jego zachowanie wpłynęło na innych, pomaga mu w pełni zrozumieć cudze emocje. Warto więc regularnie pytać dziecko, co konkretnie może w danej chwili zrobić, żeby sytuacja znów była dobra.
Jak rozmawiać z dzieckiem o jego złym zachowaniu i emocjach?
Podczas trudnych rozmów o zachowaniu dziecka dobrym pomysłem może być używanie łagodnego i wspierającego tonu głosu. Jeśli zrezygnujemy z krzyku, maluch będzie o wiele bardziej skłonny do słuchania i chętny do wejścia w proces naprawiania swoich błędów. Warto pytać dziecko bezpośrednio o to, jak może zadośćuczynić za swoje czyny i co trzeba zrobić, aby znów wszystko było w porządku. Twoje wsparcie pomoże mu zrozumieć, że każdy czasem popełnia błędy, ale tak naprawdę najważniejsze jest to, jak radzimy sobie z nimi po fakcie. Jest to wprawdzie proces długoterminowy, ale daje znacznie lepsze efekty w wychowaniu niż szybkie i wymuszone słowo.
