Rozwój zdolności poznawczych dzieci w wieku przedszkolnym

2019-05-28 9:15 Agnieszka Jaszczuk
Rozwój zdolności poznawczych
Autor: Getty Images

U dzieci w wieku przedszkolnym dochodzi do istotnych zmian w rozwoju zdolności poznawczych, fizycznych, psychicznych, emocjonalnych i społecznych. Dzieci w tym okresie wykazują niezwykłą chęć poznawania świata, szybko uczą się nowych doświadczeń, by pod koniec tego etapu ugruntować zdobytą wiedzę i dojrzeć do podjęcia nauki w szkole.

Z artykułu dowiesz się, jak przebiega:

    1. Rozwój poznawczy dziecka trzyletniego
    2. Rozwój poznawczy dziecka czteroletniego
    3. Rozwój poznawczy dziecka pięcioletniego

Rozwój poznawczy dziecka trzyletniego

      1. Spostrzeganie - dzieci trzyletnie efektywnie uczą się i poznają świat za pomocą zmysłów i swobodnego działania. Mają niepohamowaną potrzebę zbadania obiektu za pomocą dotyku, wzroku i słuchu. Rozwój myślenia i spostrzegania następuje poprzez bezpośredni kontakt z nieznanymi dotąd przedmiotami lub aktywnościami.

      2. Uwaga - uwaga trzylatka jest jeszcze mimowolna, co oznacza, że dziecko nie jest w stanie w pełni kontrolować i selekcjonować bodźców płynących z otoczenia- interesuje się tym, co w danym momencie jest dla niego najatrakcyjniejsze.

      3. Mowa i komunikacja - w rozwoju wielu funkcji umysłowych, istotną rolę odgrywają umiejętności komunikacyjne i językowe. Dziecko rozumie już dłuższe wypowiedzi słowne i ma możliwość wysłuchania krótkich, czytanych opowiadań. Wiersze i teksty rymowane są prostsze do odbioru dla trzylatka, bo słucha ono głównie melodii. Łatwiej jest mu skupić się na tekście, który wsparty jest obrazem.

        Czytaj: Rozwój mowy dziecka: od niemowlaka do trzylatka

        System językowy w tym okresie rozwija się szybko. Wzbogaca się słownik bierny i czynny, następuje dynamiczny rozwój konstrukcji składniowych. Dzięki lepszym możliwościom językowym rozwija się zabawa. Dzieci zaczynają podejmować proste zabawy tematyczne, spontanicznie pojawiają się pomysły na zabawy swobodne, często naśladują czynności dorosłych wchodząc w rolę mamy lub taty.

        U trzylatków możemy zaobserwować także odmienne zainteresowania i preferencje zabaw chłopców i dziewczynek. Rozwój języka ma także niewątpliwy wpływ na zachowania społeczne. Dziecko trzyletnie zaczyna współdziałać np. uczestniczyć w tej samej zabawie równolegle z innymi.

    Rozwój poznawczy dziecka czteroletniego

      1. Uwaga - stopniowo pojawia się uwaga dowolna. Dziecko jest w stanie skupić się (około 10 minut) na kierowanych aktywnościach podczas zajęć w przedszkolu, wysłucha ulubionej bajki oraz kilkuminutowego słuchowiska.

      2. Pamięć - rozwój narracji jest również powiązany poszerzaniem pojemności pamięci. Dziecko opowiada o zdarzeniach, które obserwowało w niedalekiej przeszłości i zapamiętało. Dzieci dużo łatwiej zapamiętują to co ma dla nich wartość emocjonalną oraz jest atrakcyjne. Czterolatek potrafi także wyrecytować krótki wierszyk, zaśpiewać prostą piosenkę. Zapamiętuje coraz więcej zdarzeń i osób.

      3. Mowa i komunikacja - charakterystyczną cechą dzieci czteroletnich są stale zadawane przez nich pytania typu dlaczego? po co?. Każdy nowy obiekt, miejsce lub zjawisko wzbudza ich naturalną ciekawość. Zadawane pytania świadczą o początkach poznawania świata nie tylko za pomocą zmysłów ale także języka. Rodzic udzielając odpowiedzi zaspokaja potrzebę dziecka, wzbogaca jego wiedzę o świecie, wspiera dalszą chęć poznawania oraz dostarcza prawidłowych wzorców językowych i komunikacyjnych.

        Czytaj: Gdy dziecko zadaje trudne pytania, czyli 10 odpowiedzi dla Jasia Pytalskiego

        Wypowiedzi czterolatka w związku z dynamicznym wzrostem słownictwa są coraz dłuższe i bardziej ekspresyjne. Okres ten jest także początkiem zdolności narracyjnych - dziecko potrafi opowiedzieć o zdarzeniach w formie kilku prostych zdań, używając jeszcze niepoprawnych struktur gramatycznych. Kształtuje się umiejętność rozumienia relacji przyczynowo - skutkowych.

        Czytaj: Dziecko zaczyna mówić. Twój cel: prawidłowa wymowa, bogate słownictwo

        Dziecko zaczyna poszukiwać przyczyn i skutków wydarzeń, a także dostrzegać pewne zależności między nimi. Zabawy tematyczne z rówieśnikami są coraz barwniejsze- pojawiają się zachowania inspirowane zawodami (policjant, lekarz) lub bohaterami z ulubionych bajek. Zabawki wykorzystywane są w niestandardowy sposób co świadczy o rozwoju wyobraźni dzieci.

    Rozwój poznawczy dziecka pięcioletniego

    1. Spostrzeganie - rozwój percepcji słuchowej umożliwia różnicowanie głosek opozycyjnych, a także wyróżnianie głosek w nagłosie wyrazów. Pięciolatek ma już dobrze wykształconą analizę i syntezę wzrokową- potrafi odwzorować figury i proste kształty, ułożyć obrazek składający się z kilku części oraz kilkudziesięcioelementowe puzzle.

    2. Uwaga - wraz z rozwojem poprawia się także jakość uwagi dowolnej. Dzieci nadal potrzebują dużej dawki ruchu. Skupienie na zabawie może trwać nawet do 40 minut, natomiast podczas zajęć w przedszkolu pięciolatek jest w stanie wykorzystywać uwagę dowolną do około 20 minut.

      Rozwój poznawczy u każdego dziecka przebiega indywidualnie. Możliwości w nabywaniu różnych umiejętności, których bazą są oczywiście funkcje poznawcze, zależą od wrodzonych predyspozycji dziecka oraz prawidłowej stymulacji środowiska.

    3. Pamięć - dzieci w wieku pięciu lat zapamiętują na dłużej to co nadal jest związane z ich przeżyciami. Pamięć świeża zależy od ilości powtórzeń, im częściej powtarzany wiersz tym szybciej i łatwiej dziecko zapamięta tekst. Myślenie dzieci pięcioletnich ma jeszcze charakter skojarzeniowy, to znaczy że łączą informacje na zasadzie kojarzenia.

    4. Mowa i komunikacja - piąty rok życia to nadal okres zadawania pytań. Ich ilość jest znacznie mniejsza, ale stanowią one bardzo ważny wątek w nabywaniu wiadomości. Okres ten przynosi ciągły rozwój leksykalny oraz zdolności narracyjnych. Wypowiedzi pięciolatków są bardziej spójne i uporządkowane. Dziecko powinno realizować już wszystkie dźwięki języka polskiego (często z wyjątkiem głoski „r”, która może być jeszcze substytuowana jako „l”).

      Czytaj: Jak nauczyć dziecko wymawiać r. Ćwiczenia logopedyczne

      Zabawy tematyczne są zróżnicowane i bardziej złożone. Dzieci potrafią bawić się samodzielnie i wspólnie z rówieśnikami, starają się dostosować do ustalonych wcześniej przez nich reguł.

    Co robią dzieci w przedszkolu? WIDEO

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

    Kup dostęp od 2,50 zł
    okladka m jak mama 1/20
    KOMENTARZE