Rozwój zdolności poznawczych dzieci w wieku przedszkolnym

Rozwój zdolności poznawczych
Autor: Getty Images

U dzieci w wieku przedszkolnym dochodzi do istotnych zmian w rozwoju zdolności poznawczych, fizycznych, psychicznych, emocjonalnych i społecznych. Dzieci w tym okresie wykazują niezwykłą chęć poznawania świata, szybko uczą się nowych doświadczeń, by pod koniec tego etapu ugruntować zdobytą wiedzę i dojrzeć do podjęcia nauki w szkole.

Z artykułu dowiesz się, jak przebiega:

    1. Rozwój poznawczy dziecka trzyletniego
    2. Rozwój poznawczy dziecka czteroletniego
    3. Rozwój poznawczy dziecka pięcioletniego

Rozwój poznawczy dziecka trzyletniego

      1. Spostrzeganie - dzieci trzyletnie efektywnie uczą się i poznają świat za pomocą zmysłów i swobodnego działania. Mają niepohamowaną potrzebę zbadania obiektu za pomocą dotyku, wzroku i słuchu. Rozwój myślenia i spostrzegania następuje poprzez bezpośredni kontakt z nieznanymi dotąd przedmiotami lub aktywnościami.

      2. Uwaga - uwaga trzylatka jest jeszcze mimowolna, co oznacza, że dziecko nie jest w stanie w pełni kontrolować i selekcjonować bodźców płynących z otoczenia- interesuje się tym, co w danym momencie jest dla niego najatrakcyjniejsze.

      3. Mowa i komunikacja - w rozwoju wielu funkcji umysłowych, istotną rolę odgrywają umiejętności komunikacyjne i językowe. Dziecko rozumie już dłuższe wypowiedzi słowne i ma możliwość wysłuchania krótkich, czytanych opowiadań. Wiersze i teksty rymowane są prostsze do odbioru dla trzylatka, bo słucha ono głównie melodii. Łatwiej jest mu skupić się na tekście, który wsparty jest obrazem.

        Czytaj: Rozwój mowy dziecka: od niemowlaka do trzylatka

        System językowy w tym okresie rozwija się szybko. Wzbogaca się słownik bierny i czynny, następuje dynamiczny rozwój konstrukcji składniowych. Dzięki lepszym możliwościom językowym rozwija się zabawa. Dzieci zaczynają podejmować proste zabawy tematyczne, spontanicznie pojawiają się pomysły na zabawy swobodne, często naśladują czynności dorosłych wchodząc w rolę mamy lub taty.

        U trzylatków możemy zaobserwować także odmienne zainteresowania i preferencje zabaw chłopców i dziewczynek. Rozwój języka ma także niewątpliwy wpływ na zachowania społeczne. Dziecko trzyletnie zaczyna współdziałać np. uczestniczyć w tej samej zabawie równolegle z innymi.

    Rozwój poznawczy dziecka czteroletniego

      1. Uwaga - stopniowo pojawia się uwaga dowolna. Dziecko jest w stanie skupić się (około 10 minut) na kierowanych aktywnościach podczas zajęć w przedszkolu, wysłucha ulubionej bajki oraz kilkuminutowego słuchowiska.

      2. Pamięć - rozwój narracji jest również powiązany poszerzaniem pojemności pamięci. Dziecko opowiada o zdarzeniach, które obserwowało w niedalekiej przeszłości i zapamiętało. Dzieci dużo łatwiej zapamiętują to co ma dla nich wartość emocjonalną oraz jest atrakcyjne. Czterolatek potrafi także wyrecytować krótki wierszyk, zaśpiewać prostą piosenkę. Zapamiętuje coraz więcej zdarzeń i osób.

      3. Mowa i komunikacja - charakterystyczną cechą dzieci czteroletnich są stale zadawane przez nich pytania typu dlaczego? po co?. Każdy nowy obiekt, miejsce lub zjawisko wzbudza ich naturalną ciekawość. Zadawane pytania świadczą o początkach poznawania świata nie tylko za pomocą zmysłów ale także języka. Rodzic udzielając odpowiedzi zaspokaja potrzebę dziecka, wzbogaca jego wiedzę o świecie, wspiera dalszą chęć poznawania oraz dostarcza prawidłowych wzorców językowych i komunikacyjnych.

        Czytaj: Gdy dziecko zadaje trudne pytania, czyli 10 odpowiedzi dla Jasia Pytalskiego

        Wypowiedzi czterolatka w związku z dynamicznym wzrostem słownictwa są coraz dłuższe i bardziej ekspresyjne. Okres ten jest także początkiem zdolności narracyjnych - dziecko potrafi opowiedzieć o zdarzeniach w formie kilku prostych zdań, używając jeszcze niepoprawnych struktur gramatycznych. Kształtuje się umiejętność rozumienia relacji przyczynowo - skutkowych.

        Czytaj: Dziecko zaczyna mówić. Twój cel: prawidłowa wymowa, bogate słownictwo

        Dziecko zaczyna poszukiwać przyczyn i skutków wydarzeń, a także dostrzegać pewne zależności między nimi. Zabawy tematyczne z rówieśnikami są coraz barwniejsze- pojawiają się zachowania inspirowane zawodami (policjant, lekarz) lub bohaterami z ulubionych bajek. Zabawki wykorzystywane są w niestandardowy sposób co świadczy o rozwoju wyobraźni dzieci.

    Rozwój poznawczy dziecka pięcioletniego

    1. Spostrzeganie - rozwój percepcji słuchowej umożliwia różnicowanie głosek opozycyjnych, a także wyróżnianie głosek w nagłosie wyrazów. Pięciolatek ma już dobrze wykształconą analizę i syntezę wzrokową- potrafi odwzorować figury i proste kształty, ułożyć obrazek składający się z kilku części oraz kilkudziesięcioelementowe puzzle.

    2. Uwaga - wraz z rozwojem poprawia się także jakość uwagi dowolnej. Dzieci nadal potrzebują dużej dawki ruchu. Skupienie na zabawie może trwać nawet do 40 minut, natomiast podczas zajęć w przedszkolu pięciolatek jest w stanie wykorzystywać uwagę dowolną do około 20 minut.

      Rozwój poznawczy u każdego dziecka przebiega indywidualnie. Możliwości w nabywaniu różnych umiejętności, których bazą są oczywiście funkcje poznawcze, zależą od wrodzonych predyspozycji dziecka oraz prawidłowej stymulacji środowiska.

    3. Pamięć - dzieci w wieku pięciu lat zapamiętują na dłużej to co nadal jest związane z ich przeżyciami. Pamięć świeża zależy od ilości powtórzeń, im częściej powtarzany wiersz tym szybciej i łatwiej dziecko zapamięta tekst. Myślenie dzieci pięcioletnich ma jeszcze charakter skojarzeniowy, to znaczy że łączą informacje na zasadzie kojarzenia.

    4. Mowa i komunikacja - piąty rok życia to nadal okres zadawania pytań. Ich ilość jest znacznie mniejsza, ale stanowią one bardzo ważny wątek w nabywaniu wiadomości. Okres ten przynosi ciągły rozwój leksykalny oraz zdolności narracyjnych. Wypowiedzi pięciolatków są bardziej spójne i uporządkowane. Dziecko powinno realizować już wszystkie dźwięki języka polskiego (często z wyjątkiem głoski „r”, która może być jeszcze substytuowana jako „l”).

      Czytaj: Jak nauczyć dziecko wymawiać r. Ćwiczenia logopedyczne

      Zabawy tematyczne są zróżnicowane i bardziej złożone. Dzieci potrafią bawić się samodzielnie i wspólnie z rówieśnikami, starają się dostosować do ustalonych wcześniej przez nich reguł.

    Co robią dzieci w przedszkolu? WIDEO

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

    Czytaj więcej
    Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
    KOMENTARZE