Choroby oczu a poród. Wskazania do cesarskiego cięcia

2016-07-07 15:52 Agnieszka Roszkowska
Czy wada wzroku może mieć wpływ na poród?
Autor: photos.com Czy wada wzroku może mieć wpływ na poród?

Nie każda wada wzroku czy choroba oczu uniemożliwia poród drogami natury. Wskazania do cesarskiego cięcia: wymieniamy sytuacje, kiedy cesarka z powodu chorób oczu jest niezbędna, a kiedy nie.

W naszym kraju przez wiele lat okulistyczne wskazania do cesarkiego cięcia były nadużywane. W 2008 roku postanowiono to zmienić: Polskie Towarzystwo Ginekologiczne opublikowało rekomendacje, według których odtąd wskazaniem do cesarki mają być tylko zaawansowane retinopatie i odwarstwienie siatkówki. Rekomendacje te były jednak bardzo ogólne, co wywoływało kontrowersje i niejasności wśród położników, okulistów i pacjentek. W ubiegłym roku lekarze ogłosili tzw. konsensus okulistyczno-położniczy, który dokładnie wymienia wskazania do rozwiązania porodu drogą cięcia cesarskiego z powodu zmian w narządzie wzroku.

Wskazania do cesarskiego cięcia: stan siatkówki

Wady wzroku w ciąży - ani krótkowzroczność, ani nadwzroczność nie stanowią wskazania do cesarskiego cięcia, i nie ma znaczenia stopień zaawansowania wady wzroku (liczba dioptrii). Zarówno bowiem badania kliniczne, jak i doświadczenia kobiet wskazują, że poród fizjologiczny nie powoduje pogłębienia się wady wzroku. W czasie ciąży może wprawdzie nastąpić pogłębienie się wady wzroku – pod wpływem hormonów ciążowych – ale jest to zjawisko przejściowe: po urodzeniu dziecka wszystko wraca do stanu poprzedniego. Wskazaniem do cięcia cesarskiego są wyłącznie zmiany zwyrodnieniowe na siatkówce. A więc decydujący jest stan siatkówki oka.

Badanie dna oka w ciąży

Dlatego jeśli masz obawy, czy możesz rodzić siłami natury, powinnaś mieć wykonane badanie dna oka, podczas którego lekarz okulista oceni, w jakim stanie jest twoja siatkówka. Badanie należy wykonać zwłaszcza u kobiet w ciąży z wysoką krótkowzrocznością (powyżej –8 dioptrii). Warto wiedzieć, że w pewnych sytuacjach, nawet jeśli istnieje ryzyko odwarstwienia siatkówki, kobieta może urodzić w sposób naturalny – musi tylko poddać się zabiegowi fotokoagulacji laserowej. Zabieg ten skutecznie zabezpiecza siatkówkę przed odwarstwieniem i jest całkowicie bezpieczny u kobiet w ciąży, a należy go wykonać na miesiąc przed terminem porodu.

Na czym polega poród przez cesarskie cięcie?

Dobrze wiedzieć

To nie są wskazania do cesarskiego cięcia:

  • krótkowzroczność bez zmian w plamce
  • jaskra bez zmian lub z małymi zmianami w polu widzenia
  • odwarstwienie siatkówki operowane w okresie wcześniejszym niż jeden miesiąc przed rozwiązaniem (z całkowitym przyłożeniem siatkówki)
  • zmiany degeneracyjne obwodu oka.

Kiedy cesarka jest konieczna: wady i choroby oczu

Polskie Towarzystwo Okulistyczne – we współpracy z położnikami – bardzo dokładnie sprecyzowało, kiedy cesarskie cięcie powinno być wykonane.

  • Neowaskularyzacja podsiatkówkowa

Krótkowzroczność jest wskazaniem do cesarskiego cięcia tylko wtedy, gdy towarzyszy jej neowaskularyzacja podsiatkówkowa, czyli tworzenie się nowych, patologicznych naczyń krwionośnych pod siatkówką (co może prowadzić do jej uniesienia i odwarstwienia).

  • Retinopatia cukrzycowa

Na pewno będą miały cesarskie cięcie kobiety z retinopatią cukrzycową, która objawia się: nawracającymi krwotokami do ciała szklistego, neowaskularyzacją siatkówkową czy trakcyjnym odwarstwieniem siatkówki rozwijającym się i postępującym w okresie ciąży.

  • Inne choroby oczu i urazy

Wskazaniami do cesarskiego cięcia są również nagłe stany okulistyczne i stany pooperacyjne w obrębie narządu wzroku. Jeśli np. w okresie jednego miesiąca przed porodem doszło do zranienia gałki ocznej czy nagłego odwarstwienia siatkówki i przyszła mama była operowana z tego powodu, to normalny poród jest wykluczony. Podobnie jak w stanie po witrektomii z powodu krwotoku do ciała szklistego po urazie, w retinopatii cukrzycowej lub w nowotwórstwie naczyń siatkówki po zakrzepie żyły siatkówkowej. Cesarskie cięcie  jest wskazane również w przypadku, gdy kobieta ciężarna miała laserową korekcję wady refrakcji, a grubość rogówki po zabiegu jest mniejsza niż 350 µm. Do cesarskiego cięcia mogą się też szykować kobiety w ciąży, u których stwierdzono zaawansowaną jaskrę (z dużymi zmianami w polu widzenia) albo zaawansowany lub ostry stożek rogówki. Na końcu swojej listy wskazań do cesarskiego cięcia specjaliści wymieniają stany rzucawkowe powiązane z: retinopatią, surowiczym odwarstwieniem siatkówki, neuropatią, ślepotą korową.

Masz stwierdzoną krótkowzroczność? Nie panikuj!

Według obecnych zaleceń, sama krótkowzroczność – bez zmian w plamce i na siatkówce – nie jest wskazaniem do cesarskiego ciecia, bez względu na wielkość zmiany (liczbę dioptrii). Decyzja ta sprawiła, że po 2008 roku liczba cięć cesarskich wykonywanych z powodu krótkowzroczności zmniejszyła się dziesięciokrotnie. W internecie można natknąć się na opinie kobiet oburzonych takim ograniczeniem, które piszą, że „zmuszanie do porodu” kobiet z krótkowzrocznością jest możliwe tylko w Polsce. Takie posty sieją zamęt i nieprawdę. W wielu krajach, na przykład we Francji, Szwajcarii czy Japonii, stwierdzenie choroby oczu w ogóle nie wpływa na decyzję o sposobie rozwiązania ciąży, a sposób postępowania w przypadku kobiet z chorobami narządu wzroku nie różni się od tego, jak traktuje się pozostałe ciężarne. Poród drogami natury nie wpływa na pogłębienie się krótkowzroczności – stwierdzono to już dawno temu, więc nie panikuj, czytając alarmujące posty.

Dobrze wiedzieć

O rodzaju porodu decyduje położnik

dr n. med. Ewa Kurowska, ginekolog położnik, Centrum Medyczne Medicover

Pacjentki ciężarne z wadą wzroku powinny być objęte wnikliwą opieką dwóch lekarzy: ginekologa położnika i okulisty. Złożoność wad wzroku predysponujących do poważnych poporodowych konsekwencji – ze ślepotą włącznie – wymagają ścisłej współpracy tych specjalistów. Dlatego oceną zaawansowania wady wzroku zajmuje się okulista, a decyzję o sposobie zakończenia ciąży podejmuje położnik. Uzgodniony w 2013 roku konsensus dla operacyjnego zakończenia ciąży cięciem cesarskim uściśla i jednoznacznie de niuje te wady, które stanowią realne zagrożenie dla narządu wzroku pacjentki.

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 1/20
KOMENTARZE