Czy podczas porodu dziecko odczuwa ból?

2020-03-02 10:15 Sonia Młodzianowska
Czy podczas porodu dziecko odczuwa ból?
Autor: Getty Images Poród to wielki wysiłek zarówno dla matki jak i dla dziecka.

Podczas porodu wiele kobiet odczuwa ból o wysokiej intensywności i z perspektywy matki często jest on wydarzeniem porównywanym do przebiegnięcia maratonu – a co czuje wtedy dziecko? Dowiedz się, czy dziecko podczas porodu odczuwa ból.

Co dzieje się w ciele ciężarnej podczas porodu, co mogłoby powodować ból u dziecka?

Podczas porodu kobieta odczuwa silny ból spowodowany rozciąganiem się mięśni, niedokrwieniem mocno kurczącej się macicy, a także uciskiem na nerwy znajdujące się w dolnej części kręgosłupa.

W tym czasie przygotowane do przyjścia na świat dziecko zwykle ustawione jest główką w dół, czyli w tzw. położeniu główkowym, co daje mu możliwość przedostania się z kanału rodnego do pochwy i ostatecznie narodzin. I w momencie, gdy skurcze przybierają na sile, stają się regularne, a szyjka macicy w pełni rozwarta, dziecko musi przedostać się przez bardzo ciasny korytarz, przez co najpewniej odczuwa mocny nacisk na swoje ciało.

Najtrudniejszym momentem, zarówno dla kobiety rodzącej, jak i dziecka, jest przejście główki malucha przez kanał rodny do pochwy. Dlaczego? Główka dziecka jest najszerszym elementem jego ciała, dlatego to właśnie przedostanie się jej na zewnątrz, sprawia najwięcej trudności. Tym samym, by było to możliwe, dziecko i mama z zaangażowaniem i wysiłkiem pracują na to, by poród zakończył się sukcesem.

Jak działania, które mogłyby sprawiać ból, wykonuje dziecko podczas porodu?

W pierwszej fazie porodu, gdy kobieta rodząca odczuwa skurcze Braxtona-Hicksa, dziecko chronione wodami płodowymi, właściwie ich nie odczuwa. Następnie, gdy akcja porodowa przyspiesza i dziecko przemieszcza się szybciej przez na przemian otwierający się i zaciskający kanał rodny, prawdopodobnie zaczyna odczuwać ucisk. Co ważne, w tym momencie nie tylko mama wykonuje bardzo dużą pracę, ale robi to także dziecko – by szybciej przemieszczać się kanałem rodnym, manewruje w nim swoim ciałem. Dziecko wykonuje wtedy ruchy śrubowe, które pomagają mu dopasować się do kształtu kanału rodnego. I wreszcie, gdy główka pojawia się na zewnątrz, to w taki sposób ustawia barki, by praktycznie za moment pojawić się na świecie.

Czy w rezultacie powyższych działań dziecko odczuwa ból podczas porodu?

W początkowej fazie porodu, gdy skurcze są delikatne, przyjmuje się, że dziecko odczuwa je jako delikatny masaż. Gdy akcja porodowa przyspiesza i skurcze stają się mocniejsze oraz regularne, maluch zaczyna odczuwać coraz większy ucisk, jednak wydzielająca się wtedy oksytocyna działa na niego uspokajająco. Zdarza się i tak, że jeśli mama jest spokojna i korzysta z technik relaksacyjnych, to w tym momencie dziecko może nawet spać. Gdy jednak skurcze stają się bardzo mocne, dla dziecka i matki zaczyna się najtrudniejszy etap.

W trakcie przemieszczania się z kanału rodnego do pochwy dociera do malucha coraz mniej tlenu, co chociaż nie wpływa negatywnie na samopoczucie i nie powoduje bólu, to może powodować dyskomfort. Przemieszczające się z kanału rodnego do pochwy dziecko ma do pokonania najtrudniejszy etap, gdyż otwór, przez który przechodzi, na zmianę kurczy się i rozszerza. To może powodować ucisk, który na tyle utrudnia oddychanie, że dziecko na krótkie momenty przestaje w ogóle to robić. Na szczęście właśnie podczas porodu, gdy maluch traci kontakt z łożyskiem i przygotowuje się do oddychania przez płuca, ucisk umożliwia wydalenie z nich płynu, a powstałe wtedy ciśnienie uniemożliwia wdychanie krwi oraz innych płynów ustrojowych z dróg rodnych matki.

Czytaj: Jak rozwiera się szyjka macicy podczas porodu? Ważne pytania o rozwarcie szyjki

Ponadto na tym etapie następuje także najtrudniejszy moment, czyli wypchnięcie główki. I pewnie, gdyby główka była twarda, przemieszczanie mogłoby sprawiać dziecku ból, jednak także ona jest specjalnie przygotowana do tej roli – jest elastyczna, gdyż pomiędzy kośćmi znajdują się ciemiączka, czyli przestrzenie, które podczas porodu znacząco zmniejszają obwód główki. Tym samym, chociaż poród jest dla dziecka dużym wysiłkiem, to jedyne, co jest pewne to to, że wywołuje u malucha strach, zmęczenie i szok.

Czytaj: Siatka centylowa obwodu głowy. Jak mierzyć obwód głowy dziecka?

Odczuwanie bólu przez dziecko podczas porodu okiem eksperta dr n. med. Tadeusza Oleszczuka – specjalisty ginekologa

Należy przede wszystkim podkreślić, że podczas ciąży dziecko jest w najlepszym miejscu na świecie, czyli w macicy. Tam się pojawia, rośnie i kształtują jego wszystkie narządy, także te, które w przyszłości będą odczuwały ból. Natomiast podczas porodu sytuacja się zmienia i by dziecko się urodziło, musi przecisnąć się przez kanał rodny do pochwy.

W tym momencie, chociaż kobieta rodząca czuje ból rozwierającej się szyjki macicy, to płód „tego nie czuje”. Dlatego, chociaż poprzez krążenie płodowe docierają do dziecka pojawiające się we krwi matki hormony stresu, to nadal dostarczane są mu wszelkie potrzebne do życia związki metaboliczne (tlen), co także „nie powoduje bólu”.

Podczas porodu dziecko może odczuwać zmęczenie, gdyż skurcze ograniczają mu dostęp do tlenu, co z kolei może zwiększać jego tętno (zwiększało się także wtedy, gdy wykonywało ruchy w brzuchu ciężarnej). Dopiero po porodzie styka się ze światem zewnętrznym i tak z cieplutkiej macicy (36,6°C) trafia do naszego świata, w którym może spotkać się z zimnem, oślepiającym światłem, hałasem itd. I chociaż jest to na pewno niesamowity pod wieloma względami moment, to „może zaboleć”, tak jak szok spowodowany zetknięciem z nowym środowiskiem oraz pierwsze zaczerpnięcie powietrza, które zamyka otwór międzyprzedsionkowy w sercu i umożliwia przepływanie krwi przez płuca (wcześniej dziecko „oddychało” tlenem z krwi pępowinowej).

Po porodzie kładzie się noworodka na klatce piersiowej matki, aby czuł ciepło i słyszał bicie serca, które towarzyszyło mu od samego początku życia, co zmniejszy stres i zmęczenie związane z tym wielkim wydarzeniem. Od tego momentu dziecko w pełni odczuwa wszystkie działania, w tym także ból.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE