Sprawdź, czy jesteś zagrożona porodem przedwczesnym

2022-02-11 15:28

To, czy wcześniak ma szanse przeżyć i jakie powikłania mu zagrażają, zależy m.in od tego, w którym tygodniu ciąża została rozwiązana oraz od masy urodzeniowej dziecka. Niezwykle ważna jest opieka, jaką otaczane są wcześniaki, zarówno zaraz po urodzeniu, jak i po opuszczeniu oddziału szpitalnego przez pierwsze miesiące, a nawet lata, swojego życia.

Poród przedwczesny - jakie są jego przyczyny?
Autor: Getty images Poród przedwczesny - jakie są jego przyczyny?

Przedwcześnie urodzone noworodki bywają czasem tak małe, że mieszczą się w jednej dłoni rodzica. Współczesna medycyna jest jednak w stanie ratować wcześniaki z masą urodzeniową sięgającą nawet 500 gramów. Trzeba mieć jednak świadomość, że może się to wiązać z ryzykiem powikłań zdrowotnych w późniejszym życiu dziecka.

Spis treści

  1. Wcześniaki: przyczyny porodów przedwczesnych
  2. Wcześniaki: możliwe konsekwencje zdrowotne wcześniactwa

Wcześniaki: przyczyny porodów przedwczesnych

Pomimo postępu medycyny i poprawy jakości życia, liczba porodów przedwczesnych jest wciąż wysoka. Przyczyn takiej sytuacji może być wiele, a najczęściej wskazuje się zły stan zdrowia przyszłych matek, nieprawidłowy przebieg wcześniejszych ciąż. Niestety negatywną rolę odgrywa stres, zanieczyszczenie środowiska czy przepracowanie, o co w dzisiejszych czasach nietrudno, szczególnie w krajach wysoko rozwiniętych. 

Do najczęstszych przyczyn porodów przedwczesnych zalicza się:

  • wiek kobiety ciężarnej – kobiety poniżej 16. i powyżej 35. roku życia są bardziej narażone na przedterminowy poród,
  • wady macicy - niewydolność ciśnieniowo-szyjkowa, mięśniaki, przegrody, nadmierna pobudliwość skurczowa macicy,
  • zakażenia wewnątrzmaciczne, które mogą prowadzić do przedwczesnego pęknięcia błon płodowych,
  • niski status ekonomiczno-socjalny – złe odżywianie, spożywanie alkoholu, palenie papierosów, ciężka praca,
  • nadciśnienie w trakcie ciąży, zakażenia dróg moczowych, wielowodzie.
Wcześniaki

Biorąc pod uwagę powikłania, jakie mogą się pojawić z powodu przedterminowego porodu, nie ma wątpliwości, że wcześniaki mają trudniejszy start w dzieciństwo. Na szczęście nowonarodzone dzieci wykazują niezwykłą wolę życia. Właściwe i kompleksowe podejście w wielu przypadkach pozwala na wyrównanie różnic rozwojowych wynikających z wcześniactwa.

Na takie podejście powinna się składać m.in., edukacja i wsparcie rodziców, stymulacja rozwoju i rehabilitacja, profilaktyka zakażeń. Te trzy zagadnienia to obszary pracy „Koalicji dla wcześniaka” zawiązanej przez Polskie Towarzystwo Neonatologiczne, we współpracy z Krajowym Konsultantem ds. neonatologii, Krajowym Funduszem na Rzecz Dzieci oraz Fundacją WHC (Watch Health Care).

Czytaj też: Poród przedwczesny - 10 wskazówek, dzięki którym nie urodzisz za wcześnie

Dobrze wiedzieć

Według definicji WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) „wcześniak” to dziecko, które urodziło się po 22., ale przed 37. tygodniem ciąży. Co roku w Polsce rodzi się około 24 tysiące wcześniaków, głównie problem ten dotyczy krajów Afryki i Azji. Ale choć obserwuje się ogólny spadek liczby urodzonych dzieci, to liczba przedwczesnych porodów utrzymuje się na tym samym poziomie, a w wielu krajach rośnie.

Wcześniaki: możliwe konsekwencje zdrowotne wcześniactwa

Konsekwencjami przedwczesnych narodzin mogą być:

  • zespół zaburzeń oddychania. Występuje u większości dzieci urodzonych przedwcześnie, ale w 80% przypadków jest uleczalny. Powodem jest brak surfaktantu, którego niedojrzałe płuca maluszków nie są w stanie produkować, a który zapobiega zapadaniu się pęcherzyków płucnych.
  • dysplazja oskrzelowo-płucna. Występuje zwłaszcza u noworodków z masą poniżej 1000 g. Jest skutkiem znacznej niedojrzałości płuc i konieczności stosowania wentylacji mechanicznych, jakim poddawane jest dziecko w pierwszych tygodniach życia. Dotyczy wcześniaków, których niedostatecznie rozwinięte płuca leczy się za pomocą tlenoterapii i wspomagania oddychania. Większość chorych dzieci wraca do zdrowia wraz z upływem czasu.
  • bezdech wcześniaczy czyli zatrzymanie oddychania na okres powyżej 20 sekund połączone ze spadkiem czynności serca poniżej 100 uderzeń na minutę. Przyczyną jest nie w pełni rozwinięta część mózgu, która kontroluje oddychanie. Jednocześnie zmienia się barwa skóry dziecka.
  • niedokrwistość wcześniaków, czyli zbyt mała liczba czerwonych krwinek i niedobór hormonu erytropoetyny stymulującego ich wytwarzanie. Związana jest z niewystarczającymi zapasami żelaza w ciele wcześniaka. Niedojrzały szpik nie jest w stanie wyprodukować dostatecznej ilości erytrocytów, a ilość żelaza i witamin jest bardzo niska.
  • niedojrzały układ odpornościowy. Może prowadzić do infekcji, które w przypadku wcześniaków dotyczą najczęściej płuc, a wywołują je bakterie lub wirusy, np. wirus RS. Infekcje rzadziej dotyczą układu moczowego, czy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
  • retinopatia. Groźna choroba atakująca narząd wzroku wcześniaków spowodowana uszkodzeniem niedojrzałych naczyń krwionośnych siatkówki. Wprowadzone dotychczas standardy opieki pozwoliły zapanować nad tym problemem, a choroba nie prowadzi do najcięższych powikłań. U 90% wcześniaków zmiany wywołane retinopatią cofają się samoistnie, pozostawiając jedynie nieznaczne zaburzenia widzenia.

Czytaj więcej: Powikłania i problemy zdrowotne, które zagrażają wcześniakom

materiały prasowe "Koalicja dla wcześniaka"

Sprawdź swoją wiedzę o opiece okołoporodowej i pielęgnacji niemowlęcia

Pytanie 1 z 7
Jakie akcesoria pomagają karmiącym mamom?
Zdjęcie