Formalności po narodzinach dziecka - o czym i kiedy trzeba pamiętać?

2021-07-21 11:44

Kiedy rodzi się dziecko, wszystko inne przestaje być chwilowo ważne. Ale jest kilka spraw, których nie można teraz zaniedbać. Co więcej, wiele z nich trzeba załatwić w określonych terminach. O jakich formalnościach związanych z narodzinami dziecka musisz pamiętać i kiedy?

Formalności po narodzinach dziecka - o czym musisz pamietać?
Autor: Getty images

Wiele formalności po narodzinach dziecka trzeba wypełnić w określonym czasie. Dlatego weź kalendarz i zapisz, kiedy złożyć odpowiedni wniosek o urlop, zasiłek czy kiedy zarejestrować dziecko. Przygotowaliśmy dla was ściągawkę – oto najważniejsze sprawy urzędowe, które czekają rodziców po narodzinach dziecka.

Podajemy najpóźniejsze dopuszczalne terminy ich załatwienia, ale lepiej oczywiście nie zostawiać tego na ostatnią chwilę, tylko zrobić wcześniej. Nasz tekst pomoże ci w zapamiętaniu właściwych terminów i pomoże nie przegapić formalności po narodzinach dziecka.

Spis treści

  1. Zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego - do 7 dni od narodzin
  2. Zapisanie dziecka do lekarza - w 2–3. tygodniu życia dziecka
  3. Rejestracja dziecka w USC - do 21 dni od porodu
  4. Wniosek o urlop macierzyński - do 21 dni od porodu
  5. Wniosek o 500 plus - im szybciej, tym lepiej
  6. Wniosek o kosiniakowe - do 3 miesięcy od porodu:
  7. Zmiana imienia dziecka - do 6 miesięcy od aktu urodzenia
  8. Wniosek o becikowe - do 12 miesięcy od porodu
M jak mama - Formalności po porodzie, które trzeba załatwić

Zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego - do 7 dni od narodzin

Ubezpieczenie zdrowotne daje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Rodzic, który ma ubezpieczenie zdrowotne, bo jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, prowadzi działalność gospodarczą, pobiera rentę lub jest rolnikiem (ubezpieczonym w KRUS), ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia nowo narodzone dziecko.

Według ustawy trzeba to zrobić w ciągu siedmiu dni od momentu zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia – w tym przypadku to siedem dni od narodzin dziecka. Trzeba więc zgłosić dziecko do ubezpieczenia u swojego pracodawcy, a w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej – poinformować Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wypełniając odpowiedni formularz (ZUS ZCNA).

Rodzic bezrobotny zarejestrowany w urzędzie pracy dokonuje zgłoszenia w tym właśnie urzędzie.Uwaga: jeżeli dziecko nie ma jeszcze swojego numeru PESEL, to do 3. miesiąca życia udzielone mu świadczenia mogą być rozliczone w oparciu o PESEL rodzica czy opiekuna prawnego.

Zapisanie dziecka do lekarza - w 2–3. tygodniu życia dziecka

Pierwsza wizyta noworodka u lekarza – tzw. wizyta patronażowa – jest obowiązkowa i powinna się odbyć przed upływem 4. tygodnia życia dziecka – w poradni dziecięcej albo w domu noworodka. Aby wizyta się odbyła, trzeba wcześniej zapisać dziecko do poradni dziecięcej – rodzic musi się tam zgłosić i wypełnić deklarację, w której dokonuje wyboru lekarza prowadzącego dla dziecka.

Uwaga: wybierając się z maleństwem do przychodni, pamiętaj, aby wejść do części budynku przeznaczonej dla dzieci zdrowych – nie wolno narażać noworodka na kontakt z infekcjami!

Rejestracja dziecka w USC - do 21 dni od porodu

Nowo narodzone dziecko trzeba zarejestrować w urzędzie stanu cywilnego w określonym terminie, a dokładnie: w ciągu 21 dni od daty sporządzenia karty urodzenia. Jest to dokument wystawiany przez szpital, w którym odbył się poród. Karta urodzenia powinna zostać sporządzona zaraz po porodzie i w ciągu trzech dni przekazana (przez szpital) do urzędu stanu cywilnego właściwego dla rejonu, w którym znajduje się szpital.

I właśnie do tego urzędu trzeba się wybrać w ciągu 21 dni, by zarejestrować dziecko jako nowego obywatela. Musi to zrobić osobiście jedno z rodziców lub oboje rodzice dziecka. Wystarczy mieć swój dokument tożsamości, czyli dowód osobisty lub paszport (do wglądu).

Ale jeśli rodzice nie są małżeństwem i dziecko nie zostało jeszcze uznane przez ojca – nie może on zarejestrować dziecka. W takiej sytuacji malucha rejestruje tylko matka albo idą do urzędu oboje – aby załatwić sprawę uznania ojcostwa i jednocześnie rejestracji dziecka.

Kierownik USC sporządza akt urodzenia w następnym dniu roboczym po dniu zgłoszenia urodzenia (pod warunkiem, że otrzymał już kartę urodzenia dziecka). Po sporządzeniu aktu urodzenia urzędnik automatycznie wygeneruje numer PESEL dziecka oraz dokona jego zameldowania – zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje w miejscu stałego lub czasowego pobytu obojga rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko faktycznie przebywa.

Urzędnik wyda bezpłatnie jeden odpis skrócony aktu urodzenia, powiadomienie o nadaniu numeru PESEL i zaświadczenie o zameldowaniu dziecka (jeśli zostało zameldowane).

Rejestrując dziecko, trzeba mu oczywiście wybrać imię – jedno lub najwyżej dwa. Nie może być ono ośmieszające, nieprzyzwoite ani zdrobniałe i powinno w jednoznaczny sposób definiować płeć dziecka.

Uwaga: jeśli dziecko nie zostanie zgłoszone w terminie przez rodziców, zarejestruje je sam urzędnik, który sam też wybierze dziecku imię!

Czytaj: Jak zarejestrować dziecko urodzone za granicą?

Opieka nad żoną po porodzie? Zasiłek opiekuńczy, wynagrodzenie i formalności

Jak zarejestrować narodziny dziecka bez wychodzenia z domu?

Jakie nazwisko może nosić dziecko?

Jak wygląda noworodek z żółtaczką? Zobacz zdjęcia

Wniosek o urlop macierzyński - do 21 dni od porodu

Jeżeli młoda mama jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę, to po porodzie przysługuje jej płatny urlop macierzyński w wymiarze 20 tygodni (przy jednym dziecku), a także urlop rodzicielski w wymiarze 32 tygodni (do ewentualnego podziału z ojcem dziecka). Urlop macierzyński zaczyna się w dniu porodu.

Aby go otrzymać, trzeba powiadomić pracodawcę o tym, że poród się odbył – trzeba dostarczyć do zakładu pracy zaświadczenie lekarskie potwierdzające datę porodu i kopię aktu urodzenia dziecka (oryginał do wglądu).

Ważne jest jednak, aby pamiętać, że jeśli bezpośrednio po urlopie macierzyńskim matka chce wykorzystać urlop rodzicielski w pełnym wymiarze, to musi złożyć u pracodawcy wniosek o ten urlop – a także zasiłek macierzyński za cały ten okres – w ciągu 21 dni od porodu.

Wtedy będzie dostawać przez cały ten okres zasiłek macierzyński w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru. Gdy wniosek o urlop nie zostanie złożony w ciągu 21 dni – to na urlopie macierzyńskim zasiłek wyniesie 100 proc. podstawy wymiaru, a na urlopie rodzicielskim – 60 proc.

Wniosek o 500 plus - im szybciej, tym lepiej

Świadczenie wychowawcze 500 plus w wysokości 500 zł miesięcznie przysługuje na każde dziecko, bez względu na dochody rodziny. Trzeba je składać co roku w określonym terminie przez internet (w lutym i marcu). Ale gdy dziecko dopiero się rodzi, nie trzeba czekać tak długo – wniosek można złożyć od razu, gdy tylko malec otrzyma PESEL.

Wnioski składa się w swoim urzędzie miasta lub gminy. Świadczenie zostanie przekazane bezpośrednio na konto wskazane przez rodzica lub gotówką.

Wniosek o kosiniakowe - do 3 miesięcy od porodu:

Jest to świadczenie w wysokości 1000 zł miesięcznie, wypłacane przez rok (12 miesięcy kalendarzowych) dla tych młodych mam, które nie mają zasiłku macierzyńskiego. Wniosek o kosiniakowe najlepiej złożyć w ciągu trzech miesięcy od porodu, bo gdy nastąpi to później, świadczenie będzie wypłacane krócej, bez wyrównania wstecz.

Zmiana imienia dziecka - do 6 miesięcy od aktu urodzenia

To sytuacje zapewne bardzo rzadkie, ale warto wiedzieć, że jest to możliwe: przez pierwsze pół roku życia dziecka jego imię można bez problemu zmienić – bez podawania przyczyny. Wystarczy zgłosić się do swojego urzędu stanu cywilnego i napisać odpowiedni wniosek. Wymagana jest zgoda obojga rodziców dziecka.

Wniosek o becikowe - do 12 miesięcy od porodu

To ostatni termin, w jakim można złożyć wniosek o becikowe, czyli jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000 zł. Przysługuje ona wtedy, gdy miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1922 zł (netto) i pod warunkiem, że matka dziecka była pod opieką lekarską najpóźniej od 10. tygodnia ciąży.

Wniosek (wraz z dokumentami o dochodach i zaświadczeniu od lekarza) składa się w urzędzie gminy/miasta lub w wyznaczonej do tego jednostce. Jeśli zrobisz to po pierwszych urodzinach dziecka – nie będzie rozpatrywany.

Warto wiedzieć

Obecnie nie ma już konieczności załatwiania wszystkich spraw urzędowych osobiście – niektóre można załatwić przez internet.

Elektroniczna rejestracja dziecka w USC jest możliwa, jeśli rodzic dziecka ma: profil zaufany ePUAP, kwalifikowany podpis elektroniczny albo dowód osobisty z warstwą elektroniczną (e-dowód). Informacje, jak je wyrobić, znajdziesz na stronie: www.obywatel.gov.pl.

Wniosek o 500 plus można złożyć za pomocą portalu empatia.mrpips.gov.pl, PUE ZUS oraz przez strony internetowe wybranych banków.Wniosek o becikowe też można składać przez stronę empatia.mrpips.gov.pl – warunkiem jest posiadanie profilu zaufanego e-PUAP albo e-dowodu.

Sprawdź swoją wiedzę o opiece okołoporodowej i pielęgnacji niemowlęcia

Pytanie 1 z 7
Jakie akcesoria pomagają karmiącym mamom?
Zdjęcie
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
800 plus przyznawane jest na konkretny okres świadczeniowy. Jeśli chcesz w dalszym ciągu je pobierać i zależy ci na tym, aby było wypłacane bez przerwy, musisz dotrzymać konkretnego terminu. Nie złożyłaś wniosku o 800 plus? To już ostatni dzwonek.
Jeśli dopiero będziesz rozliczać PIT, pamiętaj o uldze na dziecko. W tym roku można z niej skorzystać także mając jedno dziecko i to bez limitu dochodów. Zmiana dotyczy rodziców sprawujących opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym.
300 plus to standardowe świadczenie wypłacane na każdego ucznia, które pozwala na opłacenie wyprawki do szkoły. Nie wszyscy wiedzą o innym świadczeniu, o które niektórzy rodzice mogą wnioskować. Chodzi o dodatkowe pieniądze na ucznia.
Premier Donald Tusk zapowiada, że nadchodzi "koniec ery wykluczenia" i pieniądze z Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego będą przysługiwały nie tylko na drugie i kolejne dziecko w rodzinie. Jak twierdzi, rodzice otrzymają wsparcie finansowe jeszcze w tym roku.
Rodzice na różnych etapach życia dzieci mogą skorzystać z różnych form wsparcia finansowego. Niektóre świadczenia przysługują jednorazowo, inne wypłacane są cykliczne. Różnią się również kryteria, które musimy spełnić - najczęstszym jest wysokość dochodu na osobę w rodzinie.
Mama 4 plus, czyli rodzicielskie świadczenie uzupełniające, to program wprowadzony pięć lat temu. Pieniądze są wypłacane od marca 2019 roku. Wbrew nazwie, środki może otrzymać zarówno matka, jak i ojciec, kluczowe jest spełnienie odpowiednich warunków. Niedawno wzrosła kwota przekazywana w ramach programu.
800 plus to świadczenie, które przysługuje każdemu dziecku do 18. roku życia. By jednak zachować ciągłość w jego wypłatach, należy w terminie składać wnioski na kolejne okresy świadczeniowe. Właśnie o tym przypomina ZUS w oficjalnym komunikacje. Jeśli chcesz, by 800 plus w okresie 2024/2025 wpływało na czas na twoje konto, musisz znać ten termin.
Jeśli dziecko jest wychowywane wyłącznie przez matkę, nawet jak ojciec posiada władzę rodzicielską, ulga na dziecko mu się nie należy. Takie są najnowsze interpretacje skarbówki w tej sprawie. Czy to znaczy, że matki są uprzywilejowane? Nie – zasada ta działa w obie strony.
Program "Laptop dla ucznia" zakładał, że każdy uczeń IV klasy szkoły podstawowej otrzyma komputer przenośny. Ledwo wystartował, a został został zawieszony. Jednak to nie koniec wsparcia rozwoju kompetencji cyfrowych uczniów. Program ma powrócić w formule "Cyfrowy uczeń".
Jeszcze w tym roku rodzice mogą otrzymać dodatkowy zastrzyk gotówki. Po wakacjach na konta młodych rodziców może trafić nawet 1500 złotych miesięcznie. Co trzeba zrobić, by je otrzymać?
Od stycznia 2024 roku rodzice dostają na dzieci nie 500, ale 800 złotych miesięcznie. Okazuje się jednak, że kwota ta nie jest obligatoryjna, a niektórzy mogą otrzymać pomniejszone świadczenie.
Dodatkowe świadczenie w wysokości 320 złotych przysługuje uczniom szkół podstawowych. Aby z niego skorzystać, trzeba spełnić jednak kryteria programu. Kto może otrzymać dodatkowe pieniądze?

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza