Wapń w ciąży: czym grożą niedobory wapnia w ciąży i jak im zapobiegać

2020-07-27 14:57 Eliza Srok
Wapń w ciąży: czym grożą niedobory wapnia w ciąży i jak im zapobiegać
Autor: Getty images

Wapń w ciąży jest ważnym elementem zbilansowanej diety przyszłej mamy. Jest niezbędny, głównie do rozwoju kości i zawiązek zębów dziecka. Jeśli w diecie będzie go za mało, odczujesz to jako pierwsza, ale twoje dziecko również. Czym grożą niedobory wapnia w ciąży i jak im zapobiegać?

Wapń jest pierwiastkiem niezbędnym przede wszystkim do prawidłowego rozwoju kości i zębów dziecka (ich zawiązki tworzą się już od 6. tygodnia życia płodowego), ale również mięśni, serca i układu nerwowego. Natura zabezpieczyła maluszka na wypadek, gdyby zabrakło wapnia w diecie mamy.

Przez pewien czas maleństwo zaspokaja swoje potrzeby kosztem twojego organizmu i czerpie z niego wapń (zostaje on „wypłukany” z twoich kości i przetransportowany do ciała dziecka). W efekcie możesz odczuwać ogólne osłabienie, bolesne skurcze mięśni stóp i łydek oraz bóle głowy.

Powoli postępuje próchnica. Zdarza się również odwapnienie kości - stają się one miękkie i łatwo mogą się łamać. Jeśli nawet problemy nie wystąpią od razu, zwiększa się ryzyko osteoporozy w przyszłości.

Czytaj: Wapń – czy suplementować wapń w ciąży? Dieta i preparaty wapnia

Jakie suplementy w ciąży powinno się przyjmować?

Pyłek kwiatowy w ciąży - czy wolno go jeść i dlaczego warto to robić?

Spis treści

  1. Skutki niedoboru wapnia w ciąży
  2. Wapń jak lekarstwo w ciąży
  3. Gdzie szukać wapnia w ciąży
  4. Co robić aby wapń w ciąży dobrze się wchłaniał
Dobrze wiedzieć

  • Jeśli jesteś zagrożona poronieniem, masz nadciśnienie, problemy z krzepliwością krwi, podwyższony poziom cukru albo spodziewasz się więcej niż jednego dziecka, wapń w ciąży jest dla ciebie prawdziwym lekarstwem.

  • Wchłanianie wapnia może być zaburzone, jeśli w diecie jest zbyt dużo fosforu. Dzieje się tak, gdy masz słabość do żywności przetworzonej: wędlin, zup, deserów w proszku czy napojów typu cola. Warto pomyśleć o wyeliminowaniu ich z diety na te kilka miesięcy.

Skutki niedoboru wapnia w ciąży

Gdy niedobór wapnia będzie się długo utrzymywać, ucierpi w końcu i dziecko – urodzi się słabsze od rówieśników, skłonne do krzywicy (choroby, która grozi zaburzeniem wzrostu i trwałymi deformacjami kości) i może mieć różne wady wrodzone. Jego ząbkowanie opóźni się, a w przyszłości będzie wyjątkowo częstym gościem w gabinecie stomatologa. Nie wierz w mity, że niektórzy po prostu mają słabe zęby! Ich stan przez całe życie zależy przede wszystkim nie od genów, a właściwej diety matki w ciąży i wtedy, gdy karmi piersią. I oczywiście od tego, co jemy w okresie całego dzieciństwa i dojrzewania.

>> Mleko i przetwory mleczne w ciąży

Wapń jak lekarstwo w ciąży

Wapń w ciąży jest pierwiastkiem bezcennym dla zdrowia przyszłej mamy. Dowiedziono, że nie tylko obniża ciśnienie krwi, ale także zmniejsza ryzyko wystąpienia groźnego dla życia powikłania – zatrucia ciążowego. Reguluje też krzepliwość krwi, więc zapobiega krwawieniom podczas ciąży. Możliwe, że będziesz musiała przyjmować go w tabletkach. Zawsze jednak odbywa się to pod nadzorem lekarza.

Należy bowiem pamiętać, że procesy wchłaniania to jakby system naczyń połączonych. Przy stosowaniu zwiększonych dawek wapnia z preparatów farmaceutycznych może nastąpić obniżenie poziomu wchłaniania żelaza, cynku i magnezu, a te minerały są również potrzebne tobie i dziecku. Dlatego lekarz prowadzący pomoże ci ustalić optymalną dietę i ewentualnie zaleci inne leki, by zminimalizować ryzyko wystąpienia tych niedoborów. Bez obaw możesz jednak, zwłaszcza gdy ciąża przebiega bez powikłań, przyjmować dostępne bez recepty preparaty wielowitaminowe z minerałami, przeznaczone dla ciężarnych. Zawierają wapń w ilościach jedynie uzupełniających dietę, ale ich dawkowanie i tak skonsultuj z ginekologiem.

>> Niedobór żelaza w ciąży: czym skutkuje?

Zdaniem eksperta
Izabela Wołodkiewicz, specjalista żywienia

Jeśli masz alergię pokarmową na białko mleka, musisz zapomnieć o mleku i jego przetworach. Co więcej, w twoim jadłospisie nie ma też raczej miejsca na bogate w wapń orzechy, migdały czy sezam, bo to silne alergeny. Na szczęście wapń znajdziesz np. w brokułach czy mało u nas popularnym jarmużu. Lekarz maże zalecić ci przyjmowanie preparatów z wapniem dla ciężarnych.

Nawet jeśli nie jesteś alergiczką, nie szalej z produktami uczulającymi, bo wiele doniesień naukowych sugeruje, że nadmiar alergenów w diecie przyszłej mamy sprzyja alergii u niemowlaka. A białka mleka krowiego stanowią główne alergeny pokarmowe w wieku rozwojowym. Beta-laktoglobulina i kazeina zawarte w mleku są odpowiedzialne za objawy nadwrażliwości u osób ze skłonnością do alergii pokarmowej. Dlatego uważam, że lepiej „dmuchać na zimne” i zapobiegać zagrożeniom poprzez ograniczenie spożycia nabiału w czasie ciąży. Na pewno nie zaszkodzi szklanka mleka (a jeszcze lepiej jogurtu czy kefiru), jednak warto się starać, by dieta była jak najbardziej różnorodna.

Gdzie szukać wapnia w ciąży

Wapń najłatwiej dostarczyć, spożywając mleko i jego przetwory. Szklanka mleka pokrywa w 1/4 dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek w ciąży, a wapń w niej zawarty łatwo się wchłania. Jeśli jednak nie lubisz mleka, nie zmuszaj się i zastąp je jogurtem naturalnym, kefirem, maślanką. Są równie zdrowe, a w dodatku zawierają pożyteczne, wzmacniające odporność, probiotyki. Możesz też jeść twaróg i sery. Kwaśne przetwory mleczne to także idealne rozwiązanie dla kobiet, które cierpią na nietolerancję laktozy, cukru zawartego w mleku. Nie należy jej mylić z niezwykle rzadką alergią na białka mleka krowiego, z której zazwyczaj wyrasta się przed ukończeniem trzeciego roku życia.

>> Co jeść w ciąży? Zapoznaj się z naszym poradnikiem!

Nietolerancja na laktozę to problem przede wszystkim dorosłych. Objawia się jelitowymi sensacjami (wzdęcia, biegunki, zaparcia, bulgotanie w brzuchu). Choć nie powoduje groźnych powikłań, jest uciążliwa, lepiej więc zrezygnować ze słodkiego mleka. Inne bogate źródła wapnia to warzywa ciemnozielone, figi, orzechy i soja. Z soją jednak w ciąży lepiej uważać – spożywana w nadmiarze, może zaszkodzić dziecku ze względu na dużą zawartość hormonów roślinnych – fitoestrogenów.

>> Jak znaleźć rybę bez metali ciężkich czyli bezpieczna dieta w ciąży

Co robić aby wapń w ciąży dobrze się wchłaniał

Dorosła kobieta powinna codziennie dostarczyć organizmowi ok. 900 mg wapnia. Gdy spodziewasz się dziecka, a także wtedy, gdy karmisz je piersią, zapotrzebowanie na wapń wzrasta do 1200 mg dziennie. Nie oznacza to jednak, że całość dostarczonego pierwiastka zostanie wykorzystana przez organizm. Tak naprawdę w jelicie, jeśli wszystkie procesy przebiegają prawidłowo, wchłonięte zostanie 30–40 proc. wapnia i to w zupełności wystarczy.

By jednak mogło się tak stać, potrzebna jest witamina D. To ona warunkuje prawidłowe wchłanianie tego pierwiastka. Latem, przy sporym nasłonecznieniu, jeśli nie zapominasz o spacerach na świeżym powietrzu, zazwyczaj nie ma problemów z niedoborem tej witaminy. Organizm może ją sam wyprodukować pod wpływem promieniowania ultra fioletowego. Jednak przebywanie bezpośrednio na słońcu nie jest zdrowe w ciąży. Dlatego dla pewności warto zadbać, by w diecie nie zabrakło bogatych źródeł witaminy D: tłustych ryb morskich (np. makrela, sardynka), żółtka jaj, mięsa (zwłaszcza wątroby), mleka i jego przetworów. Prawidłowe przyswajanie i przetwarzanie wapnia jest również zależne od aktywności fi zycznej. Podczas ciąży nadmierny wysiłek nie jest wskazany. Jednak zalecane formy ruchu – spacery, łagodna gimnastyka (np. joga czy pływanie) – to naprawdę samo zdrowie.

miesięcznik "M jak mama"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE