Chodzenie na palcach: co oznacza u dziecka?

2019-05-30 14:15 Agnieszka Jaszczuk
Chodzenie na palcach
Autor: Getty Images

Częste chodzenie na palcach u dzieci może być sygnałem różnych nieprawidłowości, które należy obserwować i skonsultować ze specjalistami. Jakie są przyczyny poruszania się na palcach?

Małe dzieci, na przełomie drugiego i trzeciego roku życia, doskonalą umiejętność chodzenia. Stabilizacja ciała i koordynacja ruchowa rozwija się razem z nowymi doświadczeniami motorycznymi.

Charakterystyczne w tym okresie może być chodzenie na palcach. Jest to naturalny objaw, który umożliwia maluchowi utrzymanie równowagi, a czasem może pojawia się w sytuacji podekscytowania lub radości. Nieustanne poruszanie się na palcach u dzieci starszych jest nieprawidłowym nawykiem, który powinien wzbudzić czujność rodziców.

Z artykułu dowiesz się:

  1. Co to jest nadwrażliwość dotykowa?
  2. Czym jest nieprawidłowa integracja wrażeń sensorycznych?
  3. Co to jest niezintegrowany odruch TOB?
  4. Co oznacza nieprawidłowe napięcie mięśniowe?
  5. Chodzenie na palcach może wynikać z nieprawidłowości anatomicznych?
  6. Co zrobić, jeśli zauważymy, że dziecko często chodzi na palcach?

Co to jest nadwrażliwość dotykowa?

Nadwrażliwość sensoryczna pojawia się u osób, których mózg odbiera wrażenia zmysłowe zbyt mocno. Dla dzieci z nadwrażliwością dotykową zwykłe doznania czuciowe są nieprzyjemne. Mogą one reagować tak, jakby doświadczały czegoś bolesnego lub niebezpiecznego.

Objawem nadwrażliwości dotykowej w obrębie stóp może być właśnie chodzenie na palcach.

  • Dziecko nie lubi chodzenia boso po trawie, płytkach łazienkowych, piasku.
  • Do nowego obuwia przyzwyczaja się długo.
  • Czuje się niepewnie stawiając całą stopę na podłożu.
  • Odczuwa dyskomfort, kiedy między paluszkami lub w butach cokolwiek zalega, np. nitka, piach, zwinięta skarpetka czy metka.

Aby uniknąć nieprzyjemnych doznań zaczyna poruszać się na palcach w różnych miejscach. Nadwrażliwości stóp często towarzyszy obronność dotykowa w obrębie dłoni i całego ciała.

Czym jest nieprawidłowa integracja wrażeń sensorycznych

Chodzenie na palcach może być objawem nieprawidłowego funkcjonowanie poszczególnych zmysłów oraz integracji wrażeń z płynących systemów - dotyku, wzroku, równowagi i czucia głębokiego.

Prawidłowa współpraca tych systemów dostarcza mózgowi informacji o ułożeniu ciała w przestrzeni oraz planowanym ruchu. U niektórych dzieci integracja sensoryczna rozwija się nieprawidłowo, co może niekorzystnie wpływać na umiejętności motoryczne, jak i poznawcze dzieci.

Co to jest niezintegrowany odruch TOB?

Dziecko, pojawiając się na świecie, jest wyposażone w odruchy pierwotne, które umożliwiają mu przejście przez kanał rodny i adaptację w nowym środowisku. Wraz z dojrzewaniem układu nerwowego dochodzi do ich wygaszenia. Jednym z odruchów pierwotnych jest toniczny odruch błędnikowy.

Wyróżnia się dwa typy tego odruchu:

  • przedni (w zgięciu) - pierwszy typ pojawia się w życiu płodowym, a jego wygaszenie następuje do około 4 miesiąca życia
  • tylny (w wyproście) - drugi typ pojawia się podczas porodu, a zaniknąć powinien do trzeciego roku życia. Toniczny odruch błędnikowy w wyproście, jeśli nie zostanie wygaszony o czasie wpływa na postawę ciała, koordynację ruchową i regulację napięcia mięśniowego przez co dzieci mają tendencję do chodzenia na palcach.

Co oznacza nieprawidłowe napięcie mięśniowe?

Tendencję do poruszania się na palcach często możemy zaobserwować u dzieci z nieprawidłowym, najczęściej obniżonym napięciem mięśniowym. Mają one trudność  z utrzymaniem prawidłowej postawy ciała przeciwko sile grawitacji.

Dzieci z obniżonym napięciem mięśniowym, kompensują sobie te trudności chodząc na palcach. W ten sposób próbują regulować napięcie mięśniowe i utrzymać kontrolę ciała. Często towarzyszącym objawem jest również nieprawidłowa pozycja podczas siedzenia, tak zwany siad w literę „W”.

Chodzenie na palcach może wynikać z nieprawidłowości anatomicznych?

Chodzenie na palcach może mieć także podłożone w budowie anatomicznej kości oraz ścięgien. Ścięgno Achillesa odpowiada za podeszwowe zgięcie stopy. Nieprawidłowości w budowie i jego funkcjonowaniu u dzieci (wrodzone skrócenie lub jego nadmierne napięcie) może powodować tendencję do chodzenia na palcach.

Co zrobić, jeśli zauważymy, że dziecko chodzi na palcach?

Częste chodzenie na palcach może przejść w nawyk. Bez odpowiedniej interwencji taki sposób poruszania się może prowadzić do wad postawy, wtórnych nieprawidłowości w budowie stopy, nabywaniu złożonych umiejętności motorycznych (np. jazda na rowerze), a przy deficytach integracji sensorycznych wpływać na rozwój funkcji poznawczych (spostrzegania, koncentracji i uwagi).

Niezbędna jest konsultacja ze specjalistami (ortopedą, fizjoterapeutą lub terapeutą integracji sensorycznej) w celu ustalenia przyczyny takiego stanu i wdrożenia odpowiednich ćwiczeń rehabilitacyjnych.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 1/20
KOMENTARZE