PĘPEK NOWORODKA - jak o niego dbać? Aktualne zalecenia

2013-04-12 15:41 Katarzyna Hubicz

Pępek noworodka przez pierwsze tygodnie życia dziecka będzie przedmiotem szczególnej troski. Zobacz, jak powinna wyglądać prawidłowa pielęgnacja pępka noworodka i kiedy odpada kikut pępowiny.

Kikut pępowiny to pozostałość po pępowinie, która podczas ciąży łączyła dziecko z łożyskiem. Po porodzie nie jest już potrzebna. Gdy przestaje pulsować, jest odcinana. Już w pierwszej dobie życia kikut zaczyna się obkurczać. Potem stopniowo twardnieje, zasycha i czernieje. Gdy wyschnie – odpada.

Do tego czasu jednak może stać się „bramą” dla bakterii, które po porodzie zaczynają kolonizować jałową skórę dziecka, tworząc tzw. fizjologiczną florę bakteryjną. Zwykle są to bakterie niegroźne, takie, które każdy z nas ma na skórze, i które nam nie szkodzą. Są jednak przypadki, gdy malec ma styczność z groźniejszymi szczepami bakterii – na przykład gram dodatnich ziarenkowców czy beztlenowych bakterii Clostridium perfringens – które mogą wywołać zapalenie pępka noworodka. By do tego nie dopuścić, kikut odciętej pępowiny trzeba odpowiednio pielęgnować.

Pielęgnacja pępka noworodka - co zalecano kiedyś?

Przez wiele lat stanowisko ekspertów w kwestii pępka noworodka było takie: należało go chronić przed wilgocią i dezynfekować, przecierając gazikiem nasączonym 70-proc. spirytusem. To już jednak nieaktualne. Najnowsze badania dowiodły, że stosowanie alkoholu nie tylko nie pomaga zapobiegać zakażeniom, ale wręcz może być ich przyczyną, bo nie wysusza kikuta pępowiny (mimo że wysusza skórę wokół niej), a dodatkowo wydłuża czas jego odpadnięcia. Może też podrażniać skórę dziecka. Jak więc prawidłowo dbać w domu o pępek zdrowego, urodzonego o czasie noworodka?

Pępek noworodka - sucha pielęgnacja

Najważniejsze, by kikut pępowiny zawsze był czysty i suchy. Dlatego trzeba go codziennie umyć wodą z mydłem (można to robić raz dziennie, np. wieczorem, chyba że wcześniej podczas przewijania zauważysz, że został zabrudzony moczem albo kałem – wtedy trzeba go oczyścić natychmiast). Myjemy go „na sucho”, a więc nie podczas kąpieli dziecka, tylko na przewijaku. Najlepiej używać jałowych gazików albo patyczków higienicznych zmoczonych wodą z dodatkiem rozpuszczonego mydła albo płynu do kąpieli (specjaliści nie zalecają rumianku, którego roztwór może powodować uczulenia). Kikut unosimy lekko do góry, czyszcząc wszystkie zakamarki (nie jest unerwiony, dlatego żadne zabiegi pielęgnacyjne nie sprawiają dziecku bólu). Potem dokładnie osuszamy, delikatnie przykładając ręcznik. Podczas kąpieli staramy się nie zamoczyć kikuta, ale jeśli spadnie na niego kilka kropel wody, nie ma powodu do paniki – wystarczy go dokładnie osuszyć.

Dobrze wiedzieć

Nie odrywaj kikuta pępowiny – we właściwym czasie odpadnie sam, zwykle dzieje się to w ciągu 7–14 dni, ale może się przedłużyć nawet do 4 tygodni. trzeba na to cierpliwie poczekać, chyba że pojawią się niepokojące zmiany – wysięk ropy, krwi, zaczerwienienie, opuchlizna albo gorączka – wtedy trzeba jak najszybciej skontaktować się z położną albo pediatrą.

Pępek noworodka - ubranka i pozycja podczas snu

W wilgotnym i ciepłym środowisku bakterie rozwijają się lepiej. By tego uniknąć i przyspieszyć proces wysychania kikuta pępowiny, warto „wietrzyć pępek”, wkładając maluszkowi tylko kaftanik i półśpiochy i odwijając brzegi pieluszki (niektóre pieluszki  dla noworodków, np. Bella, mają fabrycznie wycięte otwory na pępek). Ubranka, które zasłaniają pępek noworodka, powinny być z bawełny, która przepuszcza powietrze. Do czasu odpadnięcia kikuta dziecko nie powinno zbyt długo leżeć na brzuszku, bo utrudnia to dopływ powietrza i uciska kikut.

Pępek noworodka - odkażanie

Nie ma potrzeby, by kikut codziennie dezynfekować albo odkażać, np. stosując gencjanę albo używany do niedawna spirytus. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy noworodek przebywa w złych warunkach higienicznych, np. na ścianie mieszkania jest grzyb. Wtedy lekarze zalecają, by dwa razy dziennie spryskiwać kikut pępowiny preparatem antyseptycznym o nazwie Octenisept (można go kupić w aptece bez recepty). Środek ten należy stosować również wtedy, kiedy pępek noworodka się zaczerwieni, pojawi się nieprzyjemny zapach albo wysięk. W takiej sytuacji niezbędna jest jednak wcześniejsza konsultacja z lekarzem albo położną.

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 2/2020 "Zdrowia": co pomoże na ból głowy, sztuczne hormony wokół nas, dźwięczny głos na lata, stopy bez odcisków, eko zwierzak w domu, chudnij z wyobraźnią, hity zdrowej kuchni. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych rad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 2/2020
KOMENTARZE