Umowa na czas określony a ciąża i urlop macierzyński

2018-04-11 16:03
umowa-na-czas-określony-a-ciaza
Autor: thinkstockphotos.com

Sytuacja kobiet w ciąży zatrudnionych na umowę na czas określony jest w wielu punktach zbieżna z tą, w której znajdują się kobiety ciężarne zatrudnione na podstawie umowy na czas nieokreślony. Jest jednak kilka dość znacznych różnic.  

W przypadku umowy na czas określony i ciąży oraz w przypadku umowy na czas nieokreślony, pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także podczas urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Zajście w ciążę na wypowiedzeniu umowy o pracę

Zakaz rozwiązywania umowy o pracę z pracownicą w okresie ciąży obowiązuje również w sytuacji, gdy zaszła ona w ciążę w okresie wypowiedzenia (potwierdza to SN w wyroku z 2 czerwca 1995 r., I PRN 23/95).

Wniosek o urlop macierzyński. Jak napisac podanie o macierzyński? >>

Ciąża a umowa na czas określony - kiedy umowa wygasa w czasie ciąży

Kodeks pracy w jednym z artykułów traktującym o umowie na czas określony stanowi, że umowa zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie 3. miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Oznacza to, że umowa z mocy prawa (nie składa się w tym celu żadnych wniosków) ulega przedłużeniu do dnia porodu, jeśli w planowanym dniu jej rozwiązania pracownica przekroczyła 3. miesiąc ciąży. W związku z tym, że pojawiły się wątpliwości jak należy liczyć termin upływu 3 miesiąca wyjaśniamy jak należy to robić.

>> Urlop macierzyński przed porodem - czy przed urodzeniem dziecka przysługuje macierzyński?

Na ten temat wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r. (I PK 33/02 OSNP 2004/12/204), a mianowicie stwierdził, że upływ trzeciego miesiąca ciąży oblicza się w równej miary miesiącach księżycowych (28 dni). Oznacza to, że jeden miesiąc odpowiada czterem tygodniom. Obowiązek przedłużenia umowy do dnia porodu następuje zatem po upływie 12. tygodni ciąży.

Gdy umowa na czas określony wygasa po porodzie (w czasie urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego)

W sytuacji, gdy umowa o pracę na czas określony wygasa po porodzie, czyli w trakcie urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego, pracodawca nie ma obowiązku jej przedłużenia. To oznacza, że młoda mama przestaje być zatrudniona, a więc nie będzie już przebywać na urlopie (macierzyńskim lub rodzicielskim). Jednak nadal będzie otrzymywać zasiłek macierzyński - wypłacany przez oddział ZUS na podstawie dokumentacji przekazanej przez byłego pracodawcę. Zasiłek macierzyński będzie wypłacany przez cały okres odpowiadający długości urlopów macierzyńskiego oraz rodzicielskiego (tak samo jak w przypadku, gdyby kobieta nadal była zatrudniona).

Obowiązek przedstawienia pracodawcy zaświadczenia o ciąży 

Aby pracodawca był świadomy, że jego pracownica jest w ciąży, jest ona zobowiązana przedstawić mu zaświadczenie o stanie ciąży (art. 185 par. 1 kodeksu pracy). Pracodawca może poinformować pracownicę o fakcie przedłużenia umowy, choć nie ma takiego obowiązku.

Przepisu tego nie stosuje się wobec pracownicy tymczasowej ani do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Natomiast przedłużenie dotyczy pracownic wykonujących pracę nakładczą oraz młodocianych zatrudnionych na czas określony w celu przygotowania zawodowego.

12 pytań o urlop wychowawczy. Sprawdź, czy wiesz wszystko o urlopie wychowawczym! >>

Umowa na czas określony a zasiłek macierzyński

Z dniem porodu przedłużona umowa automatycznie ulega rozwiązaniu, ale nie wpływa to na uprawnienie do zasiłku macierzyńskiego. Co prawda kobieta traci status pracownika i w związku z tym urlop macierzyński (rodzicielski) już jej nie przysługuje, ale zasiłek za te okresy owszem. Jest on wypłacany przez ZUS przez cały okres urlopów: macierzyńskiego i rodzicielskiego, które przysługiwałyby pracownicy, gdyby pozostawała w stosunku pracy, tj. 20 plus 32 tygodni (przy urodzeniu jednego dziecka).

W tym celu kobieta musi złożyć stosowny wniosek do ZUS-u, załączając:

- zaświadczenie lekarskie stwierdzające stan ciąży w okresie zatrudnienia,

- skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

- świadectwo pracy albo inny dokument potwierdzający rozwiązanie stosunku pracy z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

- zaświadczenie płatnika składek (pracodawcy) wystawione na druku ZUS Z-3.

Dokumenty trzeba złożyć w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do zasiłku, chyba że oddział ZUS właściwy ze względu na siedzibę płatnika składek - zobowiązany do wypłaty zasiłku w czasie trwania ubezpieczenia - rozpoczął wypłatę zasiłku macierzyńskiego, wówczas kontynuuje tę wypłatę również za okres po ustaniu ubezpieczenia. Wysokość zasiłku jest ustalana w ten sam sposób jak w przypadku umów na czas nieokreślony.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jak jakie prawa i przywileje mają ciężarne zatrudnione na etacie, a także: co pomoże ci urodzić naturalnie i jak wspierać wcześniaka. Przeczytaj również, jaką matę edukacyjną kupić niemowlakowi.

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 09/19
KOMENTARZE