Ciąża prowadzona przez położną - czy położna może zastąpić lekarza?

Ciąża prowadzona przez położną
Autor: Getty images

Położna ma prawo do prowadzenia ciąży bezpłatnie w ramach NFZ. Takie przepisy weszły w życie w Polsce w 2017 roku. Warunkiem jest to, aby ciąża była fizjologiczna, a więc niezagrożona powikłaniami. Jak wygląda prowadzenie ciąży przez położną?

Prowadzenie ciąży przez położną to w wielu krajach norma. W Anglii, Holandii czy w krajach skandynawskich osobą prowadzącą ciążę (w większości przypadków, wyłączając ciężkie patologie) jest nie ginekolog, ale właśnie położna.

Model opieki nad ciężarnymi, w którym główną rolę odgrywają położne sprawdza się w praktyce od wielu lat. Jego bezpieczeństwo i korzyści potwierdzają także badania naukowe.

Spis treści:

  1. Jakie korzyści daje prowadzenie ciąży u położnej?
  2. Czy położna zapewnia wystarczające bezpieczeństwo?
  3. Prowadzenie ciąży przez położną w Polsce
  4. Czy każda kobieta może prowadzić ciążę u położnej?
  5. Jak wygląda prowadzenie ciąży przez położną?
  6. Jak znaleźć położną prowadzącą ciążę?

    Jakie korzyści daje prowadzenie ciąży u położnej?

    Badania wykazały, że kobiety będące w ciąży pod opieką położnych:

    • były bardziej zadowolone z opieki, którą otrzymały w ciąży,
    • rzadziej rodziły przedwcześnie,
    • rzadziej potrzebowały znieczulenia podczas porodu,
    • rzadziej miały nacinane krocze podczas porodu i rzadziej ich poród kończył się zabiegowo (w porównaniu z kobietami w innych modelach opieki prenatalnej).

    W opiece położnych nad ciężarnymi położony jest nacisk na normalność i ochronę fizjologii. Ciąża i kończący ją poród postrzegane są jako naturalne, zdrowe stany organizmu kobiety, wymagające w większości przypadków jedynie dyskretnego wsparcia.

    Jednocześnie położne poświęcają swoim ciężarnym dużo czasu, zaangażowania i uważności, dzięki czemu łatwiej im dostrzec i zareagować na ewentualne symptomy rozpoczynającej się patologii.

    Położna jako osoba prowadząca ciąże oferuje opiekę kompleksową, holistyczną. Oprócz kwestii czysto medycznych, takich jak interpretacja badań i rozwój ciąży, położną interesuje także twoje samopoczucie, obawy czy ciążowe dolegliwości.

    Kobieta uzyskuje od położnej wsparcie emocjonalne, a także wiedzę na temat pielęgnacyjnych aspektów stanu błogosławionego (np. radzenia sobie z typowymi dolegliwościami ciążowymi, żywienia w ciąży, itd.).

    Dłuższy czas trwania wizyt ciążowych sprawia, że można z nią porozmawiać na każdy nurtujący przyszłą mamę temat – porozmawiać jak z profesjonalistką, a czasem także jak kobieta z kobietą.

    Decyzja o prowadzeniu ciąży u położnej może być szczególnie ważna dla kobiet, którym zależy na ciągłości opieki sprawowanej przez tę samą osobę (lub niewielki zespół osób) w czasie ciąży, porodu i po porodzie.

    Położne prowadzące ciąże często oferują możliwość objęcia swojej ciężarnej opieką podczas porodu (w ramach indywidualnej opieki położniczej w szpitalu, w domu narodzin lub w porodzie domowym), a po porodzie odwiedzają świeżo upieczoną mamę i noworodka w ramach wizyt patronażowych.

    Taka ciągłość opieki zwiększa poczucie bezpieczeństwa kobiety i obniża poziom jej stresu, co sprzyja zdrowemu przebiegowi ciąży, porodu i początków macierzyństwa.

    Czytaj: Dobra POŁOŻNA to skarb - jaka powinna być położna?

    Dolegliwości ciążowe: ból głowy i podbrzusza w pierwszym trymestrze ciąży

    Czy położna zapewnia wystarczające bezpieczeństwo?

    Naukowcy z King’s College w Londynie, Uniwersytetu Sheffield Hallam, Uniwersytetu Warwick i National University of Ireland Galway przeanalizowali 15 badań porównujących różne modele opieki nad kobietami ciężarnymi: modele, w których ciążę prowadzą przede wszystkim położne oraz inne, w których ciążę prowadzone są głównie przez lekarzy ginekologów, lekarzy rodzinnych lub zespoły różnych specjalistów. Jakie były wyniki tej analizy?

    Otóż opieka położnych nad kobietami ciężarnymi ma wiele korzyści, a poziomem bezpieczeństwa nie różni się od opieki sprawowanej przez lekarzy ginekologów czy lekarzy rodzinnych. Dlatego też opieka położnych nad ciężarnymi i kontynuacja tej opieki w czasie porodu i połogu jest rekomendowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

    Czytaj: POŁOŻNA: najważniejsza osoba dla ciężarnej

    Prowadzenie ciąży przez położną w Polsce

    W Polsce ciąże prowadzone przez położne stanowią wciąż mały odsetek wszystkich ciąż (choć liczba ta sukcesywnie się zwiększa). Dlaczego tak jest?

    Polska jest krajem w którym przez lata ukształtował się lekarski model opieki położniczej. Kobiety są przyzwyczajone do opieki ginekologa podczas ciąży i często nawet nie mają świadomości, że w przypadku ciąży fizjologicznej położna jest równorzędną specjalistką, która może zapewnić ciężarnej wysokiej jakości holistyczną opiekę położniczą.

    Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, a także zgodnie Ustawą z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, położna może samodzielnie sprawować opiekę nad kobietą w ciąży fizjologicznej, tj. w ciąży przebiegającej w sposób prawidłowy.

    Polskie położne, podobnie jak ich koleżanki z Anglii, Szwecji czy Holandii, są w pełni przygotowane do tego, by obejmować opieką kobiety ciężarne.

    Ciążę u położnej można prowadzić na zasadach komercyjnych (gabinet prywatny) lub w ramach NFZ (jeśli wybrana położna posiada kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia na prowadzenie ciąży - jest to możliwe od stycznia 2017 r.).

    Czytaj: Obowiązkowe badania w ciąży na NFZ: bezpłatne badania dla przyszłych mam

    Warto wiedzieć

    Czy każda kobieta może prowadzić ciążę u położnej?

    Zgodnie z literą polskiego prawa, położna może prowadzić ciążę fizjologiczną, czyli zdrowo przebiegającą ciążę u zdrowej kobiety. Jeśli w którymś momencie trwania ciąży pojawią się znamiona patologii, położna przekazuje swoją pacjentkę pod opiekę specjalisty do spraw patologii ciąży – lekarza ginekologa-położnika.

    Jak wygląda prowadzenie ciąży przez położną?

    Prowadzenie ciąży przez położną nie różni się zasadniczo od opieki sprawowanej przez lekarza ginekologa. Wizyty u położnej odbywają się początkowo co miesiąc, a w ostatnich tygodniach ciąży co 2 tygodnie.

    Przyszła mama otrzymuje od położnej wszystkie świadczenia związane z monitorowaniem zdrowia swojego i dziecka. Tak samo jak ginekolog, położna może rozpoznać ciążę, założyć kartę ciąży, kierować na badania diagnostyczne (badania krwi, moczu) i pobierać materiał do badań (np. posiew z pochwy), przeprowadzać badania fizykalne oraz KTG.

    W zakresie jej kompetencji leży także analiza badań laboratoryjnych oraz przygotowanie z ciężarną planu porodu. Niektóre położne dysponują także sprzętem, umiejętnościami i uprawnieniami do wykonywania USG.

    Położne prowadzące ciąże współpracują z lekarzami ginekologami. Ciężarna prowadzona przez położną, jest trzykrotnie w czasie trwania ciąży (1 x w każdym trymestrze) kierowana na konsultację do lekarza ginekologa-położnika. Zwykle konsultacje te połączone są z zalecanymi w ciąży trzema badaniami USG.

    Czytaj: Opieka położnicza w ciąży: co zapewnia NFZ kobietom w ciąży?

    Jak rozpoznać ciążę? Objawy ciąży w pierwszych tygodniach

    Jak znaleźć położną prowadzącą ciążę?

    Chcąc znaleźć położną do prowadzenia ciąży można posłużyć się pocztą pantoflową (również współczesną pocztą pantoflową w mediach społecznościowych). Można też skontaktować się ze Stowarzyszeniem Dobrze Urodzeni, które zrzesza niezależne położne (część z nich prowadzi fizjologiczne ciąże).

    W dużych polskich miastach (np. Warszawa, Wrocław, Szczecin) nie ma większego problemu, aby znaleźć położne oferujące prowadzenie fizjologicznej ciąży – zarówno prywatnie jak i na NFZ. W wielu mniejszych miejscowościach jest to jednak problem.

    Jeśli w Twojej okolicy nie ma jeszcze położnej, która prowadzi ciążę fizjologiczną, warto wykazać się aktywnością i rozmawiać na ten temat z położnymi prowadzącymi indywidualne praktyki położnicze. Zmiany często zaczynają się od oddolnych inicjatyw kobiet.

    Czytaj: Czytaj: Szpital do porodu. Jak wybrać szpital położniczy?

    Moją ciążę prowadziła położna...

    „Współpraca z położną w drugiej ciąży to był strzał w dziesiątkę. Położna wniosła do opieki holistyczne podejście, oparte na zapobieganiu pewnym problemom łagodnymi, naturalnymi środkami (zapalenia dróg moczowych na przykład - uniknęłam ich pijąc wodę z cytryną codziennie rano).

    Moja położna miała dla mnie czas, każda wizyta trwała około godziny, zawsze mogłyśmy porozmawiać nie tylko o tym, jak się czuję, jakie badania mam do zrobienia, ale także o tym, co przeczytałam ostatnio, jak się przygotowuję do porodu.

    Bardzo się cieszę, że miałam na każdej wizycie mierzone ciśnienie, osłuchiwane tętno, badanie palpacyjne brzucha, a nie miałam za to badań wewnętrznych, które niczego nie wnoszą tak naprawdę, a mogą powodować nieprzyjemne skurcze macicy.

    Moja położna była także w zespole przyjmującym poród w domu i to ona odwiedzała nas w połogu. Doświadczyłam więc tej zalecanej ciągłości opieki położnej i wszystkim polecam.” Anna, Wrocław

    „Obie ciąże prowadziłam u położnej i pod jej opieką odbywały się moje porody. Oba siłami natury. Najwspanialsza decyzja, nie zmieniłbym jej. Czułam się zaopiekowana pod każdym względem. Wizyty trwały jakieś pół godziny i były pytania o wszystko, od tego jak się czuje, o mój stan psychiczny, przez omawianie diety, a potem dopiero badania i słuchanie maluszka.

    Nie zawsze mnie położna badała wewnętrznie, bo nie było takiej potrzeby! Czułam się bezpieczna i miałam pełne zaufanie. A najlepsza była ta ciągłość opieki, że osoba, z którą budowałam więź w czasie ciąży, potem była przy moim porodzie.” Małgorzata, Warszawa

    O autorze
    Magdalena Hul, położna ze Stowarzyszenia Dobrze Urodzeni
    Magdalena Hul, położna ze Stowarzyszenia Dobrze Urodzeni
    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

    Czytaj więcej
    Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
    KOMENTARZE