Wypadnięcie pępowiny - ryzyko śmierci okołoporodowej dziecka

2020-07-23 10:24 Kinga Żebrowska
Wypadnięcie pępowiny - ryzyko śmierci okołoporodowej dziecka
Autor: Getty Images

Wypadnięcie pępowiny jest stanem nagłym w położnictwie. Może prowadzić do poważnego niedotlenienia płodu, a nawet jego śmierci. Tylko szybka reakcja lekarzy może uratować rodzące się dziecko. Jak często dochodzi do wypadnięcia pępowiny i jakie są czynniki ryzyka?

Szacuje się, że wypadnięcie pępowiny występuje w ok. 0,33-0,66% porodów. Częściej dochodzi do wypadnięcia pępowiny przy nieprawidłowym położeniu płodu- miednicowym (4%) lub poprzecznym (14%). W przypadku położenia główkowego ryzyko to wynosi około 0,2%.

Czytaj: Ułożenie dziecka w brzuchu: położenie główkowe, miednicowe i poprzeczne

Spis treści

  1. Czynniki ryzyka wypadnięcia pępowiny u płodu
  2. Czynniki ryzyka wypadnięcia pępowiny u matki
  3. Objawy wypadnięcia pępowiny
  4. Postępowanie w przypadku wypadnięcia pępowiny
  5. Rokowania
  6. Przodowanie pępowiny - czym jest?

Czynniki ryzyka wypadnięcia pępowiny u płodu

Czytaj: Czym jest pępowina? Gdy pępowina jest za krótka, za długa, owinięta

Czynniki ryzyka wypadnięcia pępowiny u matki

Ponadto do czynników ryzyka należy też próba wykonania obrotu zewnętrznego oraz amniotomia - przebicie pęcherza owodniowego w celu indukcji porodu. Dlatego też, zawsze po pęknięciu lub przebiciu błon płodowych, kobieta rodząca powinna zostać zbadana przez ginekologa. Lekarz powinien skontrolować również czynność serca płodu przy użyciu KTG.

Ciąża wielopłodowa jest stanem, gdy kilka powyższych czynników predysponujących do wypadnięcia pępowiny może występować równocześnie. Te sytuacje są właśnie najgroźniejsze.

Objawy wypadnięcia pępowiny

Głównym objawem wypadnięcia pępowiny jest niedotlenienia płodu, mogące prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń mózgu, a nawet do śmierci dziecka. W zapisie KTG pojawiają się deceleracje oznaczające bradykardię płodu (zwolnienie tętna).

  • Jawne wypadnięcie pępowiny

Jest to sytuacja, gdy po pęknięciu pęcherza płodowego pępowina jest przed główką dziecka (lub częścią przodującą).

  • Ukryte wypadnięcie pępowiny

Dochodzi do niego, gdy pępowina znajduje się między częścią przodującą rodzącego się dziecka a ścianą miednicy. Wtedy lekarz nie jest w stanie jej wybadać podczas badania ginekologicznego. Ukryte przodowanie pępowiny można wykryć za pomocą USG.

Postępowanie w przypadku wypadnięcia pępowiny

Wypadnięcie pępowiny jest najczęściej wskazaniem do pilnego, natychmiastowego wykonania cięcia cesarskiego. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy możliwe jest szybkie zakończenie porodu siłami natury (często przy użyciu kleszczy lub wyciągacza próżniowego). Obecnie uważa się, że próba odprowadzenia pępowiny jest mało skuteczna, gdyż istnieje duże ryzyko, że ponownie wypadnie.

Czytaj: Próżnociąg i kleszcze położnicze: do czego służą w czasie porodu?

W momencie rozpoznania wypadniętej pępowiny jeden z lekarzy powinien, aż do momentu wydobycia dziecka, utrzymywać rękę w pochwie kobiety, aby chronić pępowinę przed zaciśnięciem i podtrzymywać część przodującą dziecka.

Jeśli kobieta nie znajduje się w szpitalu, a dopiero jest do niego transportowana, zaleca się np. wypełnienie pęcherza moczowego czy okrycie pępowiny ciepłą chustą, aby nie doprowadzać do skurczu naczyń. Korzystną pozycją w tej sytuacji jest pozycja kolankowo- łokciowa lub ułożenie kobiety na lewym boku.

Rokowania

Podczas wypadnięcia pępowiny dochodzi do zatrzymania krążenia krwi w pępowinie, a tym samym możliwego obumarcia płodu lub jego poważnego niedotlenienia, mającego groźne konsekwencje dla rozwoju dziecka w przyszłości. Obecnie określa się, że śmiertelność okołoporodowa dzieci w wyniku wypadnięcia pępowiny wynosi mniej niż 25%.

Dla stanu zdrowia i życia płodu najważniejsze znaczenie odgrywają:

  • Czas, który minął między wypadnięciem pępowiny a zakończeniem porodu - jeśli mija co najmniej godzina, umiera 50% dzieci
  • Szybkość ustalenia przez lekarzy rozpoznania
  • Położenie miednicowe lub poprzeczne płodu, które są mniej niebezpieczne w tej sytuacji
  • Dojrzałość płodu- umieralność u wcześniaków jest 4-krotnie wyższa
  • Zaburzenia czynności serca dziecka
  • Zielone wody płodowe i słabe tętnienie naczyń pępowinowych
  • Stopień wypadnięcia pępowiny- zwiększa się też wtedy ryzyko wtórnych infekcji
  • Rozwarcie szyjki macicy w momencie wypadnięcia

Wypadnięciu pępowiny nie można zapobiec, ale gdy rozpoznanie jest wczesne, a reakcja personelu medycznego szybka i prawidłowa, można uniknąć ciężkich dla zdrowia i życia dziecka powikłań.

Dobrze wiedzieć

Przodowanie pępowiny - czym jest?

Jest to analogiczna sytuacja do wypadnięcia pępowiny, tylko ma miejsce jeszcze przed pęknięciem pęcherza płodowego, czyli przed odejściem wód. Jeśli błony płodowe są zachowane różnicuje się przodowanie pępowiny z naczyniami błądzącymi.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W magazynie Dziecko Zakupy i My: ponad 200 polecanych produktów dla mamy, dziecka i kobiet w ciąży, a także inspiracje i porady dla całej rodziny! Sprawdź, jak zadbać o najbliższych – czytaj już za 3 zł!

Sprawdź
Dziecko zakupy i my
KOMENTARZE