Mastka u dziecka – czym jest mastka pod napletkiem i jak się jej pozbyć?

2019-02-14 11:56 Tomasz Nęcki, lekarz
Mastka
Autor: Getty images

Mastka to naturalnie produkowana wydzielina, która młodych rodziców może przyprawić o ból głowy. Najczęściej pojawiają się obawy, że dziecko nabawiło się jakiejś infekcji intymnej. Wyjaśniamy, czym więc jest mastka, dlaczego w ogóle powstaje i jaki sposób można ją bezpiecznie usunąć?

Ludzki organizm produkuje różne substancje, które pełnią bardzo różnorodne funkcje. Można tutaj wspomnieć o łoju, którego funkcją jest m.in. nawilżanie skóry, czy o pocie, który ma bardzo istotne znaczenie dla przebiegu termoregulacji. Wymienione substancje zwykle nie budzą żadnego niepokoju, inaczej bywa jednak w przypadku innej wydzieliny, którą jest mastka u dziecka.

Spis treści:

  1. Mastka u dziecka
  2. Mastka u chłopców
  3. Mastka u dziewczynek
  4. Zagrożenia dla zdrowia związane z mastką
  5. Usuwanie mastki

Mastka u dziecka

Mastka (ang. smegma) składa się ze złuszczonych komórek nabłonka, łoju oraz komórek bakteryjnych. Znaleźć ją można w okolicy narządów rozrodczych i jest ona białawą lub żółtawą substancją o gęstej, serowatej konsystencji. Funkcja mastki jest dość istotna, wydzielina ta zapewnia bowiem odpowiednie nawilżenie narządów rozrodczych – mastkę można więc nazwać w pełni naturalnym lubrykantem, który zapobiega suchości okolic intymnych oraz ich podrażnieniom.

W początkowych latach życia dziecka, mastki powstają niewielkie ilości, im jednak człowiek jest starszy, tym produkcja tej substancji narasta i największe natężenie osiąga wraz z wejściem w okres dojrzałości płciowej.

Mastka u chłopców

Mastka kojarzy się przede wszystkim z płcią męską i rzeczywiście to u jej przedstawicieli najłatwiej ją zauważyć. Gromadzi się ona przede wszystkim w okolicy żołędzi prącia, zwykle pod napletkiem. Najwięcej mastki zaobserwować można u tych chłopców, którzy są nieobrzezani. Mastka u chłopca zawiera wymienione powyżej elementy, poza którymi znajdować się w niej mogą również i resztki moczu oraz – w przypadku oczywiście odpowiednio dojrzałych chłopców i mężczyzn – resztki nasienia.

Czytaj:

Obrzezanie chłopców: co warto wiedzieć o tym zabiegu?

Intymne problemy małych chłopców: wodniak jądra, wędrujące jądro, wąski napletek

Mastka u dziewczynek

Choć nieczęsto się o tym mówi, to jednak mastka pojawia się nie tylko u chłopców, ale i u dziewczynek. Inna jest oczywiście okolica, w której gromadzi się ta substancja u przedstawicielek płci żeńskiej – mastka u dziewcząt pojawia się bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie napletka żołędzi łechtaczki. Funkcja tej wydzieliny u dziewczynek jest analogiczna jak u chłopców – mastka przede wszystkim zapewnia odpowiednie nawilżenie okolic intymnych.

Czytaj: Infekcje intymne u dziewczynek

Zagrożenia dla zdrowia związane z mastką

Rodzice, którzy widzą u swojego syna nagromadzenie białawej wydzieliny w obrębie jego prącia, mogą mieć obawy, że doszło u niego do jakiejś choroby, np. zakażenia grzybiczego. W praktyce jednak gromadzenie się mastki jest w pełni naturalne – nie stwarza ona żadnego zagrożenia dla zdrowia. W przeszłości podejrzewano, że mastka może zwiększać zagrożenie rozwoju raka prącia lub nowotworu złośliwego łechtaczki, ostatecznie okazało się jednak, że wydzielina ta nie nasila możliwości wystąpienia tych poważnych schorzeń.

Mastka nie stwarza więc żadnego zagrożenia, pojawia się tutaj jednak pewne „ale”. Otóż wydzielina jest niegroźna dopóty, dopóki jest ona regularnie usuwana. Nadmierne nagromadzenie mastki może być przyczyną różnorodnych problemów – zdarza się bowiem, że gdy w okolicy członka nagromadzą się jej duże ilości, skutkuje to trudnościami ze zsunięciem napletka z prącia. Nasila to również ryzyko wystąpienia zaczerwienienia członka, pojawiać się może uczucie podrażnienia, jak i rozwinąć się może stan zapalny prącia. Mastka u dziewcząt, kiedy nagromadzą się u nich zbyt duże ilości, również może skutkować zaczerwienieniem, obrzękiem czy rozwojem stanu zapalnego okolic intymnych. Wydzieliny tej trzeba więc z całą pewnością się pozbywać, pojawia się tutaj jednak pytania: jak usunąć mastkę?

Usuwanie mastki

W celu zapobiegania nadmiernemu gromadzeniu się mastki i związanym z tym zjawiskiem problemów, wystarczająca jest jedna rzecz: utrzymywanie właściwej higieny okolic intymnych. Do tego celu wystarczy nawet zwykła woda: u dziecka należy po prostu delikatnie, w trakcie kąpieli, oczyszczać jego prącie czy okolice łechtaczki. Warto tutaj podkreślić, że istotny jest dobór stosowanych podczas tego kosmetyków – należy korzystać z łagodnych (najlepiej przeznaczonych do oczyszczania okolic intymnych) preparatów. Wszelkie środki kosmetyczne, zawierające intensywne substancje zapachowe, do mycia dziecięcych narządów rozrodczych są nieodpowiednie.

Warto podkreślić, że do pozbycia się mastki wystarczają naprawdę podstawowe zabiegi higieniczne. Nie zaleca się wykorzystywać w tym celu patyczków czy wacików kosmetycznych – stosowanie ich stwarza bowiem zagrożenie doprowadzenia do podrażnienia narządów rozrodczych.

UWAGA: bardzo ważne jest to, jak dbamy o higienę okolic intymnych u najmłodszych chłopców. Otóż u nich napletek – i to nawet do trzeciego roku życia – może być przytwierdzony do prącia. Absolutnie nie wolno próbować zsuwać go na siłę w celu usunięcia mastki. Stan ten jest w pełni fizjologiczny i u tak małych dzieci oczyszczanie narządów rozrodczych (do czasu, aż napletek stanie się ruchomy) powinno być ograniczone do wyeksponowanych części tych organów.

Czytaj: Napletek: co to jest napletek i co robić, gdy napletek u dziecka nie schodzi

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, co jeść w ciąży, by nie mieć anemii i jakie nazwisko może nosić nowo narodzone dziecko. Przeczytaj również o tym, jak uniknąć błędów przy karmieniu piersią i dowiedz się, co czuje rodzący się maluch

Kup dostęp od 2,50 zł
okladka m jak mama 1/20
KOMENTARZE