Różyczka u dziecka - objawy, leczenie, powikłania różyczki u dzieci

2020-02-18 12:25 Tomasz Nęcki, lekarz, Konsultacja: dr hab. n. med. Eugeniusz Małafiej, mikrobiolog, Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi
Różyczka u dzieci
Autor: Getty images Różyczka u dziecka należy do wirusowych chorób zakaźnych wieku dziecięcego.

Różyczka u dziecka należy do wirusowych chorób zakaźnych wieku dziecięcego. Może mieć różny przebieg i może zakończyć się groźnymi powikłaniami. Różyczka ma charakterystyczne objawy, mimo to warto wiedzieć, jak ją rozpoznać. Dowiedz się, jak wygląda wysypka przy różyczce u dzieci.

Różyczka u dziecka jest chorobą, którą objawia się charakterystyczną wysypką. Po raz pierwszy różyczkę opisano już w 1740 roku. Od tego czasu co kilka lat w różnych rejonach świata odnotowywano znaczne ilości zachorowań na tę jednostkę.

Sytuacja zaczęła się diametralnie zmieniać od 1969 roku, kiedy to dostępne stało się szczepienie przeciwko różyczce. Im bardziej stawało się powszechne, tym bardziej zmniejszała się liczba zachorowań. Taki trend trwa do dziś – różyczka u dzieci obecnie nie występuje często, ale pojawia się niekiedy, choćby ze względu na trendy antyszczepionkowe.

Z artykułu dowiesz się:

  1. Jak można zarazić się różyczką?
  2. Czy różyczka jest groźna dla kobiet w ciąży?
  3. Jakie są objawy różyczki u dziecka?
  4. Jak wygląda wysypka przy różyczce u dziecka?
  5. Jak stawia się diagnozę różyczki u dziecka?
  6. Czy różyczka u dziecka może prowadzić do powikłań?
  7. Jak przebiega leczenie różyczki u dziecka?
  8. Jak zapobiegać różyczce u dziecka?

Jak można zarazić się różyczką?

Różyczka u dziecka to choroba wirusowa. Patogen, który ją wywołuje, zaraża wyłącznie ludzi, w związku z czym zakazić się różyczką można tylko od innego człowieka.

Różne są możliwe drogi przenoszenia infekcji – najczęściej wirus różyczki przenosi się drogą kropelkową i zarażamy się nim poprzez wdychanie patogenu wraz z powietrzem.

Zakaźne jednak są również i różne wydzieliny oraz wydaliny osoby chorej na różyczkę, bo zarówno wydzielina z jamy nosowej, jak i kał, krew czy mocz.

Różyczka jest schorzeniem dość podstępnym: może zarażać innych ludzi przez około 7 dni przed pojawieniem się jakichkolwiek objawów choroby oraz przez tydzień od momentu wystąpienia związanych z różyczką dolegliwości.

Różyczka może wystąpić w każdym wieku: u młodego dorosłego, jak i u seniora. Najczęściej jednak obserwuje się ją u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Czy różyczka jest groźna dla kobiet w ciąży?

Różyczką można się zarazić także w okresie płodowym. Infekcja może bowiem przenosić się z chorującej na różyczkę ciężarnej na płód rozwijający się w jej macicy. Taka sytuacja jest bardzo groźna: jeżeli kobieta w stanie błogosławionym zachoruje na różyczkę w pierwszym trymestrze ciąży, to wtedy istnieje największe ryzyko wystąpienia różnych powikłań tego problemu. 

Może dojść nawet do poronienia lub do urodzenia martwego dziecka. Możliwe jest również wystąpienie zespołu różyczki wrodzonej, prowadzącego do wielu różnych zaburzeń, wśród których wymieniane są m.in.:

  • wady serca (np. ubytek przegrody międzykomorowej)
  • nieprawidłowości dotyczące narządów zmysłów (np. wady słuchu, zaćma i jaskra)
  • problemy neurologiczne (np. mikrocefalia).

Czytaj: Jak rozpoznać różyczkę w ciąży?

Odra - objawy i leczenie odry u dzieci. Czy choroba jest groźna?

Jakie są objawy różyczki u dziecka?

Różyczka u dziecka szczęśliwie przebiega zazwyczaj łagodnie – część chorych nawet nie wie, że zachorowało właśnie na tę chorobę. Możliwy jest również całkowicie bezobjawowy przebieg różyczki. Początkowo występować mogą dolegliwości sugerujące zdecydowanie inną infekcję, taką jak np. przeziębienie. Mogą nimi być:

W przypadku typowej różyczki u dziecka pojawiają się jednak ostatecznie inne objawy, które nasuwają już podejrzenie właśnie tej choroby. Mowa tutaj o powiększeniu węzłów chłonnych w obrębie karku, szyi oraz za uszami, a także o wysypce.

Czytaj: Grypa czy przeziębienie - jak odróżnić od siebie te dwie choroby?

Jak wygląda wysypka przy różyczce u dziecka?

Wysypka to najbardziej charakterystyczny dla różyczki u dziecka objaw: pojawia się ona za uszami, w obrębie twarzy, a po upływie około 24 godzin zaczyna ona zstępować niżej, ku tułowiowi i kończynom.

Wysypka ma postać różowawych, drobnych plamek i utrzymuje się zwykle przez około 2-3 dni – po tym czasie zmiany skórne stają się bledsze, aż w końcu ustępują bez pozostawienia jakichkolwiek śladów.

Wszystkie z wymienionych objawów nie pojawiają się od razu po kontakcie z osobą chorą na różyczkę – w rzeczywistości okres inkubacji (czyli czas od zarażenia do momentu wystąpienia objawów choroby) w przypadku różyczki sięga dwóch-trzech tygodni.

Czytaj: Plamki i krostki: jak rozpoznać, o czym świadczy wysypka u dziecka?

Ospa u niemowlaka: zarażenie, objawy, leczenie ospy i pielęgnacja niemowlęcia z ospą

Jak stawia się diagnozę różyczki u dziecka?

Różyczkę – zwłaszcza w postaci przebiegającej z wysypką – rozpoznaje się zwykle na podstawie samego tylko badania fizykalnego. Stwierdzenie, że dziecko ma charakterystyczne dla tej jednostki objawy, zazwyczaj jest wystarczające do postawienia diagnozy.

W diagnostyce różyczki u dziecka nie przeprowadza się jakichś szczególnych badań (np. serologicznych czy polegających na izolacji wirusa z jakichś materiałów pochodzących od pacjentów).

Bywają one zlecane raczej tylko u ciężarnych, u których ewentualna choroba mogłaby zagrozić ich rozwijającemu się dziecku oraz u tych noworodków, u których istnieje podejrzenie wystąpienia różyczki wrodzonej.

Czy różyczka u dziecka może prowadzić do powikłań?

Różyczka u dziecka uznawana jest raczej za łagodne schorzenie, co więcej – przebycie jej zapewnia trwałą odporność organizmu przeciwko wywołującemu schorzenie wirusowi. W bardzo rzadkich przypadkach dochodzić może do zapalenia stawów czy do rozwinięcia się różyczkowego zapalenia mózgu.

Najgroźniejsze jest zachorowanie na różyczkę w ciąży, bo ten właśnie problem może skutkować tym, że na świat przyjdzie dziecko z różnorodnymi wadami, których tak naprawdę nie będzie można w pełni cofnąć, a które – co gorsza – w trakcie jego życia będą mogły ulegać jeszcze nasileniu.

Jak przebiega leczenie różyczki u dziecka?

Nie ma żadnego przyczynowego leczenia różyczki u dziecka – nie istnieją leki, które wpływałyby na odpowiedzialnego za tę jednostkę wirusa. W przypadku tego schorzenia wykorzystywane jest leczenie objawowe i ono tak naprawdę jest w pełni wystarczające – objawy różyczki, czy to przy stosowaniu leczenia, czy też przy jego braku, samoistnie ustępują w ciągu kilku dni od ich wystąpienia.

Maluch, który zachoruje na różyczkę, powinien po prostu pozostać przez pewien czas w domu – wskazany jest wtedy odpoczynek. Oprócz tego bardzo ważne jest pamiętanie o tym, aby dziecku piło więcej niż zwykle płynów. Wspomagająco można podawać mu leki o działaniu przeciwgorączkowym, takie jak np. ibuprofen czy paracetamol.

Czytaj: Aktualny kalendarz szczepień obowiązkowych

Jak zapobiegać różyczce u dziecka?

Tak jak wspomniano wyżej, przebycie różyczki zapewnia odporność na tę chorobę już do końca życia. Aby dziecko uzyskało odporność na różyczkę nie trzeba jednak czekać, aż nasza pociecha zetknie się z kimś chorującym na tę jednostkę – dostępne są, jak również już nadmieniano, szczepienia przeciwko różyczce.

Należą one do grona szczepień obowiązkowych i szczepienie przeciwko tej jednostce podawane jest wraz ze szczepieniem przeciwko odrze i śwince (jest to szczepionka skojarzona).

Po przebyciu obowiązkowych szczepień przeciwko różyczce nie ma już konieczności ponownego zaszczepienia się w wieku dorosłym.

Jedną uwagę należy tutaj jednak skierować ku tym kobietom, które planują zajście w ciążę. Takie pacjentki powinny przed staraniami o dziecko zastanowić się, czy przechorowały różyczkę oraz sprawdzić, czy miały one wykonywane szczepienia przeciwko tej chorobie.

Jeżeli bowiem istnieją jakieś wątpliwości, korzystne może być przeprowadzenie badań w kierunku obecności we krwi przeciwciał klasy IgG przeciwko wirusowi różyczki.

W sytuacji, gdy wynik badania będzie ujemny, przed zajściem w ciążę najkorzystniejsze jest zaszczepienie się przeciwko różyczce – co prawda sprawia to, że starania o dziecko należy odłożyć na okres około trzech miesięcy, zmniejsza to jednak zdecydowanie ryzyko tego, że na świat przyjdzie dziecko z zespołem różyczki wrodzonej.

Przeczytaj także: Choroba bostońska (bostonka)

Choroby GROŹNE W CIĄŻY: zobacz jakich chorób się WYSTRZEGAĆ!

Trzydniówka u dziecka: czy trzeba iść do lekarza?

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE