Wirusowe zapalenie wątroby typu A. Jakie są objawy WZW typu A?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A
Autor: Getty images

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) spowodowane jest wirusem (HAV). WZW typu A - znane także jako żółtaczka pokarmowa lub choroba brudnych rąk - jest przyczyną ok. 1.5 miliona przypadków ostrego zapalenia wątroby rocznie. Jak objawia się i jak można się zarazić wirusowym zapaleniem wątroby typu A?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A to choroba wywołana wirusem zapalenia wątroby typu A. Wirus występuje najczęściej w krajach rozwijających się, gdzie warunki sanitarne i higieniczne są na niskim poziomie. Należą do nich kraje Azji Południowej, Afryki Środkowej i Południowej.

Do niedawna Polska oraz inne kraje rozwinięte były miejscami, w których wirus WZW typu A występował rzadko. W ostatnich latach odnotowano jednak aż 85-krotny wzrost zapadalności na wirusowe zapalenie wątroby typu A, w związku z tym bardzo ważna jest znajomość pierwszych objawów choroby zwanej żółtaczka pokarmową oraz metody jej leczenia. 

Spis treści:

  1. Drogi zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu A
  2. Jakie są objawy WZW typu A?
  3. Leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu A
  4. Jakie są rokowania w wirusowym zapaleniu wątroby typu A
  5. Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby A

Drogi zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu A

Jedynym rezerwuarem wirusa WZW typu A jest człowiek. Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest tzw. „chorobą brudnych rąk”, a więc związane jest z niedostateczną higieną rąk oraz spożywaniem nieodpowiednio przygotowanych posiłków, w tym niemytych warzyw i owoców lub piciem skażonej wody - stąd inna nazwa choroby: żółtaczka pokarmowa.

Poza drogą pokarmową wirus zapalenia wątroby typu A szerzy się również przez kontakt z osobą chorą. Osoba zakażona jest zakaźna dla otoczenia na 14-21 dni przed do około siedmiu dni po wystąpieniu objawów klinicznych.

Zakażenie możliwe jest również przez kontakt seksualny z osobą chorą oraz drogą krwionośną poprzez użycie skażonej igły u narkomanów.

Do największych czynników ryzyka infekcji wirusem zapalenia wątroby typu A należą:

  • bliski kontakt z chorym
  • podróż do kraju częstego występowania HAV
  • spożywanie owoców morza, zwłaszcza surowych ostrych z nieznanego źródła
  • picie nieprzegotowanej wody z kranu lub nieznanego źródła, a także picie napojów z lodem w krajach częstego występowania HAV
  • kontakty seksualne, zwłaszcza analne
  • usuwanie odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz konserwacja służących do tego urządzeń.
  • kontakty z dziećmi uczęszczającymi do żłobków lub przedszkoli

Czytaj: Bezpiecznie pod palmami, czyli o szczepieniach przed podróżą

Jakie są objawy WZW typu A?

Okres od zakażenia się do wystąpienia pierwszych objawów może wynosić od 15 do 50 dni (średnio 30 dni). W pierwszym okresie choroby występują objawy grypopodobne – osłabienie, gorączka, męczliwość, bóle mięśni i stawów. W kolejnym okresie dołączają się objawy ze strony układu pokarmowego, nudności, ból brzucha.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A występuje najczęściej w postaci bezżółtaczkowej, z nieznacznym tylko powiększeniem wątroby i podwyższeniem enzymów wątrobowych nieznacznie powyżej normy. W przypadku postaci żółtaczkowej do objawów dołącza się również ściemnienie moczu i odbarwienie stolca.

Objawy ogólne nie są nasilone i najczęściej ustępują po 3-4 dniach, zwiększone wartości enzymów wątrobowych utrzymują się natomiast aż do 4 tygodniu po wyleczeniu.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A nie powoduje nieodwracalnego uszkodzenia wątroby i nie przechodzi w stan przewlekłego zapalenia wątroby.

Podejrzenie zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A stawiane jest na podstawie stwierdzenia objawów klinicznych oraz obecności czynników ryzyka. Ostateczne rozpoznanie ustalane jest na podstawie obecności we krwi przeciwciał anty-HAV w klasie IgM.

Obecność przeciwciał w tej klasie świadczy o nowym, aktywnym zakażeniu. Klasa IgG przeciwciał świadczy o przebytym, wyleczonym zapaleniu wątroby typu A. Przeciwciała anty-HAV w klasie IgM stopniowo, w miare zdrowienia, zastępowane są przeciwciałami klasy IgG, które pozostają we krwi do końca życia.

Leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu A

Nie ma specyficznego leku na wirusowe zapalenie wątroby typu A. Leczenie polega wyłącznie na łagodzeniu dolegliwości ze strony układu pokarmowego, czy obniżanie gorączki. W związku z faktem, iż wirus atakuje wątrobę należy unikać leków, które są metabolizowane w wątrobie.

W okresie choroby i rekonwalescencji należy unikać aktywności fizycznej, w przypadku złego samopoczucia w fazie ostrej wskazany jest odpoczynek w łóżku. W ostrej fazie choroby należy stosować dietę lekkostrawną w proporcji 70% łatwo przyswajalne węglowodany, 10–20% tłuszcze i 10% białka, ze stopniowym rozszerzaniem zgodnie z indywidualną tolerancją.

Powrót do zwykłej diety zalecany jest stopniowo w ciągu pół roku. Należy dbać o odpowiednie nawodnienie, pijąc ok. 2,5 litra wody na dobę. Zdecydowanie przeciwwskazane jest spożywanie alkoholu, nawet w małych ilościach, przez pół roku od zakażenia, zaleca się również jego znaczne ograniczenie w późniejszym okresie.

Jakie są rokowania w wirusowym zapaleniu wątroby typu A

Bardzo rzadko, częściej u osób po 50. r. ż. i z przewlekłą chorobą wątroby na innym tle, występuje nadostre lub piorunujące zapalenie (ostra niewydolność wątroby), które jest chorobą potencjalnie śmiertelną, wymagającą intensywnego leczenia i hospitalizacji.

W pozostałych przypadkach jednak rokowanie jest pomyślne, śmiertelność wynosi ok. 0,14%, jednak u pacjentów powyżej 40. roku życia, w związku ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nadostrego zapalenia wątroby śmiertelność wzrasta dwudziestokrotnie. Przebieg choroby może być przedłużone, a objawy obniżające komfort życia mogą występować aż do 6 miesięcy po infekcji.

Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A

Wirusowe zapalenie wątroby typu A to choroba, której można uniknąć. Istnieje szczepionka zawierająca inaktywowany (zabity) wirus HAV, lub w formie szczepionki dwuwalentnej, dzięki której możliwe jest uzyskanie odporności zarówno na wirusowe zapalenie wątroby typu A jak i WZW typu B.

Szczepienia są szczególnie zalecane osobom wyjeżdżającym do krajów endemicznego występowania choroby, pracownikom służby zdrowia, żłobków, przedszkoli, pracującym w wojsku, pracownikom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, pracownikom oczyszczalni ścieków, obsługi urządzeń kanalizacyjnych i innych mających kontakt z nieczystościami, dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży, które nie chorowały na WZW A, pacjentom z przewlekłymi chorobami wątroby, zakażonym HIV, mężczyznom utrzymującym stosunki z mężczyznami.

Szczepionka jest w pełni bezpieczna, powikłania, które może wywołać to ból w miejscu wkłucia i krótkotrwały ból głowy. Szczepienie to ma udowodnione 99% skuteczności przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu A, a odporność po szczepieniu jest długotrwała.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A jest chorobą, której można uniknąć, poprzez szczepienia, a także poprzez stosowanie się do zasad higieny. Wyjeżdżając w regiony o wysokim wskaźniku występowania wirusa HAV należy szczególnie uważać na żywność, którą spożywamy, a także pić wodę mineralną z fabrycznie zamkniętych butelek.

Czytaj: Aktualny kalendarz szczepień - szczepienia obowiązkowe i zalecane

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
Podziel się opinią
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE