Ospa wietrzna u niemowlaka: objawy, leczenie i pielęgnacja

2019-10-24 11:49 Anna Jaworska, lekarz rodzinny
Ospa wietrzna u niemowlaka
Autor: Getty Images

Ospę wietrzną, wbrew pozorom, mogą złapać nie tylko dzieci w wieku przedszkolnym, ale także niemowlęta. Jakie są objawy ospy u niemowlaka i jak się ją leczy?

Dość powszechne jest przekonanie, że niemowlęta i roczne dzieci nie chorują na ospę wietrzną, ponieważ chronią je przeciwciała przekazane przez mamę podczas ciąży. Ta opinia jest błędna, ponieważ nawet jeśli mama przechorowała „wiatrówkę” w dzieciństwie, a w ciąży przekazała przeciwciała dziecku, to w ciągu kilku tygodni znikają one z organizmu malca. Dlatego już 3– czy 4-miesięczny szkrab może zachorować na ospę.

Spis treści:

  1. Jak niemowlę może zarazić się ospą wietrzną?
  2. Jakie są objawy ospy wietrznej u niemowlaka?
  3. Jak leczyć ospę wietrzną u niemowlaka?
  4. Jak pielęgnować niemowlę z ospą wietrzną?
  5. Kiedy po ospie można wyjść na spacer z dzieckiem?
  6. Czy niemowlę można zaszczepić na ospę?

Jak niemowlę może zarazić się ospą wietrzną?

Wirusa ospy można złapać nie tylko od osoby chorej na ospę, ale także od chorego z półpaścem. Sprawcą obu chorób jest ten sam wirus, który po zakażeniu wywołuje ospę wietrzną. Jednak po wyzdrowieniu nie znika z organizmu, pozostaje w nim uśpiony.

Gdy dojdzie do spadku odporności, co często dzieje się u osób starszych, ponownie daje o sobie znać. Ale wówczas nie wywołuje ospy wietrznej, lecz właśnie półpasiec. Chory na tę bolesną i przykrą chorobę zakaża wirusem, który u swojej ofiary wywołuje ospę wietrzną.

Wirus ospy jest bardzo zaraźliwy. Potrafi przenosić się na odległość kilkunastu metrów! Wystarczy przebywanie z chorym na ospę w jednym pokoju, aby złapać od niego zarazki.

Niemowlę może więc zarazić się ospą wietrzną zarówno od starszego rodzeństwa chorego na ospę, jak i od rodzica czy dziadków chorych na półpasiec.

Czytaj: Ospa wietrzna u dzieci: jak pomóc dziecku, które ma ospę

Powikłania ospy - czy mogą być groźne i jak ich unikać?

Dobrze wiedzieć

Wysyp wysypki

Na skórze malca są jednocześnie plamki, grudki, pęcherzyki i strupki. To dlatego, że wysypka pojawia się zwykle rzutami: do poprzednich wykwitów dołączają nowe. Mogą być wszędzie: na głowie, w buzi, w okolicy krocza.

Wolne od niej pozostają czasem tylko podeszwy stóp. Po kilku dniach, gdy nie pojawiają się już nowe rzuty, zmiany skórne stopniowo przysychają i znikają.

Warto wiedzieć
Oktaseptal - kwadrat

Autor: Unia

materiał partnera

Oktaseptal® to polski lek przyspieszający gojenie się ran. Działa bakteriobójczo, grzybobójczo i wirusobójczo. Stosuje się go w pediatrii do leczenia antyseptycznego niezbyt rozległych ran oraz dezynfekcji skóry i błon śluzowych oraz do dezynfekcji jamy ustnej.

Lek zachowuje swoje właściwości w ciągu całego okresu ważności. Jest wygodny w podaniu i wydajny. Nie szczypie.

Jakie są objawy ospy wietrznej u niemowlaka?

Od zakażenia do pojawienia się pierwszych objawów mijają zazwyczaj 2–3 tygodnie, zwykle 14 dni. Choroba u niemowląt zaczyna się gorączką i wysypką. Rzadko poprzedzają ją inne objawy ospy.

Wysypka najpierw pojawia się na główce, ale dość szybko „rozsypuje” się na resztę ciała. Początkowo zmiany skórne przypominają czerwone plamki i grudki. W ciągu kilku, kilkunastu godzin zmieniają się w pęcherzyki wypełnione przezroczystym, surowiczym płynem.

Przypominają one krople rosy na płatku róży, bo skóra wokół pęcherzyka jest zwykle zaczerwieniona. Płyn wkrótce mętnieje i pęcherzyk przysycha w strupek, który odpada, pozostawiając na kilka tygodni niewielkie przebarwienie. Pęcherzyki swędzą, dlatego dziecko jest rozdrażnione, marudne, traci apetyt i często popłakuje.

Czytaj: Ospa poronna - łagodna i skąpoobjawowa postać ospy wietrznej

Czy na ospę można zachorować drugi raz?

Jak leczyć ospę wietrzną u niemowlaka?

W przypadku ospy wietrznej u niemowlaka trzeba jak najszybciej wybrać się do lekarza. Wystarczy wizyta w przychodni – pediatra lub lekarz rodzinny bez trudu rozpozna ospę wietrzną. Choroba może prowadzić do powikłań, np. zapalenia móżdżku, opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenia płuc.

Ospa wietrzna u niemowlaka bywa naprawdę dokuczliwa. Dlatego lekarz może zdecydować o podaniu dziecku leku przeciwwirusowego: acyklowiru. Doradzi też, jak pielęgnować malca w chorobie, aby łagodzić przykre dolegliwości.

Czytaj: Blizny po ospie - jak pozbyć się blizn po ospie wietrznej

Jak pielęgnować niemowlę z ospą wietrzną?

  • W czasie ospy wietrznej nie można dziecku podawać preparatów z ibuprofenem. Wirus osłabia odporność dziecka, a ibuprofen może to jeszcze nasilić. Dlatego niemowlęciu podawaj wyłącznie paracetamol, który nie tylko obniża gorączkę, ale także łagodzi ból.

  • Gdy paracetamol niewystarczająco zbija temperaturę, zrób dziecku chłodne okłady na czoło i łydki.

  • Jeśli lekarz zlecił lek przeciwwirusowy w tabletkach, podziel tabletkę na odpowiednie porcje. Porcję skrusz między listkami folii, wysyp na łyżeczkę, dodaj odrobinę wody lub mleka i podaj dziecku. Lek ten można jednak zacząć podawać tylko na początku choroby. Rozpoczęcie terapii po 2–3 dniach od zachorowania nie ma już sensu. Podawaj lek tak często i tak długo, jak zalecił lekarz.

  • Pokutuje pogląd, że wysypkę w ospie wietrznej trzeba smarować płynnym pudrem. To błąd. Takie specyfiki dają chwilową ulgę, ale mogą sprzyjać nadkażeniu bakteryjnemu wykwitów skórnych.

  • Niektórzy lekarze polecają smarowanie 1-procentowym roztworem wodnym gencjany (to fioletowy płyn, który kupisz w aptece bez recepty). Nie nadaje się do tego roztwór alkoholowy, ponieważ po posmarowaniu będzie szczypał. Patyczkami do uszu nakłada się go punktowo na nowe wykwity. Niestety, jeśli zabrudzeniu ulegnie ubranko malca lub pościel, a trudno tego uniknąć, nie zawsze udaje się to wyprać.

  • Chory malec może niechętnie jeść. Nic dziwnego, być może ma zmiany w buzi, na śluzówkach. Warto mu wówczas podawać mleko częściej, ale małymi porcjami. Maluszka karmionego naturalnie nie należy odstawiać od piersi, bo w mleku są czynniki wzmacniające odporność.

Czytaj: Ospa w ciąży – co powinnaś zrobić, gdy miałaś kontakt z wirusem ospy?

Ważne!
  • To nieprawda, że dziecka chorego na ospę wietrzną nie można kąpać ani myć. Ten szkodliwy pogląd, który wciąż niestety pokutuje, przynosząc więcej szkody, niż pożytku. Dziecko wręcz trzeba myć, ponieważ brak codziennej toalety grozi powikłaniami, np. zakażeniem wykwitów (co może się skończyć pobytem w szpitalu zakaźnym). Oczywiście, malca trzeba myć bardzo delikatnie, aby nie zerwać pęcherzyków ani strupków. Po kąpieli skórę należy osuszać dotknięciami, bez pocierania ręcznikiem.

  • Przechorowanie ospy wietrznej zapewnia odporność na resztę życia. Do ponownego zakażenia dochodzi w wyjątkowych sytuacjach.

Kiedy po ospie można wyjść na spacer z dzieckiem?

Ospa wietrzna osłabia odporność na kilka tygodni. Dlatego już po wyzdrowieniu lepiej nie zabierać dziecka do miejsc, gdzie jest dużo ludzi, np. supermarketu. Pierwszy spacer po chorobie nie powinien trwać zbyt długo.

Najlepiej stopniowo wydłużać spacery, unikając wędrówek w deszczowe, chłodne lub wietrzne dni. W pogodne dni zaś warto osłaniać dziecko przed promieniami słonecznymi.

Czy niemowlę można zaszczepić na ospę?

Przed zachorowaniem na ospę wietrzną chroni szczepionka. Znajduje się w kalendarzu szczepień zalecanych, odpłatnych. Może ją dostać malec, który skończył 9 miesięcy, ale skuteczność jest większa, jeśli dziecko zostanie zaszczepione dopiero po pierwszych urodzinach (wówczas wystarczy jedna dawka).

Koszt szczepionki to 160-200 zł. Od 2009 roku szczepionka przeciwko ospie wietrznej jest bezpłatna dla dzieci z wybranych grup, np. z upośledzoną odpornością lub białaczką.

Sprawdź: Aktualny kalendarz szczepień dziecka - szczepienia obowiązkowe i zalecane

Źródło: miesięcznik "M jak mama"

OKTASEPTAL® (0,10 g + 2,00 g)/100 g, aerozol na skórę, roztwór (Octenidinum dihydrochloridum + Phenoxyethanolum) Wskazania do stosowania: Produkt leczniczy Oktaseptal działa bakteriobójczo, grzybobójczo i wirusobójczo. Jest przeznaczony do stosowania na niezbyt rozległe rany i do wielokrotnego krótkotrwałego leczenia antyseptycznego w obrębie błon śluzowych i sąsiednich tkanek przed procedurami diagnostycznymi oraz przed i po niedużych zabiegach operacyjnych (np. w ginekologii, urologii, proktologii, dermatologii, geriatrii, wenerologii, położnictwie, stomatologii itd.): do leczenia antyseptycznego niezbyt rozległych ran oraz dezynfekcji skóry i błon śluzowych; do dezynfekcji jamy ustnej, np. przy aftach, podrażnieniu spowodowanym noszeniem aparatu ortodontycznego lub protezy dentystycznej; przy opracowywaniu drobnych ran oparzeniowych i owrzodzeniowych; przy pielęgnacji nierozległych ran i szwów pooperacyjnych; przed i po badaniach diagnostycznych w obrębie żeńskich i męskich narządów płciowych, w tym pochwy, sromu, żołędzi prącia; przy czynnościach przed, w trakcie i po porodzie (m.in. do pielęgnacji krocza po jego nacięciu w trakcie porodu – episiotomii); przed i po zabiegach diagnostycznych w obrębie odbytu; przed i po cewnikowaniu pęcherza moczowego; przed czynnościami związanymi ze sztucznym zapłodnieniem; w pediatrii (m.in. do pielęgnacji kikuta pępowinowego); do ograniczonego czasowo wspomagającego leczenia antyseptycznego grzybicy międzypalcowej. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na oktenidyny dichlorowodorek, fenoksyetanol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Produktu leczniczego Oktaseptal nie należy stosować do płukania jamy brzusznej (np. śródoperacyjnie), pęcherza moczowego ani błony bębenkowej. Podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu: Zakłady Farmaceutyczne „UNIA” Spółdzielnia Pracy, ul. Chłodna 56/60, 00-872 Warszawa.

Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE