Syndrom dziecka potrząsanego(SBS): dlaczego potrząsanie niemowlakiem jest tak groźne?

2020-05-15 16:26 Agata Nowicka
Syndrom dziecka potrząsanego
Autor: Getty Images

Syndrom dziecka potrząsanego to zespół objawów, który pojawia się u niemowlaka wskutek gwałtownego potrząsania dzieckiem. Potrząsanie niemowlakiem to forma przemocy wobec dziecka i kończy się uszkodzeniem mózgu, problemami ze wzrokiem i słuchem, a w 25 proc. przypadków – śmiercią dziecka. Przeczytaj albo posłuchaj.

Potrząsanie dzieckiem (ang. shaken baby syndrome, w skrócie SBS) dotyczy zwykle niemowląt do 1. roku życia, ale czasem dotyka też starszych maluchów – do 3. roku życia.

Opiekunowie dopuszczający się potrząsania niemowlakiem uważają, że jest to metoda na uspokojenie niemowlęcia, a w rzeczywistości potrząsanie dzieckiem to forma przemocy wobec dziecka i sposób na wyładowanie frustracji. Potrząsanie dzieckiem to najczęstsza przyczyna upośledzeń i śmierci niemowląt.

Syndrom dziecka potrząsanego(SBS). Posłuchaj, dlaczego potrząsanie niemowlakiem jest groźne. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami

Jakie są skutki syndromu dziecka potrząsanego?

Dlaczego potrząsanie dzieckiem jest śmiertelnie niebezpieczne? Głowa niemowlęcia jest bardzo duża w stosunku do ciała – stanowi 25 procent całego ciała. Mięśnie szyi i karku są jeszcze słabe, a mózg jest miękki i wciąż się rozwija. Podczas gwałtownego potrząsania głowa kołysze się na wszystkie strony na wiotkiej szyi.

Skutkuje to przerywaniem naczyń w mózgu, krwawieniami i powstawaniem krwiaków. Zniszczenia powstają też w gałkach ocznych – dochodzi do krwawień do siatkówki oka, rozdarć i odwarstwień siatkówki. Uszkadzają się mięśnie, nerwy i ścięgna szyi, a także kręgosłup szyjny.

Wystarczy 4 sekundy potrząsania, by doszło do tych zniszczeń lub nawet śmierci! A większość potrząsanych dzieci jest potrząsana dłużej i częściej. Uwaga – uszkodzenia charakterystyczne dla syndromu dziecka potrząsanego powstają też wskutek podrzucania niemowlaka podczas zabawy, a także gwałtownego kołysania dziecka w wózku.

Konsekwencje potrząsania dzieckiem:

  • śmierć dziecka w ciągu kilku dni po urazie
  • ślepota lub uszkodzenie wzroku
  • padaczka, wodogłowie, paraliż, stan wegetacji, w późniejszym wieku upośledzenie umysłowe i rozwojowe, zaburzenia zachowania, niski iloraz inteligencji

Czytaj:

Jak uspokoić płaczące dziecko? 9 sposobów na płacz niemowlaka

Jak zapobiegać syndromowi dziecka potrząsanego?

Potrząsanie niemowlakiem jest szczególnie niebezpieczną formą przemocy wobec dziecka. Jej skutków nie widać na pierwszy rzut oka – nie pozostawia siniaków i ran, niemowlak nie mówi i nie może się poskarżyć. 

Potrząsane dziecko staje się rzeczywiście „spokojniejsze”: jest apatyczne, ospałe, może mieć problemy z oddychaniem i zaburzenia krążenia. Mogą pojawić się też wymioty, drżenie, a nawet śpiączka. Dziecko potrząsane słabo ssie i ma problemy z połykaniem, ma mały apetyt, nie uśmiecha się i nie gaworzy, nie podnosi główki, nie może skupić wzroku na poruszającym się przedmiocie.

Do potrząsania dzieckiem posuwają się niektóre matki z depresją poporodową. Szczególnie narażone na potrząsanie są dzieci z niechcianych ciąż, chore i z wadami wrodzonymi.

Rodzice sfrustrowani, którzy chcą za wszelką cenę uciszyć płaczące dziecko, powinni zdać sobie sprawę z tego, że niemowlę płacze 2-3 godziny na dobę. Niektóre maluchy (20-30 proc.) płaczą znacznie dłużej. Płacz to jedyny sposób malca na komunikację z otoczeniem, niemowlę tylko w ten sposób może dać znać, że jest głodne, jest mu za zimno, za ciepło, ma mokro, coś je boli, jest znudzone albo zaniepokojone i potrzebuje przytulenia.

Czasem dziecko płacze bez wyraźnego powodu i nie trzeba go na siłę uspokajać. Jeśli nie możesz wytrzymać płaczu dziecka, lepiej zostaw je w łóżeczku i wyjdź na chwilę do innego pomieszczenia. Możesz też zostawić dziecko pod opieką partnera czy kogoś z rodziny i wyjść z domu na godzinę, aby ochłonąć.

www.dlarodzinki.pl

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE