Rozwój mowy u dziecka. Jak pomóc niemowlakowi uczyć się mówić?

2008-05-13 16:45 Centrum Medyczne LIM w Warszawie|Danuta A. Matukiewicz|logopeda

Dziecko intensywnie się uczy od dnia swoich narodzin. Możesz zrobić wiele, by ułatwić mu wypowiedzenie pierwszych słów. Prawidłowy rozwój mowy u dziecka to ważny etap kształtowania i rozwoju jego osobowości. Dzięki umiejętności mówienia potrafi opisać świat, porozumiewać się z otoczeniem, wyrażać swoje uczucia. Dlatego tak ważne jest, by od pierwszych dni mówić do dziecka, ćwiczyć jego słuch i aparat mowy. Sprawdź, jak pomóc niemowlakowi w nauce mowy!

Pamiętaj, że ucho niemowlaka po narodzeniu pracuje pełną parą. Ono trenuje jeszcze u mamy w brzuchu, kiedy to ok. 5 miesiąca ciąży zaczyna reagować na dźwięki, a nawet identyfikuje głos mamy. Trening ten trzeba kontynuować, mówiąc do maluszka, bo od początku prawidłowo usłyszane przez dziecko dźwięki nigdy nie zostaną wadliwie opanowane w późniejszym rozwoju mowy!

Zapoznaj się z kalendarzem rozwoju dziecka >>>

Kiedy maluch krzyczy i płacze, trenuje głos

Pierwsza faza rozwoju mowy to okres od 1. do 6. miesiąca życia. Pierwszym komunikatem między mamą a dzieckiem jest jego krzyk i płacz. Już w tych nieartykułowanych dźwiękach słyszysz, jak brzmią samogłoski a, u, e. W 2.–3. miesiącu życia dziecko wydaje już bardziej wyraziste dźwięki zwane głużeniem. Przybierają akustyczną postać głoski g,g,g,g, agg, uuu, eee.

Uwaga! Przez etap głużenia przechodzą wszystkie dzieci, nawet niesłyszące. Dlatego jeśli maluch milknie po 3. miesiącu życia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem audiologiem, który sprawdzi słuch dziecka. Sama w warunkach domowych możesz sprawdzić, czy dziecko odwraca główkę w kierunku dźwięku. W okresie głużenia baw się z dzieckiem, naśladując je i rozwijając mowę dźwiękami, które na razie są nieartykułowane.

Czytaj: Z niemowlakiem u logopedy – czy warto kontrolować rozwój mowy u małego dziecka?

Dobrze wiedzieć

Od czego zacząć naukę mowy?

Warto pamiętać o zasadzie stopniowania trudności. Najpierw ćwicz dźwięk w formie pojedynczej samogłoski i spółgłoski, potem sylabę i wyrazy jedno-, dwu- i trzysylabowe. Ćwiczenia w początkowym okresie (2.–3. miesiąc życia) powinny być wykonywane szeptem. Potem możesz przejść do nucenia półgłosem.

Starsze niemowlę potrafi już nucić sobie z mamą do snu: a,a,a, e,e,e. Taka zabawa samogłoskami umożliwia dziecku bezpośrednią obserwację ruchu warg i mimiki twarzy matki. Czasem podczas takiej „rozmowy” dziecko próbuje wkładać rączkę do buzi mamy – to dlatego, że chce dokładniej poznać za pomocą dotyku wydawane przez nią dźwięki. Oczywiście należy umożliwić to dziecku, gdyż odbiera ono dźwięk nie tylko za pomocą słuchu, ale także dzięki przewodnictwu kostnemu. Silnie unerwione paluszki rąk poprzez dotyk właściwie „odczytają” nawet najtrudniejsze dźwięki i poprawnie zarejestrują je w korze mózgowej.

Pierwsze sylaby niemowlaka

Na początku 5. miesiąca życia maluch zaczyna gaworzyć. Świadomie próbuje wymawiać długie ciągi sylab: „ma-ma-ma”, „ba-ba-ba”, „da-da-da”. Łatwiej się tego nauczy, gdy będzie mógł naśladować, jak robi to mama. Pod koniec 5. miesiąca życia potrafi powiedzieć „mama” z akcentem na pierwszej sylabie. Około 8. miesiąca życia malec zaczyna koncentrować się na rozwoju ruchowym: siada, przewraca się na boki, chwytając się rękami, staje na nóżki, zaczyna raczkować. W tym okresie kończy się ważny etap w jego rozwoju, który był przeznaczony na usprawnianie narządów mowy. Teraz już znacznie rzadziej maluch będzie leżał, spoglądając na twarz rodzica. Dlatego jak najczęściej (np. podczas rutynowych zabiegów pielęgnacyjnych) powinnaś ćwiczyć jego aparat mowy. Około 1. roku życia, gdy dziecko zaczyna chodzić, w jego słowniku znajduje się ok. 30 słów. Używa też sprawnie wyrazów dźwiękonaśladowczych, naśladując odgłosy np. zwierząt. Na każdym etapie nauki ważne jest, by dużo mówić do malca.

Polecamy wideo: Kiedy trzeba iść z dzieckiem do logopedy?

miesięcznik "M jak mama"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE