- Tokofobia to skrajny lęk przed porodem, który wykracza poza typowy stres związany z ciążą.
- Gdy relaksacja i szkoła rodzenia nie pomagają, warto skorzystać ze wsparcia psychologa lub psychoterapeuty.
- Skuteczne mogą być m.in. terapia poznawczo-behawioralna (CBT) oraz terapia EMDR.
- W niektórych przypadkach lekarz może rozważyć leczenie farmakologiczne bezpieczne dla ciężarnej.
- Jeśli mimo wsparcia lęk pozostaje bardzo silny, kobieta ma prawo omówić z lekarzem planowe cesarskie cięcie.
Ogromny lęk przed porodem. Kiedy zwykły relaks nie pomaga
Niemal każda przyszła mama odczuwa stres przed dniem rozwiązania, ale czasem ten strach jest po prostu paraliżujący. Jeśli na samą myśl o porodzie brakuje ci tchu, a standardowe techniki relaksacyjne czy szkoły rodzenia zupełnie nie zdają egzaminu, może to być tak zwana tokofobia, czyli skrajny lęk przed urodzeniem dziecka. W takich sytuacjach ciepła kąpiel, muzyka i głębokie oddychanie to zdecydowanie za mało, aby poczuć się bezpiecznie.
Jak czytamy w wytycznych brytyjskiej organizacji zdrowotnej NHS Wales, w przypadku tak silnego lęku kluczowe jest profesjonalne wsparcie psychologiczne. Zamiast zmuszać się do kolejnych domowych ćwiczeń wyciszających, warto poszukać pomocy u specjalistów, którzy na co dzień zajmują się zdrowiem psychicznym kobiet w ciąży. Czasem podłożem takiego strachu są wcześniejsze trudne przejścia, na przykład poronienie lub trudny poprzedni poród, co wymaga bardzo delikatnego i fachowego podejścia.
Skuteczne terapie na strach przed porodem. Co warto wybrać?
Kiedy domowe sposoby zawodzą, z pomocą przychodzą konkretne formy terapii, które pomagają poukładać myśli i oswoić największe obawy:
- Terapia poznawczo-behawioralna (w skrócie CBT), która uczy, jak radzić sobie z natłokiem czarnych myśli i narastającą paniką
- Terapia odwrażliwiania (znana jako EMDR), która jest szczególnie polecana mamom z bardzo ciężkimi i bolesnymi przeżyciami z przeszłości
- Wspólne i dokładne zaplanowanie porodu, w tym szczera rozmowa z położną o wszystkich dostępnych opcjach znieczulenia i łagodzenia bólu
Warto pamiętać, aby w przypadku wcześniejszych trudnych przeżyć omijać terapie oparte na jednorazowym i gwałtownym wracaniu do bolesnych wspomnień. Zdecydowanie lepszym wyborem jest powolna i bezpieczna praca nad emocjami z zaufanym terapeutą.
Leki na silny stres w ciąży. Jak wygląda leczenie u mamy?
Bywa tak, że same rozmowy w gabinecie nie przynoszą wystarczającej ulgi i lekarz psychiatra może zaproponować włączenie leków wyciszających. Wytyczne Amerykańskiego Kolegium Położników i Ginekologów jasno mówią, że nieleczony, bardzo silny stres matki również jest sporym obciążeniem dla rozwijającego się malucha. Dlatego wspólnie z lekarzem dobrym pomysłem może być rozważenie zażywania odpowiednich dla ciąży tabletek, zawsze zaczynając od najmniejszej skutecznej dawki.
Ważne jest to, aby nie skakać po różnych lekach i trzymać się jednego, sprawdzonego rozwiązania, które ustali lekarz. Medycy odradzają stosowanie silnych, doraźnych tabletek uspokajających, ponieważ mogą one sprawić, że noworodek po narodzinach będzie nadmiernie senny i będzie potrzebował pomocy na oddziale noworodkowym. Co równie istotne, pod koniec ciąży nie należy nagle odstawiać przyjmowanych leków, aby uniknąć u mamy nieprzyjemnych objawów, takich jak uciążliwe zawroty głowy czy ogromne zmęczenie.
Czy paniczny strach przed porodem to powód do cesarki?
Jeśli odczuwasz tak potężny lęk, że naturalne rozwiązanie wydaje ci się całkowicie niemożliwe, masz prawo porozmawiać ze swoim lekarzem o cesarskim cięciu. Zazwyczaj personel szpitala najpierw zaoferuje ci wsparcie psychologiczne oraz dokładnie omówi metody znieczulenia, aby spróbować rozwiać twoje największe wątpliwości. Ciekawe i bardzo pomocne może okazać się też wcześniejsze odwiedzenie sali porodowej razem z osobą, która wspiera cię psychicznie, aby na spokojnie oswoić się z tym miejscem. Jeśli jednak po tych wszystkich szczerych rozmowach i próbach wsparcia nadal czujesz, że nie dasz rady urodzić naturalnie, lekarze powinni uszanować twój wybór i zaplanować zabieg na oddziale położniczym.