Witaminy przed ciążą: jakie witaminy są potrzebne przed ciążą i w kolejnych trymestrach ciąży

2012-07-27 17:26 Agnieszka Roszkowska, konsultacja: dr n. med. Paweł Kubik, ginekolog położnik, Szpital Ginekologiczno-Położniczy im. Świętej Rodziny w Warszawie
witaminy w ciąży
Autor: thinkstockphotos.com Powodów, dla których powinnaś łykać witaminy w ciąży jest wiele!

Jeśli nie zapewnisz sobie odpowiedniej ilości witamin przed ciążą, może to mieć zły wpływ nie tylko na twoje zdrowie, ale też na rozwój dziecka. Które witaminy odgrywają ważną rolę przed ciążą i w kolejnych trymestrach ciąży?

Powiedzenie, że witaminy w ciąży są bardzo ważne, to truizm, ale tak rzeczywiście jest. Potrzebujesz ich teraz znacznie więcej niż do tej pory, bo są niezbędne do prawidłowego rozwoju twojego dziecka. Przeczytaj, które z nich są szczególnie potrzebne w kolejnych trymestrach ciąży. A nawet trochę wcześniej...

Witaminy potrzebne przed ciążą

Jest taka witamina, o której trzeba pomyśleć już na etapie planowania ciąży – to kwas foliowy (czyli witamina B9), który jest najważniejszy przed ciążą oraz na samym jej początku. Jego niedobór w tym czasie sprzyja powstawaniu u płodu poważnych wad centralnego układu nerwowego (rozszczep kręgosłupa, bezmózgowie, wodogłowie itd.). Dlatego kobiety planujące macierzyństwo powinny mieć nawyk przyjmowania kwasu foliowego w tabletkach. By zgromadzić odpowiednią ilość kwasu foliowego, najlepiej przyjmować go codziennie w dawce 0,4 mg przez co najmniej sześć tygodni przed planowaną ciążą.

Witaminy potrzebne w pierwszym trymestrze ciąży

Aż do końca 1. trymestru nadal należy stosować preparat z kwasem foliowym – w tej samej ilości, co dotychczas (a jeśli kiedyś urodziłaś już dziecko z wadą układu nerwowego, powinnaś przyjmować 4 mg B9 dziennie). Kwas foliowy zawierają: ciemnozielone warzywa (szpinak, brokuły, brukselka, szparagi, kapusta włoska), natka i korzeń pietruszki, papryka, owoce kiwi i wiele innych produktów. Jednak według specjalistów, sama dieta rzadko jest w stanie pokryć zapotrzebowanie na ten ważny związek, dlatego suplementacja jest konieczna. Pierwsze 12 tygodni ciąży to okres bardzo intensywnego różnicowania się komórek płodu, które będą wchodziły w skład poszczególnych układów i narządów. Niedobory witamin i składników mineralnych mogą spowodować uszkodzenia w budowie płodu, dlatego tak ważne jest dostarczanie na bieżąco elementów potrzebnych do organogenezy. Oprócz kwasu foliowego ważne są też działające antyoksydacyjnie witamina C i prowitamina A (beta-karoten), które tworzą system ochrony przed działaniem wolnych rodników. Witamina C wspomaga poza tym wchłanianie żelaza. Aby zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na tę witaminę, powinnaś jeść dużo warzyw i owoców. Dobrymi źródłami witaminy C są: owoce cytrusowe, kiwi, jabłka, porzeczki, maliny, truskawki, cebula, brokuły, brukselka, pomidory, natka pietruszki, owoce dzikiej róży. Suplementacja witaminy C jest zalecana u kobiet: w ciąży mnogiej, z nadciśnieniem indukowanym ciążą, cukrzycą ciężarnych. Witamina A reguluje prawidłowe różnicowanie się komórek nabłonkowych, a także bierze udział w procesach widzenia. Jej odpowiednia podaż zabezpiecza przed upośledzeniem wewnątrzmacicznego wzrostu płodu. Jednak jej nadmiar może być szkodliwy, dlatego w I trymestrze źródłem witaminy A powinny być: mleko i przetwory mleczne, jaja oraz ryby. Natomiast wątróbka czy bogate w tę witaminę warzywa (marchew, czerwona papryka, dynia) powinny być spożywane w ograniczonych ilościach. Musisz też unikać leków dermatologicznych zawierających retinol. Jeśli dokuczają ci silne mdłości i wymioty, jedz produkty z witaminą B6 (mięso, ryby, drób, jaja, mleko, drożdże). Przy niepowściągliwych wymiotach wskazana jest suplementacja w dawce 2 mg dziennie. Pozostałych witamin z grupy B (B1, B3, B6, B12) powinna ci dostarczyć dieta. Ich źródłami są: podroby i chude mięso, jaja, drożdże, ryby, mleko, sery. Witaminy te odgrywają ważną rolę w procesie przemiany materii, a ich niedobór wpływa niekorzystnie na układ krążenia i układ nerwowy. Przez całą ciążę potrzebujesz witaminy K, która zapewnia prawidłową krzepliwość krwi, zapobiegając krwotokom i krwawieniom wewnętrznym. Znajdziesz ją w takich warzywach, jak: brokuły, rzepa, szpinak, sałata, kapusta. Zawierają ją też owoce awokado, brzoskwinie, ziemniaki, białko jaj, sery.

Dobrze wiedzieć

Komu grozi niedobór witamin w ciąży?

Preparaty wielowitaminowe powinny być stosowane pod kontrolą lekarza, bo nie każda ciężarna ich potrzebuje. Do grup ryzyka, zagrożonych niedoborami, należą kobiety:

  • bardzo młode
  • z licznymi ciążami następującymi po sobie w krótkich okresach czasu
  • z przewlekłymi schorzeniami, które powodują ograniczenie wchłaniania
  • z niedoborem masy ciała i zbyt małą podażą substancji odżywczych
  • ze specyficznymi nawykami żywieniowymi (np. wegetarianki, weganki).

Witaminy potrzebne w drugim trymestrze ciąży

W II trymestrze zapotrzebowanie na witaminy jeszcze wzrasta. Dotyczy to szczególnie witaminy C, witamin z grupy B oraz witamin A i D. Dlatego od początku tego trymestru aż do końca ciąży powinnaś zjadać codziennie ok. 500 g warzyw i 400 g owoców. Pamiętaj o tym, aby nie były to wciąż te same gatunki – urozmaicaj asortyment, by maksymalnie wzbogacić podaż witamin i składników mineralnych. Nadal powinnaś przyjmować kwas foliowy, w takiej samej dawce jak dotychczas – suplementację należy prowadzić do końca II trymestru, choć nie ma to już wpływu na wady wrodzone dziecka. Kwas foliowy poprawia jednak wchłanianie żelaza i zmniejsza ryzyko nadciśnienia indukowanego ciążą. Od początku tego trymestru rozpocznij również suplementację witaminy D3. Udowodniono jej dobry wpływ na ciążę, a wyniki niektórych badań wskazują, że niedobór witaminy D3 występuje u 100 proc. kobiet i noworodków w Polsce! Jest ona niezbędna przede wszystkim do prawidłowego rozwoju układu kostnego dziecka, ale wpływa także na proces transkrypcji (przepisywania informacji genetycznej) w ponad 200 genach. Niedobory witaminy D u dziecka przyczyniają się nie tylko do rozwoju krzywicy i niedostatecznej mineralizacji kości, ale też zwiększają ryzyko m.in. cukrzycy typu I, nowotworów i chorób autoimmunologicznych. Ok. 80 proc. zapotrzebowania na witaminę D zaspokaja wytwarzanie jej w skórze pod wpływem światła słonecznego. W pożywieniu jej źródłami są: tran, tłuste ryby, jaja, mleko i jego przetwory. Ale wobec tak powszechnych niedoborów, każda ciężarna powinna przyjmować dziennie 800–1000 jednostek witaminy D w postaci suplementu.

Witaminy potrzebne w trzecim trymestrze ciąży

Ostatnie trzy miesiące ciąży to bardzo intensywny wzrost płodu, musisz więc nadal dbać o odpowiednią ilość witamin. Staraj się jadać, jak dotąd, ok. 500 g warzyw i 400 g owoców dziennie. Zwróć uwagę na witaminę C, która jest niezbędna do syntezy kolagenu. Proces ten jest bardzo istotny w ostatnich miesiącach ciąży, ponieważ kolagen zwiększa odporność błon płodowych na rozerwanie. Także witamina E zmniejsza ryzyko przedwczesnego pęknięcia błon płodowych i przedwczesnego porodu. Jej niedobór może wiązać się też z wystąpieniem zatrucia ciążowego – poważnego schorzenia, objawiającego się nadciśnieniem tętniczym, obrzękami, białkomoczem. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę E w ciąży wynosi 15–19 mg. Jej źródłami są m.in.: oleje roślinne, warzywa liściaste i strączkowe, produkty zbożowe, masło, mleko, jaja. Przez cały III trymestr należy kontynuować suplementację witaminy D3.

Polecamy wideo: ciąża a suplementy diety

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, dlaczego w ciąży boli kręgosłup i jak można sobie pomóc w takiej sytuacji. A także: jakie formalności trzeba załatwić po urodzeniu dziecka, kiedy warto kupić niemowlakowi szumiącą zabawkę i jak przystawiać malca do piersi.

Kup dostęp od 2,50 zł
mjm 12/19
KOMENTARZE
Ola Nowakowska
|

Ja przygotowuje się do bycia mamą i na ostatniej wizycie lekarz zalecił mi brać Pregnę Start. Ten specyfik zawiera kwas foliowy, wit D, jod, cynk, wit B6, czyli wszystko co jest potrzebne na start maluszkowi i co eliminuje ryzyko powikłań