Koncentracja w ciąży. Dlaczego tak ciężko się skupić?

2011-10-12 13:53 Eliza Dolecka

Kłopoty z koncentracją w ciąży są normalne. Niedobory witamin i minerałów, burza hormonalna, zmęczenie, a przede wszystkim cały wachlarz emocji związanych z oczekiwaniem na dziecko, to najczęstsze przyczyny problemów z koncentracją w ciąży. Same w sobie nie są groźne, jednak sygnalizują, że powinnaś bardziej się o siebie zatroszczyć i zwolnić tempo. Także dla dobra rozwijającego się dziecka.

Koncentracja w ciąży sprawia ci problem? Nie możesz się na niczym skupić? Nad zleceniem, które normalnie realizowałaś w dwie–trzy godziny, niespodziewanie ślęczysz kolejny dzień i nic nie przychodzi ci do głowy... W sklepie planowałaś kupić jedynie ziemniaki i mleko,a wróciłaś do domu z truskawkami i solniczką... Klucze się gdzieś zapodziały, nie skasowałaś biletu... Takie sytuacje zdarzają się wielu kobietom oczekującym na dziecko i szczęśliwie zwykle nie niosą za sobą żadnych poważnych konsekwencji. Ziemniaki może przecież kupić partner, klucze w końcu się znajdą. A w pracy?Nie musisz się przejmować spadkiem formy. Mądry szef wie, że to chwilowe, i docenia,że teraz jesteś bardziej wrażliwa, uczuciowa i twórcza. Czy to tulko burza hormonalna? Czy są też inne przyczyny?

Problemy z koncentracją mogą być naturalną reakcją obronną mózgu

Chociaż dokładnie nie zbadano jeszcze tego mechanizmu, wiadomo, że ludzki mózg, czasami zupełnie poza naszą kontrolą, samodzielnie decyduje, co jest naprawdę ważne, i nie dopuszcza do świadomości informacji w jego ocenie zbędnych lub szkodliwych. Po prostu nie pozwala się przeciążyć. Gdy jesteś w ciąży, koncentruje się przede wszystkim na niej. Kiedy jeszcze trudno ci uwierzyć, że zostaniesz mamą, gdy próbujesz sobie wyobrazić, jak będzie wyglądało twoje dziecko i wasze wspólne życie, a zwłaszcza, gdy się martwisz, jak sobie ze wszystkim poradzisz, nie ma miejsca i czasu na zajmowanie się codziennością. Szwankuje wtedy twoja dokładność, punktualność i koncentracja. Nie przejmuj się, to minie.

Problemy z koncentracją w ciąży: winna jest burza hormonalna

Wszyscy miewają problemy ze skupieniem w sytuacjach nowych i stresujących (a ciąża jest właśnie taką sytuacją), ale za twoimi kłopotami z koncentracją kryje się burza hormonalna. Jest ona odpowiedzialna za większość ciążowych dolegliwości. Progesteron, hormon podtrzymujący ciążę, dba o malca, ale o ciebie już niekoniecznie. Zawdzięczasz mu huśtawki nastrojów, taki emocjonalny bałagan w głowie. Wysoki poziom estrogenów zazwyczaj wpływa korzystnie na twoje samopoczucie, jednak na początku ciąży, gdy zapotrzebowanie na niego jest wysokie, a stężenie stale się zmienia, to ogólne zamieszanie sprawia, że niełatwo poradzić sobie nawet z banalnymi zadaniami. Z czasem jednak organizm przyzwyczai się do
nowej sytuacji i wówczas mózg wróci na właściwe tory. Zwykle w najlepszej formie są kobiety w drugim trymestrze ciąży.

A może niedobór witamin i minerałów sprawia, że masz problemy z koncentracją?

Na sprawną pracę mózgu negatywnie wpływa niedobór wielu minerałów i witamin, choćby potasu, magnezu, żelaza, wapnia, selenu, cynku czy kwasu foliowego. W ciąży zapotrzebowanie na niektóre z nich wyraźnie wzrasta. Rozwijające się maleństwo jest w pewnym sensie słodkim pasożytem, dlatego najczęściej w pierwszej kolejności twój organizm zaspokaja jego potrzeby, a ty czujesz się gorzej. Niezbędne jest więc właściwe odżywianie i przyjmowanie specjalnych preparatów witaminowo-mineralnych, przeznaczonych dla ciężarnych. Ważne jednak, by o to zadbać, zanim zaczniesz mieć wyraźne dolegliwości związane z niedoborami. Problemy z koncentracją to tylko jeden z objawów braku witamin i na pewno nie najważniejszy. Brak potrzebnych substancji może źle wpływać na zdrowie twoje i dziecka.

Dobrze wiedzieć

Chociaż problemy z koncentracją w ciąży zwykle nie wymagają szybkiego działania, koniecznie skonsultuj się z lekarzem, gdy problemy tego typu:

  • cały czas się nasilają
  • towarzyszy im ból głowy i podwyższona temperatura (ponad 37,5ºC)
  • stają się uciążliwe i nie ustępują po prostych środkach zaradczych, takich jak odpoczynek.

Natychmiast wezwij pogotowie, gdy do zaburzeń koncentracji doszło po urazie głowy (każdy wypadek w ciąży wymaga takiego działania), masz dodatkowo zaburzenia mowy i widzenia, drętwieją ci jakieś części ciała, gorączka jest wysoka (powyżej 39ºC), chorujesz na cukrzycę, masz kłopoty z sercem czy płucami.

Kwas foliowy niezbędny w ciąży również ma wpływ na problemy z koncentracją

Kwas foliowy, czyli witamina z grupy B, zwana także folacyną, jest niezbędny do prawidłowego rozwoju cewy nerwowej dziecka i zapobiega tak ciężkim schorzeniom jak rozszczep kręgosłupa czy bezmózgowie. Chroni także przed przedwczesnym porodem. Dlatego tak istotne jest, by dostarczać go organizmowi przyszłej matki w dawce 0,4 mg na dobę od pierwszych dni ciąży, a jeszcze lepiej nawet na trzy miesiące przed zajściem w nią. Zapas na pewno się nie zmarnuje, bo twój organizm także potrzebuje folacyny. Zapobiega ona bezsenności, rozdrażnieniu i nadmiernemu zmęczeniu. Kwas foliowy w odpowiedniej dawce znajdziesz w wielu preparatach dostępnych bez recepty (np. Acifolik, Folacid, Metafolin, LINOcomplex Folicum NNKT).Niedokrwistość, spowodowana niedoborem żelaza, dotyczy wielu ciężarnych. Właśnie dlatego co miesiąc lekarz zleca ci wykonanie badania krwi, by szybko rozpoznać problem i rozpocząć właściwe leczenie. Gdy brakuje ci czerwonych krwinek, odpowiedzialnych za transport tlenu i substancji odżywczych, nie tylko ty czujesz się gorzej, ale i malec jest niewłaściwie dotleniony oraz słabszy. Do poważniejszych problemów prowadzi duży niedobór i lekarz zadba, by do niego nie dopuścić, przepisując ci specjalne preparaty z żelazem (np. Ascofer, Biofer).

Witaminy na koncentrację

Kiedy w twoim organizmie brakuje wapnia, stajesz się osłabiona, masz kłopoty ze snem, mogą ci dokuczać bolesne kurcze mięśni. Trudno w takiej sytuacji liczyć na to, że twój mózg będzie miał ochotę koncentrować się na codziennych obowiązkach. Preparaty przeznaczone dla kobiet w ciąży (np. Falvit, Prenatal) powinny uchronić cię przed niedoborami wapnia. Jeśli jednak cierpisz z powodu nadciśnienia, masz cukrzycę czy problemy z krzepliwością krwi, lekarz może zalecić ci stosowanie specjalnych preparatów o wysokiej zawartości wapnia. Nie sięgaj po nie samodzielnie i nie zmieniaj ustalonej dawki. Wapń zaburza wchłanianie żelaza, cynku i magnezu, których także potrzebujesz, dlatego tylko pod nadzorem specjalisty jest możliwe właściwe leczenie.Bolesne kurcze, dokuczające zazwyczaj w trzecim trymestrze, powoduje także niedobór magnezu. Pierwiastek ten ma ogromny wpływ również na twój humor i spokojny sen. Zatem, jeśli oprócz problemów z koncentracją, masz huśtawkę nastrojów i kłopoty ze snem, właśnie magnez może być winowajcą. Porozmawiaj o tym z lekarzem, być może zaleci ci przyjmowanie odpowiednich preparatów.
Uwaga: jeśli mdli cię po zastosowaniu preparatu witaminowo-mineralnego lub masz problemy z jego połknięciem, porozmawiaj z lekarzem o wyborze takiego, który łatwiej przechodzi przez gardło i ma obojętny smak.

Same tabletki nie poprawią koncentracji, konieczna jest odpowiednia dieta w ciąży

Niestety, nie wystarczy grzecznie łykać zalecone preparaty, by ciąża przebiegała bez zakłóceń, a twoja koncentracja była niczym żyleta. Tabletki stanowią tylko uzupełnienie racjonalnej diety. Co więcej – nie wszystko, co dostarczasz organizmowi, idealnie się wchłania i zaspokaja potrzeby twoje i dziecka.Przykładowo – najlepszym źródłem wapnia jest mleko i jego przetwory. Nie zostanie on jednak prawidłowo wchłonięty, gdy w organizmie masz niedobór witaminy D. Jej idealnym źródłem jest słońce, ale w naszym kraju przez większość roku słonecznych promieni jest za mało, by zaspokoić twoje potrzeby, opalanie nie jest wskazane dla ciężarnych, a filtry przeciwsłoneczne osłabiają produkcję witaminy. Zatem w twojej diecie nie może zabraknąć innych jej źródeł: tłustych ryb morskich (np. makrela, sardynka), żółtka jaj, mięsa (zwłaszcza wątroby).
Nawet jeśli spożywasz odpowiednią ilość chudego mięsa, nabiału, warzyw i owoców, wchłanianie potrzebnych substancji osłabiają: wymioty dokuczające na początku ciąży, konserwanty zawarte w wielu produktach przetworzonych, fosfor (dużo go w wędlinach), napoje typu cola, nie mówiąc już o używkach takich jak papierosy, kawa czy alkohol. One także źle wpływają na twoją koncentrację, formę i umysłową sprawność. Zatem jeśli do tej pory nie dałaś się przekonać do rezygnacji z nich (mimo wiedzy, że szkodzą dziecku w brzuchu!), to kolejny powód, by sprawę przemyśleć.

Pij dla zdrowia

Nawet niewielkie odwodnienie negatywnie wpływa na samopoczucie, odbiera energię i osłabia pracę mózgu – woda umożliwia koncentrację i pamięć dzięki lepszemu ukrwieniu komórek. Twoje zapotrzebowanie na płyny w ciąży jest szczególnie duże – powinnaś codziennie wypijać ok. 2 litrów czystej wody. Nie wliczaj w to kawy, herbaty, nawet soku. Napoje te często przyspieszają ucieczkę wody z organizmu lub utrudniają jej wchłanianie. Dla kobiet w ciąży idealne są wody mineralne niegazowane, średnio- lub wysokozmineralizowane.
Dostarczanie odpowiedniej ilości płynów jest szczególnie ważne, gdy nadchodzą upalne dni. Nie czekaj, aż poczujesz pragnienie, bo to już pierwszy objaw odwodnienia. Miej wodę zawsze przy sobie i popijaj małymi łyczkami. Unikaj picia podczas jedzenia i zaraz po posiłku, bo to osłabia pracę enzymów trawiennych i odżywianie staje się mniej skuteczne. A jeśli masz problemy z porannym wstawaniem, zakończ dzień szklanką wody, a drugą rozpocznij następny. To cenny zastrzyk energii.

Dobrze wiedzieć

Kłopoty z koncentracją zmniejszą się po porodzie, a zupełnie znikną po okresie połogu, kiedy hormony się uspokoją i wszystko
wróci do normy.

Relaks pomaga sie skoncentrować

Nawet kiedy nie jest gorąco, a twój brzuszek wyraźnie się zaokrąglił, coraz trudniej ci skupić się na czymkolwiek innym niż ciąża. Masz przeciążony kręgosłup, mogą boleć cię nogi, znowu częściej odwiedzasz toaletę, a trudno o spokojny, odżywczy sen, gdy „piłka” z przodu przeszkadza w wygodnym ułożeniu. Fakt, że każda ciąża kiedyś się kończy – i nie później niż 42 tygodnie po rozpoczęciu – to zapewne marna pociecha. Zawsze jednak pomaga odpoczynek i relaks: odprężająca kąpiel, joga, poobiednia drzemka lub krótkie leżenie na dywanie z lekko uniesionymi nogami. Smaczna przekąska, miła lektura, plotki z przyjaciółką, krótki spacer, odprężający masaż czy słuchanie relaksacyjnej muzyki także pozwolą ci się łatwiej skoncentrować i zająć obowiązkami. Natomiast próby natychmiastowego skupienia się za wszelką cenę zazwyczaj są źródłem stresu, a to tylko pogłębia problemy. Mózg bowiem wyłącza niektóre swoje partie przy bardzo silnych emocjach i nerwowym napięciu.

Co ci pomoże skoncentrować się w ciąży?

  • Na pewno przydadzą ci się wszelkie notatki czy przypominające powiadomienia (takie funkcje mają telefony komórkowe i programy komputerowe). Nie zapomnisz wtedy o ważnym telefonie czy spotkaniu, a lista sprawunków ułatwi ci zrobienie zakupów. Postaraj się jednak nie mnożyć tych zadań w nieskończoność. Zasługujesz teraz na ochronny parasol i nie możesz od siebie zbyt wiele wymagać.
  • Nie zapominaj o swoim bezpieczeństwie. Kąpiel nie może być zbyt długa ani za gorąca, przyda ci się też mata antypoślizgowa i ktoś w domu, gdy relaksujesz się w wannie.
  • Noś wygodne obuwie i zachowuj ostrożność na ulicy. Jesteś teraz wolniejsza, więc tym bardziej musisz się upewnić, że nie nadjeżdża samochód, gdy przechodzisz przez jezdnię. Nie jesteś przedszkolakiem, żeby cię strofować, ale nosisz dziecko, a to wiele zmienia.
miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, jaki wpływ na zdrowie mamy i dziecka ma cesarskie cięcie oraz jakie jest ryzyko ciąży po 40. roku życia. Przeczytaj również, jak wybrać najlepsze krzesełko do karmienia i jak skompletować eko-wyprawkę

Kup dostęp od 2,50 zł
okładka 10/19
KOMENTARZE