Zaburzenia snu u dzieci

zaburzenia snu u dzieci
Autor: Getty images

Zaburzenia snu u dzieci stanowią powszechny problem – szacuje się, że któregoś z nich doświadcza nawet połowa spośród wszystkich najmłodszych pacjentów. Przez niedobór snu pojawiać się mogą u dzieci trudności w nauce, jak i dochodzić może nawet do spowolnienia ich wzrostu. Co jednak powinno niepokoić rodziców i jakie wyróżnia się zaburzenia snu u dzieci?

Zaburzenia snu u dzieci to częsty problem: zapewne każdy rodzic zetknął się z sytuacją, gdzie jego pociecha nie mogła zasnąć lub przyszła do niego w samym środku nocy mówiąc, że po prostu nie może spać.

Wtedy, gdy takie problemy pojawiają się sporadycznie, powodów do niepokoju zdecydowanie nie ma – w końcu każdemu z nas okresowo zdarzają się różnego rodzaju trudności z zaśnięciem.

Przyjrzeć się bliżej trudnościom ze snem u dziecka trzeba natomiast zdecydowanie wtedy, kiedy pojawiają się one u dziecka w każdą lub prawie każdą noc – zbagatelizowanie zaburzeń snu u malucha może mieć bowiem wyjątkowo nawet poważne konsekwencje.

Spis treści:

  1. Jak długo powinno spać dziecko?
  2. Skąd się biorą zaburzenia snu u dzieci?
  3. Objawy, na które warto zwracać uwagę
  4. Jakie wyróżnia się zaburzenia snu u dzieci?
  5. Jakie mogą być konsekwencje zaburzeń snu u dziecka?
  6. Jakie są możliwości leczenia zaburzeń snu u dziecka?

Jak długo powinno spać dziecko?

Przed przystąpieniem do konkretnego omówienia zaburzeń snu u dzieci konieczne jest najpierw zwrócenie uwagi na jedną rzecz – na prawidłową ilość snu u dziecka. Zdarza się bowiem tak, że rodzic zaczyna podejrzewać, że jego dziecko śpi za krótko lub za długo, a tymczasem… czas, który maluch przesypia, jest po prostu odpowiedni dla jego wieku.

Niezbędna ilość snu w ciągu doby jest zmienna i zależna jest ona przede wszystkim od wieku człowieka. Najwięcej śpią małe dzieci – niemowlęta, które mają do 2. miesiąca życia, przesypiają nawet 18 godzin w ciągu doby. Mniej sypiają już starsze od nich niemowlaki – dzieci będące pomiędzy 2. a 12. miesiącem życia prawidłowo śpią od 12 do 16 godzin.

Ilość snu niezbędnego do prawidłowego wypoczynku z wiekiem nadal stopniowo maleje i tak w wieku od 1 do 5 lat dzieci sypiają przez 10 do 16 godzin, maluchy mające od 5 do 14 lat śnią przez 9 do 13 godzin, a nastolatki powyżej 14. roku życia przesypiają w ciągu doby od 7 do 10 godzin.

Czytaj: Sen niemowlaka: co robić, żeby niemowlę spało całą noc? [Słuchaj ONLINE – przewiń w dół]

Skąd się biorą zaburzenia snu u dzieci?

Rodzice, którzy zaobserwują zaburzenia snu u swojego dziecka, często zastanawiają się, co mogło doprowadzić do ich wystąpienia. Znalezienie jednej, konkretnej odpowiadającej za to patologii zazwyczaj nie jest łatwe – możliwych przyczyn zaburzeń snu u dzieci wyróżnia się bowiem stosunkowo dużo.

Dość często za problemy ze snem u najmłodszych odpowiada przeżywany przez nich za dnia stres. Problemy w szkole, kłótnie z rodzicami czy brak akceptacji przez rówieśników mogą sprawiać, że młodemu człowiekowi wieczorem bardzo trudno będzie oddać się w objęcia Morfeusza.

Czasami zaburzenia snu u dziecka stanowią objaw jakiegoś innego problemu zdrowotnego. Przede wszystkim związane z ich występowaniem mogą być różnorodne zaburzenia psychiczne, takie jak np. depresja, zaburzenia lękowe czy zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Problemy ze snem pojawiać się mogą jednak również i w przebiegu całkowicie innych jeszcze schorzeń, takich jak np. padaczka, astma, refluks żołądkowo-przełykowy czy uporczywe bóle głowy.

Inną jeszcze możliwą przyczyną zaburzeń snu u dzieci są niewłaściwe nawyki związane z sypianiem. Kładzenie się przez dziecko do łóżka o nieregularnych porach, docieranie do jego sypialni silnego hałasu czy silnego światła, ale i spożywanie obfitych posiłków czy korzystanie z komputera przed snem również mogą skutkować tym, że maluchowi bardzo ciężko będzie oddać się nocnemu wypoczynkowi.

Czytaj: Zaburzenia lękowe u młodzieży

Paraliż senny: co to jest porażenie przysenne i dlaczego nazywane jest dotykiem śmierci?

Jakie wyróżnia się zaburzenia snu u dzieci?

Wtedy, gdy ktoś zostanie zapytany o to, jakie zaburzenia snu mogą występować u dzieci, jako pierwsza zazwyczaj zostaje wymieniona bezsenność. Rzeczywiście tenże problem pojawiać się może wśród najmłodszych, zdecydowanie nie jest to jednak jedyne możliwe zaburzenie snu u dzieci. Nieprawidłowości należących do tej grupy wyróżnia się zdecydowanie więcej i wśród ich przykładów można podać:

  • lęki nocne: problem spotykany przede wszystkim we wczesnym dzieciństwie, którego istotą są niewyobrażalnie przerażające koszmary senne – dziecko podczas nich krzyczy, płacze czy rzuca się po łóżku, zazwyczaj w ich trakcie bardzo ciężko jest mu wybudzić się ze snu,
  • obturacyjny bezdech senny: zaburzenie snu występujące przede wszystkim u osób dorosłych, które rzadko, aczkolwiek występuje również i u dzieci; istotą problemu są epizody bezdechu w trakcie nocy, które skutkują przejściowymi zaburzeniami dostaw tlenu do organizmu,
  • zespół niespokojnych nóg: jednostka, której objawy pojawiają się zazwyczaj w godzinach wieczornych i nasilają się po udaniu się do łóżka, która związana jest z występowaniem nieprzyjemnych doznań z zakresu kończyn dolnych (takich jak mrowienie, uczucie szczypania i pieczenia), którym towarzyszy uczucie konieczności poruszania kończynami; zespół niespokojnych nóg utrudnia sen przez to, że związane z nim dolegliwości nasilają się w bezruchu, a słabną wtedy, gdy pacjent się porusza,
  • lunatykowanie (somnambulizm): dość niebezpieczne zaburzenie snu, związane bowiem z tym, że śpiący pacjent wstaje z łóżka i wykonuje różne czynności – może on chodzić, udać się do łazienki, jak i nawet… zjeść posiłek; po przebudzeniu lunatykujące dziecko nie pamięta, że w ogóle wstawało ono ze swojego łóżka,
  • narkolepsja: inne od powyżej opisanych zaburzenie snu, polegające na tym, że pacjentowi przytrafiają się nagłe epizody zapadnięcia w sen, którym towarzyszy gwałtowny spadek napięcia mięśniowego.

Jakie mogą być konsekwencje zaburzeń snu u dziecka?

Gdy rodzice podejrzewają, że ich pociecha może mieć zaburzenia snu, zdecydowanie powinni się oni problemowi przyjrzeć bliżej i udać się z dzieckiem do odpowiednich specjalistów. Brak interwencji przy trudnościach ze snem może mieć bowiem bardzo nawet negatywne skutki.

Dzieci, które przesypiają zbyt małą ilość czasu w ciągu doby oraz te pociechy, których jakość snu jest nieodpowiednia, mogą doświadczać trudności ze zdobywaniem szkolnej wiedzy.

Pojawiać się u nich mogą jednak nie tylko problemy natury edukacyjnej – przy długo utrzymujących się zaburzeniach snu dochodzić może nawet do spowolnienia tempa ich rozwoju psychomotorycznego.

Zaburzenia snu z całą pewnością są więc poważnym problemem, który wymaga leczenia – co jednak można zrobić, aby wyzwolić od nich swoją pociechę?

Jakie są możliwości leczenia zaburzeń snu u dziecka?

Zanim pacjentowi, który ma trudności ze snem, zostanie zalecone jakiekolwiek leczenie, konieczne jest najpierw dowiedzenie się dwóch rzeczy: niezbędne jest określenie, jakiego typu zaburzenia snu ma dziecko oraz poszukiwanie przyczyn, które do nich doprowadziły.

Różne bowiem bywa leczenie zaburzeń snu – wtedy, gdy problem ten pojawia się jako jeden z objawów jakiejś innej jednostki chorobowej, niezbędne stają się oddziaływania służące leczeniu choroby podstawowej (np. padaczki czy depresji).

W przypadku pewnych zaburzeń snu wykorzystywane są specyficzne dla nich właśnie metody leczenia, np. obturacyjny bezdech senny może ustąpić po usunięciu powiększonych migdałków, a w leczeniu narkolepsji korzystne efekty może przynieść stosowanie leków psychotropowych o działaniu stymulującym ośrodkowy układ nerwowy.

Każdemu jednak pacjentowi – niezależnie od tego, z jakim zaburzeniem snu się on zmaga – zalecane jest przestrzeganie zasad właściwiej higieny snu. Zdecydowanie korzystne jest regularne kładzenie się do łóżka i wstawanie z niego. Ważne, by rodzice zadbali o to, aby w sypialni malucha panowały po prostu korzystne do spania warunki – w pokoju nie powinno być za ciepło ani za zimno, nie powinno do niego również docierać zbyt dużo światła ani głośnych dźwięków.

Chcąc zadbać o higienę snu u dziecka, należy również przyjrzeć się temu, jak zachowuje się ono w godzinach wieczornych. Oglądanie telewizji, korzystanie z telefonu komórkowego czy granie w grę komputerową zdecydowanie nie ułatwiają późniejszego zapadnięcia w sen.

Podobnie jest z aktywnością fizyczną czy spożywaniem obfitych posiłków w godzinach wieczornych – one także mogą sprzyjać zaburzeniom snu, dlatego też rodzice powinni pilnować, aby ich pociecha wieczorem zjadała tylko lekką kolację i by nie angażowała się ona pod koniec dnia w jakieś wymagające większej aktywności ruchowej zabawy.

Czytaj: Dzieci uzależniają się od telefonów. Jak z tym walczyć?

Jak ubierać niemowlę do snu?

Warto wiedzieć

Objawy, na które warto zwracać uwagę

Nie każdy malec, który zmaga się z zaburzeniami snu, przychodzi do rodziców i mówi im o nich – niektóre dzieci po prostu przewracają się w nocy z boku na bok i w ogóle nie informują o swoich problemach opiekunów. To jednak, że dziecko może mieć trudności ze snem w nocy, można zauważyć także i za dnia.

Malec taki staje się zwykle rozdrażniony, jego nastrój bywa labilny, dodatkowo może on mieć trudności z koncentracją. Z zaburzeniami snu powiązane są także stałe poczucie zmęczenia, jak i (nasilające się wraz z czasem utrzymywania się trudności ze snem) zaburzenia pamięci.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE