Rozszerzanie diety niemowlaka a nietolerancja glutenu: jak wprowadzać gluten do diety dziecka?

2020-02-04 11:25 Katarzyna Hubicz
gluten rozszerzanie diety dziecka
Autor: Radosław Wojnar|_archiwum-murator Wprowadzanie glutenu do diety niemowlaka jest uzależnione od tego, czy dziecko jest karmione piersią, czy mieszanką mleczną.

Zasady wprowadzania glutenu do diety dziecka dla wielu rodziców są wielką niewiadomą. Jak prawidłowo rozszerzyć dietę niemowlaka o gluten? Jak wyglądają najnowsze zalecenia specjalistów?

Gluten to białko roślinne, które znajduje się w niektórych gatunkach zbóż, m.in. w pszenicy, owsie, jęczmieniu, życie, orkiszu. Gluten znajduje się też w każdym produkcie, w którego składzie znajdują się owe zboża. Uznawany jest za silny alergen, a u niektórych dzieci może wywoływać celiakię, czyli chorobę trzewną.

Rozszerzanie diety niemowlaka o gluten

Przez wiele lat gluten znajdował się na czarnej liście – potraw, które go zawierają, niemowlak mógł spróbować dopiero po 10 miesiącu życia, a nawet później, jeśli miał jakąkolwiek alergię. To się zmieniło.

Od jakiegoś czasu eksperci zalecają, by wcześniej rozszerzyć dietę niemowlaka o niewielkie ilości glutenu, co może zapobiegać ryzyku rozwinięcia się u dziecka choroby trzewnej – celiakii. Sęk jednak w tym, że zasady podawania glutenu zależą od sposobu karmienia dziecka.

Inaczej trzeba podawać gluten niemowlakowi karmionemu piersią, inaczej należy rozszerzać dietę niemowlaka karmionego mlekiem modyfikowanym (piszemy o tym poniżej).

Eksperci z Komitetu Żywienia Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci Komitetu Żywienia ESPGHAN zalecają, by unikać zarówno zbyt wczesnego (poniżej 4. miesiąca życia), jak i późnego (powyżej 7. miesiąca życia) wprowadzania glutenu do diety niemowlęcia.

Obowiązuje jedna zasada – ilości glutenu muszą być naprawdę niewielkie, bo chodzi o to, by organizm stopniowo się do niego przyzwyczaił. Nie można więc podawać dziecku pełnej porcji kaszki z glutenem. Co jeszcze warto wiedzieć na temat wprowadzania glutenu do diety niemowlaka

Zobacz także: Alergia na gluten: objawy uczulenia na gluten i leczenie

Celiakia czy alergia na gluten? Jak rozpoznać?

Gluten w diecie niemowlaka: gdy karmisz naturalnie

Kiedy rozszerzyć dietę niemowlaka karmionego piersią o gluten? Zacznij wprowadzać gluten w 5. miesiącu życia dziecka.

Jak wprowadzać gluten do diety niemowlaka? Jeśli karmisz wyłącznie piersią, dodawaj niewielką ilość kaszki glutenowej do odrobiny odciągniętego z piersi mleka (można też odciągnąć z piersi porcję wystarczającą na jedno karmienie i rozpuścić w niej kaszkę).

Możesz też rozpuścić zalecaną porcję glutenu w odrobinie ciepłej, przegotowanej wody i podać ją maluszkowi na łyżeczce. Jeśli karmisz piersią, ale zaczęłaś już rozszerzać dietę o inne pokarmy, niewielką ilość kaszki glutenowej możesz dodawać do jednego z posiłków dziecka – np. przetartych jarzyn albo zupki.

Ile glutenu można podawać dziecku? Niewielką ilość kaszki zawierającej gluten gotujemy na wodzie, a potem dodajemy do 100 ml posiłku. Jeśli używasz kaszki manny, porcja powinna mieć 2–3 gramy, czyli pół łyżeczki od herbaty.

Jeśli masz inną kaszkę glutenową, z dodatkami owocowymi albo mlekiem modyfikowanym, wówczas do posiłku dodawaj jej nieco więcej – 1–2 małe łyżeczki (w razie wątpliwości warto skontaktować się z doradcami na infolinii producenta, której numer podawany jest na opakowaniu kaszki).

Czytaj: Kaszki mleczne czy bezmleczne - jakie wybrać? [WSZYSTKO O KASZKACH]

Nowy schemat żywienia niemowląt: co radzą specjaliści? [PDF DO POBRANIA]

Jak długo wprowadzać gluten do diety niemowlaka?

Oswajanie z glutenem powinno trwać przez dwa miesiące, podczas których niemowlę codziennie dostaje jeden posiłek zawierający niewielką ilość glutenu. Po tym czasie można już podawać dziecku pełne posiłki glutenowe – kaszkę pszenną, chleb (bez skórki), biszkopt, dania z drobnym makaronem. Najlepiej obrazuje to poniższe zestawienie:

  • 5. miesiąc życia – 1 raz dziennie podawaj 2–3 g kaszki z glutenem
  • 6. miesiąc życia – 1 raz dziennie podawaj 2–3 g kaszki z glutenem
  • 7. miesiąc życia – pełna porcja kaszki z glutenem (ok. 150 ml)
  • 8. miesiąc życia – pełna porcja kaszki z glutenem (ok. 180 ml)
  • 9. miesiąc życia – pełna porcja kaszki z glutenem (ok. 180 ml)
  • 10. miesiąc życia – do diety malca można włączyć inne posiłki zawierające gluten.

Rozszerzanie diety niemowlaka o gluten: gdy karmisz mlekiem modyfikowanym

Kiedy rozszerzyć dietę niemowlaka o gluten gdy dziecko karmisz sztucznie? Zacznij wprowadzać gluten w 6. miesiącu życia (najpóźniej w 7. miesiącu).

Jak wprowadzać gluten do diety niemowlaka? Tu sprawa jest znacznie prostsza niż w przypadku niemowląt karmionych naturalnie. 2–3 gramy kaszki manny raz dziennie dodajemy do 100 ml mleka modyfikowanego albo do przecieru z jarzyn (jeśli dziecko już je jada).

Przez ile czasu wprowadzać gluten do diety dziecka? Po dwóch miesiącach ilość produktu glutenowego zwiększamy do 6 g na 100 ml posiłku. Około 9. miesiąca życia dziecku można zacząć podawać pełne posiłki glutenowe. Oto ściągawka:

  • 6. miesiąc życia – 1 raz dziennie podawaj dziecku 2–3 g kaszki glutenowej
  • 7. miesiąc życia - 1 raz dziennie podawaj dziecku 2–3 g kaszki glutenowej
  • 8. miesiąc życia: 1 raz dziennie podawaj dziecku 6 g kaszki zawierającej gluten
  • 9. miesiąc życia – 1 raz dziennie malec może dostać pełną porcję kaszki z glutenem (180 ml).
  • 10. miesiąc życia – do diety można włączyć inne posiłki zawierające gluten.
Dobrze wiedzieć

Jakie objawy świadczą o nietolerancji glutenu?

dr n. med. Anna Wójtowicz, pediatra alergolog, City Clinic, www.cityclinic.pl

Objawy celiakii, czyli nietolerancji glutenu, mogą być bardzo różne w zależności od postaci klinicznej choroby. W postaci klasycznej dominują objawy nietolerancji glutenu z przewodu pokarmowego, czyli przewlekła biegunka, ale mogą być też zaparcia, bóle brzucha, zmniejszenie masy ciała, nawracające afty jamy ustnej, wymioty bądź też tzw. zespół jelita nadwrażliwego u dziecka.

Taki obraz choroby często z towarzyszącym wyniszczeniem dominował w latach 50.– 60. ubiegłego wieku, kiedy to wprowadzano gluten (pod postacią mąki pszennej dodawanej do mleka) do diety niemowlęcia w 2. lub 3. miesiącu życia (tzw. mieszanka II z mąką). Po powiązaniu objawów ze szkodliwością glutenu zmieniono zasady karmienia dzieci i gluten wprowadzało się do diety dopiero po 10. miesiącu życia.

Niestety nie znaczy to, że celiakia znikła z naszego życia. Nietolerancja glutenu rozpoczynająca się w późniejszym wieku inaczej się objawia, często przebiega podstępnie, co nie znaczy, że nie jest groźna. Możemy mieć do czynienia z postacią nietypową, gdzie dominują objawy pozajelitowe, a objawy z przewodu pokarmowego są słabo wyrażone, lub z postacią niemą, gdzie zanikowi kosmków jelitowych nie towarzyszą widoczne objawy kliniczne.

Do objawów pozajelitowych nietolerancji glutenu należą objawy skórne – zapalenie opryszczkowate skóry, czyli choroba Duringa, niedokrwistość słabo poddająca się leczeniu, opóźnione dojrzewanie płciowe, niski wzrost, a ze strony układu nerwowego – padaczka, migrena, depresja.

Dzieci te zwykle nie rozwijają własnego potencjału intelektualnego, może im też zagrażać osteoporoza i osłabienie mięśniowe. W przypadku nieleczonej celiakii częściej dochodzi do chorób autoimmunologicznych i chłoniaków przewodu pokarmowego.

Jak więc widać, objawy nietolerancji glutenu mogą być bardzo różne i w związku z tym rozpoznanie często stawia się z opóźnieniem. Istnieją jednak proste do wykonania wiarygodne badania z krwi, o których należy zawsze pamiętać, gdy mamy do czynienia z podejrzeniem celiakii, ale też u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia choroby mimo braku objawów (postać niema).

Pacjenci ci to chorzy na cukrzycę typu 1, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, niedobór IgA, osoby z zespołem Downa. Badania te jednak można wykonać jedynie wtedy, gdy pacjent jest na diecie zwykłej z obecnością glutenu (bez glutenu nie ma celiakii). Tak więc zawsze gdy zamierzamy wykluczyć z diety gluten, należy to poprzedzić badaniami w kierunku celiakii.

W celiakii gluten z diety trzeba wykluczyć do końca życia. Najlepiej więc postępować tak, by na celiakię nie zachorować. Jak więc przeciwdziałać chorobie? Okazuje się, że jest taki okres w życiu człowieka, kiedy jego organizm nastawiony jest na poznawanie nowości i wytwarzanie tolerancji pokarmowej. Jest to tak zwane okienko immunologiczne, czyli okres między 4. a 6. miesiącem życia.

Podawanie bardzo niewielkiej ilości glutenu w tym okresie, najlepiej jeszcze pod osłoną karmienia piersią, bardzo znacznie zmniejsza ryzyko rozwoju celiakii, a także alergii na gluten. Po tym okresie, czyli po 6. miesiącu, należy powoli zwiększać dawki glutenu, nie ma jednak ścisłych wytycznych, w jakim schemacie ma się to odbywać.

Alergia na gluten jest zupełnie innym problemem i objawia się podobnie jak alergia na inne składniki pożywienia – najczęściej zmianami skórnymi i problemami z przewodu pokarmowego.

Alergia zwykle objawia się wcześniej już po pierwszych kontaktach z pokarmem, na rozwój celiakii potrzeba trochę czasu. W przypadku alergii zwykle dochodzi z czasem do rozwoju tolerancji, celiakia jest chorobą na całe życie.

Każdorazowo pacjent z podejrzeniem nietolerancji pokarmowej wymaga konsultacji lekarskiej. Przestrzegam przed podejmowaniem radykalnych diet bez wizyty u lekarza i wykonaniem odpowiednich badań. 

Zobacz też: Dieta bezglutenowa, czyli żywienie dziecka z celiakią i nietolerancją glutenu

miesięcznik "M jak mama"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Nowy numer magazynu Dziecko Zakupy i My już w sprzedaży! A w nim ponad 200 polecanych produktów dla mamy, dziecka i kobiet w ciąży a także inspiracje i porady dla całej rodziny! 164 strony za 4,99 zł.

Sprawdź
Dziecko zakupy i my
KOMENTARZE